Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Epiſſoīa

Latet eī eos h̓ʰ volētesᶜ ꝙceli erāt priꝰᵈ ⁊ t̓raᵉ d̓ aqͣᶠ ⁊ ꝑaquā cōſiſtensᵍ d̓i v̓boʰ ꝑ q̄ille tūc mūdꝰᵏ aqͣⁱ inundatusᵐ perijtⁿ Celi āt qͥ nūc ſt̓⁊ terraᵖ eodē verboq repoſiti ſūt igniʳ ſeruati in diē iudicij: ᵍ ꝑditōis impiorū hominū. Unum v̓o hoc nonlat eat vos chariſſimi: quia

vnus dies apud dominumſicut mille anni: ⁊ mille anni ſicut dies vnus. Nō tardat dn̄s ꝓmiſſionem ſuam:ſicut quidā exiſtimāt:ᶻ ſedpatienter agit ꝓpter vosᵇnolens aliquos perire ſedoēs ad pnīam reuti. Adueniet aūt dies dominiᵇ vt furin quo celiᶠ magno impetu

Primū aūt excludit tanqͣꝫ falſū ꝑ diluuiū qd̓ notabilitermutauit mūdū ſubmergēdo oē viuū: preter illa q̄ ſaluatafuerūt in archa: Gen̄. vij. Terra etiā fuit notabilit̓ immutata: nā ante ꝓferebat fructus plures ⁊ meliores: propt̓qd̓ eſus carniū ⁊ piſciū ꝯceſſus ē poſt diluuiū: Gen̄. ix. ⁊ ꝓdeliberatiōe humane nature: igit̉ perhanc mutationemprīo dcm̄ alioꝝ excludit̉: ⁊ ſcd̓o ꝓpoſit ū ꝯcluditur: ibi.Celi aūt. Circa primū ſciēdū ꝙ literaduplicit̓ ē exponenda ẜm duas expoſitiones d̓ formatōereꝝ ⁊ eaꝝ diſtinctionc: qͣs diffuſe poſui in prīcipio gen̄.Una eſt ꝙ māͣ oīmcorꝑaliuꝫ exceptocelo ēpyreo ꝓductafuit primo ſub vnacōi forma: ꝓpt̓ qd̓ vocat̉ pl̓ibꝰ noībꝰ .ſ. terra: Gen̄. j. In p̄ncipio fecit deꝰ celū ⁊ t̓raꝫ. ẜm bedā em̄ ⁊ ſtrabū ⁊ alios ſequētes hūc expōnis modū: ꝑ celū intelligit̉ celū empyreūqd̓ ſtatim factū angelis eſt repletum. ꝑ terraꝫ ꝟo materiacorꝑaliū vocat̉ etiā abyſſus ⁊ aqua ibidē: tenebre aūt erātſuꝑ faciē abyſſi ⁊ ſpūs dn̄i ferebat̉ ſuꝑ aqͣs. ſicut voluntasartificis ſuꝑ mām: de qua vult aliqua diſtincte formareita ꝙ de illa prima die formata eſt lux: ſcd̓a die celū ſtellatum ⁊ cryſtallinū ſuꝑ ip̄m: tercia die quatuor elem̄ta. Sciendū etiā ꝙ btūs petrus non loquit̉ hic de aliquo celo niſi de acreo: eo ꝙ fuit purgatū ꝑ diluuiū aſcendēs. xv. cubitos ſupra cacumina montiū: de qua purgatione loquiturhic beatꝰ petrꝰ: iḡr ẜm hūc modū ſic exponit̉ lr̄a. a Latet em̄ eos .i. illos qui dicūt mutatōem notabilē mūdi nōeſſe factā in p̄terito hoc .ſ. qd̓ ſequit̉ poſtea: q Uolentes. q. d. hec ignorātia ē affectata: qꝛ poterāt ſcire ꝑ ſacraꝫſcripturā q̄ loquit̉ de diluuio de quo ſubdit̉: c Or celierant prius .i. ꝙ ante diluuiū erat celū aereū: qd̓ dr̄ celi inplurali: ꝓpter eius duas ꝑtes .