Prologus

Incipit prologus ſancti Hieronimi in danielem prophetam.Anielē ꝓphetam iuxta ſeptuaginta interp̄tes dn̄idſaluatoris eccīe nō legūtvtētes theodotōnis edition. ⁊ hoc cur acciderit neſcio. Siue em̄ qꝛ ẜmo chaldaicus ē. ⁊ cbuſdam ꝓprietatibꝰ a noſtro eloquio diſcrepat noluerūt ſeptuaginta interpretes eaſdem lingue lineas in tranſlatione ſeruare. ſiue ſub noīe eoꝝ ab alio neſcio quo nō ſatis chaldeaꝫ linguam ſciente creditus ē liber. ſiue aliud qͥd cauſe extiterit ignorās. hoc vnū affirmarepoſſum ꝙ multū a veritate diſcordet etrecto iudicio repudiatus ſit. Sciēduꝫquippe danielem maxime ⁊ eſdram hebraicis qͥdem litteris. ſed chaldeo ẜmone cōſcriptos. ⁊ vnā hieremie pericopēiob quoqꝫ cū arabica lingua plurimamhabere ſocietatem. Deniqꝫ ⁊ ego adoleſcentulus poſt qͥntiliani et tullij lectionē ac flores rethoricos cū me in linguehuius piſtrinū recluſiſſem. ⁊ multo ſudore multoqꝫ temꝑe vix cepiſſem anhelantia ſtridentiaqꝫ verba reſonare. ⁊ qͣſi ꝑ criptam ambulans. rarum deſuperlumen aſpicerem. impegi nouiſſime indanielem. ⁊ tanto tedio affectus ſumvt deſperatione ſubita omnē laborē veterem voluerim contemnere. Ueꝝ adhortante me quodam hebreo ⁊ illud mihi crebrius ſua lingua ingerente. laborimprobus omnia vincit. qui mihi videbar ſciolus inter eos cepi rurſus diſcipulus eſſe chaldaicus. Et vt verum fatear vſqꝫ ad preſentē diē magis poſſumſermonē chaldaicū legere ⁊ intelligereqͣꝫ ſonare. Hec idcirco refero vt difficultatem vobis danielis on̄derem. quiapud hebreos nec ſuſanne habet hiſtoriā. nec himnū triū pueroruꝫ. nec belisdraconiqꝫ fabulas qͣs nos. qꝛ in toto orbe diſꝑſe ſunt verū an̄ poſito eaſqꝫ iugulante ſubiecimꝰ ne videremur apud īperitos magnā ꝑtēxolumīs detrūcaſſe

Audiui ego q̄ndā de p̄ceptoribꝰ iudeoꝝcū ſuſanne derideret hiſtoriā. et a greconeſcio quo eā diceret eſſe cōuictā. illudopponere quod origeni qͦꝫ affricanꝰ oppoſuit. et himologias has apothoyſchinoyſchiſe. ⁊ apothoy prynoī pryſe d̓ greco ſermone deſcendere. Cuius rei nosintelligentiā noſtris hāc poſſumus dare vt verbi gr̄a. dicamus ꝯtinuo de arbore ilice dixiſſe eū ilico pereas. ⁊ a lentiſco inlentē te cōminuat angelus. velnō lente pereas. aut lentus .i. flexibilisducaris ad mortē. ſiue aliud qͥd ad arboris nomē cōueniens. De inde tantūfuiſſe ocij tribꝰ pueris cauillabat̉. vt incamino eſtuantis incendij metro luderent ⁊ ꝑ ordinē ad laudē dei oīa elemēta ꝓuocarēt. aut qd̓ miraculū diuineqꝫaſpirationis iudiciū vel draconē interfectu offa picis vel ſacerdotū belis machinas de p̄henſas q̄ magis prudētia ſolertis viri qͣꝫ ꝓphetali eſſent ſpū perpetrata. Cū ꝟo abachuc veniret. ⁊ de iudea īchaldeā raptū diſcofoꝝ lectitaret. q̄rebat exemplū vbi legiſſemus in toto veteri teſtamēto quēqͣꝫ ſctōꝝ graui volaſſe corꝑe. ⁊ in puncto hore tanta terrarūſpacia tranſiſſe. Cui cū q̄dam ē nr̄is ſatis ad loquendū ꝓmptulus ezechieleꝫadduxiſſet ī mediū ⁊ diceret eū de chaldea in iudeā fuiſſe trāſlatum. deriſit hominē ⁊ ex ipſo volumine demonſtrauitezechielē in ſpiritu ſe vidiſſe tranſpoſitum. Deniqꝫ ⁊ apl̓m noſtrū videlicet vteruditū virū ⁊ qui legē ab hebreis didiciſſet nō fuiſſe auſuꝫ affirmare ſe raptūin corꝑe. ſed dixiſſe. ſiue ī corꝑe ſiue extra corpus. neſcio deus ſcit. His ⁊ talibus argumētis apocriphas in libro eccleſie fabulas arguebat. Super qͣ re lectoris arbitrio iudiciū derelinquēs illd̓ammoneo. non haberi danielē apud hebreos inter ꝓphetas. ſed inter eos quiagiographa ꝯſcripſerūt. In tres ſiqͥdēꝑtes omnis ab eis ſcriptura diuidit̉. inlegē in ꝓphetas et in agiographa id eſtin quinqꝫ et octo et in vndecim librosde quo nō eſt huius temꝑis diſſerere.