Epiſtola pauli

¶ Propt̓ qd̓ et ab vnoⁿ ortiſūt: ⁊ hoc emortuo tanꝙͣ ſydera celi īmultitudīem: ⁊ ſicut harena que eſt ad orammaris innumerabilis.ˢ Iuxta fidemᵖ defuncti ſūt omnes iſti: non acceptis repromiſſionibꝰq ſed a longe easaſpicientes et ſalutantes: ⁊confitentes: quia peregrini et hoſpites ſunt ſuꝑ terram. Qui em̄ hoc dicūt ſignificant ſe patriam inquirere. Et ſiquidem ip̄iꝰ meminiſſent de qͣ exierunt habebāt vtiqꝫ tp̄s reuertēdi.Nunc auteꝫ meliorē appe

tunt .i. celeſtē. Iō nō ꝯfūditur deus vocari deus eorum.ˣ Parauit em̄ illis ciuitatē. Fide obtulit abraam yſaat̉ cum tentaretur:et vnigenitū offerebatᵇ inquo ſuſceperat repromiſſiones ad queꝫ dictū eſt: qꝛ inyſaac vocabitur tibi ſemē:arbitrans quia et mortuis ſuſcitare potens eſt deusUnde eum et in parabolam accepit. Fide et de futuris benedixit yſaac Iacob et Eſau. Fide iacobmoriens ſingulos filiorumioſeph benedixit: ⁊ adora-

dum fere ineptus. Dico autem fere: qꝛ poſtea genuit filios de cethura: vt hr̄ Gen̄. xxv. Quia aliqn̄ ꝯtingit ꝙ illequi ꝓpter ſenectutē factus eſt quaſi ineptus ad generandū: generat tn̄ ꝓpter bonā aptitudinē mulieris ad concipiendū n Orti ſunt ⁊ hoc emor. tāqͣꝫ ſyde. celi in mulcitudinē ⁊ ſicut hanā q̄ ē ad orā mainnume. de abraaꝫem̄ orti ſunt multiboni ⁊ multi mali:⁊ ꝓpter hoc comparantur multitudini ſtellaꝝ qͣꝫtuꝫ adbonos ⁊ multitudini harene ꝙͣtuꝫ admalos. o Iuxta fideꝫ. Hic ꝯn̄ron̄dit quid abraaꝫcum yſaac et iacobꝑ fidem fecerit: qͥaiſti ita laudabiliterꝯuerſati ſunt ꝙ vſqꝫ ad morteꝫ in vera fide ꝑ̄manſerūt⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉.o Iuxta fidē. qͣſihabentes fideꝫ ſociam. p Defūcti ſunt oēs iſti nōadeptis repromiſſionibꝰ. ex qͦ patetfirmitas fidei ip̄orum. Sed ꝯͣ hoc videtur eſſe illud quod ſcribit̉ Ezech̓. xxxiij. Unꝰ erat abraam ⁊ ip̄e hereditate poſſedit terram. Dicendū ꝙ ſic debꝫintelligi: poſſedit .i. poſſidendi primus ꝓmiſſionē accepitnō tn̄ actu poſſedit: qꝛ nō habuit in ea paſſum pedis: vtdr̄ Actuū. vij. ꝓpter hoc ſequit̉. ꝗSed a longe easaſpicientes ⁊c̄. loquit̉ ad ſimilitudinē nautaꝝ: qͥ exn̄tes īmari alonge videntes portū gaudent ⁊ ſalutāt: ſic pr̄esve. te. vidētes alonge impletionē myſterij xp̄i gaudebātꝓpter qd̓ dicit̉ Io. viij. Abraā pr̄ vr̄ exultauit vt videretdiem meū ⁊cͣ. Et qꝛ lōge erant a tꝑe xp̄i: iō ꝯfitebāt̉ ſe eēaduenas ⁊ ꝑegrinos: ꝓpt̓ hoc abraā dixit Gen̄. xxxiij. Aduena ⁊ ꝑegrinus ſum apud vos. ⁊ Iacob. d. Gen̄. xlvij.Dies ꝑegrinationis vite mee ⁊cͣ. Per hoc on̄debāt/ celeſtē gl̓iam tanqͣꝫ ſuā patriā ꝓpriā inquirere: ⁊ hoc ē qd̓ dr̄.r Qui .n. hoc dicūt ſignifi. ſe patria inquirere. qꝛ poſſetaliquis dicere ꝙ ꝓpter hoc ꝯfitebant̉ ſe ꝑegrinos: qꝛ exierunt d̓ chaldea vel meſopotamia quas terras reputabātpatriā ſuā: ⁊ iō excludit hoc apl̓s dicens. s Et ſiqͥdeꝫip̄ius me. de qua exie. habe. vtiqꝫ tem. reuertē. ꝗꝛ nō tātūdiſtabant a meſopotamia vel chaldea vn̄ exierat quin defacili poſſent illuc reuerti: ⁊ iō nō loquebant̉ de illa pria:qꝛ de p̄cepto dn̄i exierāt: ꝓpter quod abraā dixit ẜuo ſuoGen̄. xxiiij. Caue ne qn̄ filiū meū reducas illuc. et lꝫ iacobin meſopotamiā iuerit: hoc tn̄ nō fuit ad manendū: ſedad tempus ꝓpter odium fratris ſedandum: ⁊ ad querendum vxorem. Etiō ꝯcludit apl̓s ꝙ non loquebant̉ de patria terreſtri: ſed celeſti. di. t Nunc autē melio. appe..i. celeſtem. ⁊ qꝛ in terra adhuc poſiti reputabant ſe de patria celeſti moribus et actu fidei. Ideo deus voluit nominari deus ip̄oꝝ ex amore ⁊ fide ſpeciali: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉.Ideo non ꝯfundit̉ deus vocari deus eoꝝ. hoc habet̉Exo. iij. vbi dn̄s loquens moyſi dixit: Ego ſum deus abraam deus yſaac ⁊ deꝰ iacob. ſicut em̄ rex denominat̉ a ciuitate ſua principali qͣꝫuis regnum ſe extendat ad alias: ſicut in ſcriptura dicitur rex hieruſalem rex babylonis velhuiuſmodi: ſic deus ab iſtis voluit nominari: quia verbiset factis oſtendebant ſe eſſe de ciuitate celeſti: vt dictumeſt: ideo ſequitur.x Parauit em̄ illis ciuitatem .ſ. celeſtem.