ſ ſuꝑiorē que trāſcendit cacumina motiū: que cū celor̄uoluit̉ motu diurno: vt hr̄. jͣ.metheoroꝝ: ⁊ inferiorē que non ſic reuoluit̉ ꝓpter impedimentū montiū. d Et terra .i. elementū terre.e De aquā .i. de informi maͣ que noīat̉ aqua. vt dcm̄ eſt:⁊ de illa facta ſunt elemēta: vt dictū eſt. f Et ꝑ aquamꝯſiſtens. qꝛ ꝑtibus terre admiſcent̉ aque: vt terra habeatꝯtinuatōem ⁊ ꝯſiſtentiā: aliter em̄ reſolueret̉ in pulueresDei verbo. ſupple facta ſūt iſta: vt pꝫ Gen̄. j. hPer que .ſ. tria elemēta p̄dicta aerē aqua ⁊ terram. iIlle tūc mūdus .i. tꝑe noe. k Aqua .ſ. diluuij. lInundatus. a ſordibꝰ factis in mūdo ſenſibili. m Perijt. qꝛ oīa viuētia fuerūt mortua exceptꝭ ſaluatis ī archa.Aemēta etiā fuerūt deteriorata. Ꝙ aūt diluuiuꝫ ꝓceſſitex tribus elementis p̄dictis ptꝫ gen. vij. vbi dr̄: Rupti ſūtoēs fontes abyſſi magne .i. occeani qꝛ cauernoſitates t̓reintra quas continet̉ mare rupte fuerūt. et ſic aque mariseffuſe fuerūt ſuꝑ terram hītabilem. ex quo pꝫ ꝙ ꝑ aquaꝫ ⁊terrā factū ē diluuiū. Sil̓r ꝑ aerē: nā ibi ſubdit̉: Et facta ēpluuia ſuꝑ terrā. xl. diebus ⁊. .xl. noctibꝰ: ⁊ ſic magna parsaeris ꝯuerſa fuit in aquā: alia ꝟo expō accipit̉ ẜm dictuꝫhebreoꝝ ⁊ pluriū doctoꝝ catholicoꝝ qui dicūt a principiocreatiōis oīa corꝑalia qͣꝫtū ad principales mn̄di ꝑtes. ſcꝫcorꝑa celeſtia ⁊ qͣtuor elem̄ta fuiſſe ſil̓ ꝓducta ſb̓ formiſ ſuis ſubſtantialibus abinuicē diſtinctis: ⁊ formatio ſeu diſtīctio eoꝝ que deſcribit̉ in principio Gen̄. facta prīa die ſecn̄da tercia ⁊ quarta: non accipit̉ niſi ẜm ꝓprietates ⁊ qͣlitates accidētales ſicut dicit̉ aliquis hō fieri quādo ꝑuenitad etatē adultā: ⁊ hoc ꝓpter debitā quātitatē ⁊ robur corcoris: ⁊ ſil̓ia q̄ tn̄c attīgit: ⁊ tn̄ nō ſūt niſi ꝓprietates accn̄tales: qꝛ ẜm ſuā ſb̓am factus ē hō a pͥncipio vniōis aīe cum

corꝑe: et ſic lux q̄ dr̄ facta prīa die ē ip̄a claritas ſol̓ q̄eꝰ qͣlitas. Ꝙꝛ aūt dr̄ ſol fieri t̓cia die: hoc ē ẜm motū eꝰꝓpriū ab occidēte ī oriētē. Celū ꝟo qd̓ dr̄ ſcm̄. ſcd̓a dic.i. corꝑa celeſtia: hec factio accipit̉ ẜm ſoliditatē tūc et̄datā ẜm hebreos. Scd̓m alios ꝟo ē virtꝰ influēdi ī inferiora q̄ tūc fuit eis data. ſil̓it̓formatio elem̄toꝝ ſeu diſtīctōfacta fuit terciadie ẜm ꝓprietates accn̄tales:nā an̄ diē t̓ciamelemētū aq̄ nonhūit debita dēſitatē ſꝫ vaporal̓rcleuabat̉ ꝑ totūaeris ſpaciū: etſic vnū elementū n̄ videbat̉ abalio diſtinctumnec ſil̓r t̓ra. quiaerat aqͥs cooꝑta: ſꝫ tūc aq̄ fuit data debita dēſitas ⁊ ſic occupauit minorē locū: ⁊ facte fuerūt ꝯcauitates ī terra vbi receptafuit vna ꝑs elem̄ti aq̄: ⁊ ſic remāſit diſcooꝑta vna ꝑst̓re aqͥs ꝓ hītatione hoīm ⁊ aīaliū: ⁊ aer apꝑuit in ſuatrāſparētia: ſicut dixi pleniꝰ in prīcipio gen. ⁊ ẜm hͦ exponēda ē ſic lr̄a hͨ cū dr̄: n Ce erāt priꝰ .i. due ꝑtesaeris ſuꝑior ⁊ inferior. o Et t̓ra .i. elementū tre d̓aqua formata mō dcō: qꝛ ꝑ dēſitatē aque ⁊ receptōꝫ eꝰintra ꝯcauitates t̓re apꝑuerūt clemēta diſtīcta. ceteraexponāt̉ ſic priꝰ. n Celi. Hic ex dcīs ꝯcludit ꝓpoſitūarguēs a ſil̓i: ꝙ ſicut mūdus fuit īmutatꝰ ꝑ aquā tēꝑenōe: ſic adueniēte iudice īmutabit̉ ꝑ ignē ꝯflagratōnisqͥ ẜm doctores catholicos tātū aſcendet quātū aq̄ dilnuij aſcendert: ⁊ hͨ eſt qd̓ dicit: n Celi aūt qͥ nuncſūt .i. ſuꝑior ꝑs aeris ⁊ inferior. o Et t̓ra .i. elemētūt̓re: ꝑ qd̓ etiā intell̓r elementū aq̄ eo ꝙ nō ē total̓r ſeꝑatum a t̓ra ſꝫ ꝑtes aliq̄ aque ꝯmiſcent̉ ꝑtibus t̓re ⁊ aliq̄intra ꝯcauitates eiꝰ ꝯtinent̉ vt dcm̄ ē. p Eodemꝟbo. diuino. q Repoſiti ſūt .i. ꝯſeruati qm̄ ſi virtusdei ꝯſeruans ab eis retraheret̉: in nihilū redigerenturr Igni ſeruati in diē iudicij .i. tūc ꝑ ignem purgādi.s Et ꝑditōnis impioꝝ hoīm. tunc em̄ in corꝑe ⁊ aīadamnabūtur. t Unū ꝟo. Hic excludit ſcd̓m motiuū de retardatōne impletionū diuinoꝝ ꝓmiſſoꝝ: qꝛnon ē retardatio ex ꝑte dei: lꝫ nobis videatur: propterquod dicitur: v Quia vnus dies apud dn̄m ſicutmille anni. apud nos: ſic aūt loquit̉ petrus ẜm ꝙ dicit̉psͣ. lxxxix. Mille anni an̄ ocl̓os tuos tanqͣꝫ dies heſterna q̄ p̄terijt. ꝑ millenariū em̄ intelligit̉ quātacūqꝫ reuolutio tꝑm que modica ē ⁊ nulliꝰ momēti cōꝑata diuine eternitati: propter qd̓ reſpondēdo eoꝝ argum̄toſubdit: x Nō tardat dn̄s ꝓmiſſum .i. in redditōneꝓmiſſoꝝ non tardat vltra debitū. y Sicut quidāexiſtimāt. erronee ꝓpter hoc negantes futuꝝ iudiciuꝫvt predictū eſt. z Sed patient̓ agit. iudiciū differēdo. a Propter nos. vt iuſti ſcꝫ in merito ꝓficiant ⁊mali ꝑ pnīam redeant: iō ſequit̉: b Noles aliquoſperire. qͣꝫtum ē ex ſe. c Adueniet. Poſtqͣꝫ excluditerrorē circa iudiciū futuꝝ: hic ꝯn̄r determinat veritatē⁊ primo ponit̉ hec determinatio: ſcd̓o ſubdit̉ vtil̓ monitio: ibi. Cn̄ hec igit̉. tercio doctrine pauli approbatioibi. Sicut ⁊ chariſſimus. quarto ꝯcludit̉ intēta cōcluſio: ibi. Vos iḡr. Circa primū dr̄: c Adueniet autēdies dn̄i .i. dies iudicij qͥ dr̄ dies dn̄i: qꝛ tūc in oībꝰ fietvolūtas eius in punitione maloꝝ ⁊ p̄miatione bonoꝝ⁊ ſubdit̉ modus veniēdi cum dicit̉: d Vt fur .i. repēte ⁊ ex improuiſo: ſicut dr̄ mat. xxiiij. De die aūt illa⁊ hora nemo ſcit ⁊cͣ. e In quo celi .i. ſuꝑior ꝑs aeris et inferior. f Magno impetu tranſient.