Fide obtulit. Hic conſequenter oſtenditur quidabraam ex fide fecit̉ qͣꝫtum ad obedientiam diuinam.dominus enim promiſerat ei multiplicationem ſeminis per yſaac. Ben̄. xx. ⁊ .xxj. et tamen ad preceptū domini voluit cum immolare. Ex quo patet magnitudofidei abrae: qͥafirmiter credebat promiſſiōeꝫrei implendamde multiplicatōne ſeminis ſuiper yſaac ⁊ ipſoimmolato nonreſtabat aliꝰ modus niſi ꝑ reſuſcitationem eiꝰEx quo patꝫ ꝙabraaꝫ crediditreſurrectionemmortuorum inqua cōſiſtit vnꝰd̓ maioribus articulis fidei et n̄ſolum crediditreſurrectōnemgeneralem futuram in fine mūdi: ſed cum hocſpecialem reſurrectionē filij ſuiad impletioneꝫdiuini promiſſi:⁊ hoc eſt qd̓ dicitur. y Fide obtulit abraam yſaac .i. offerre voluit: ſed diuinitus impeditus fuit.z Cum tentaretur. tentat enim dyabolus homo etdeus. ſed diuerſimode: quia dyabolus tentat vt decipiat: homo vt cognoſcat: deꝰ vt cognoſcere faciat. Ethoc modo tentauit deus abraam vt fides eius et obedientia notificarentur nobis ad exemplum imitationis. a Et vnigenitum. hoc videtur falſum qꝛ habebat iam alium filiū: ſed ſoluit̉ ꝑ lr̄am ſequentem.b In quo ſuſciperat promiſſiones ⁊cͣ. quia promiſſūfuerat abrae ꝙ ſemen eius vocaretur per yſaactm̄.Et ideo erat vnigenitus qͣꝫtum ad iſtam conditioneꝫvel ideo dicitur vnigenitus ratione matris que nō habuit alium filium. c Arbitrans .i. iudicans vel credens. d Quia et a mortuis ſuſcitare potens eſt dominus. et ideo oblatio yſaac fuit figura mortis et oblationis chriſti: ſicut enim aries herēs inter ſpinas cornibus immolatus: ē yſaac liberato: ſic humanitas adherens cruci occiſa eſt diuinitate impaſſibili exiſtente:et hoc eſt quod dicitur.e Unde et eum in parabolam accepit .i. abraam oblationem filij ſui figuram paſſionis chriſti intellexit.f Fide ⁊ de futuris. Hic ponit exemplum de fide yſaac qui ex fide futurorum benedixit filijs ſuis: ⁊ hoc eſtquod dicitur. Fide et de futuris benedixit yſaac Pacob et Eſau. hoc habetur Gene. xxvij. vbi dicitur ꝙ inbenedictione ſua prepoſuit Iacob ipſi Eſau. di. Dominum tuum illum conſtitui: et yſaac vidit in ſpirituhanc benedictōnem habere efficatiam in futuro: quianon habuit effectum in perſonis duorum fratrum: qꝛEſau nunqͣꝫ ſeruiuit Iacob: ſed habuit effecū in duobus populis exeuntibus ex ip̄is: quia idumei filijs iſrael ſeruierunt tempore dauid: vt habetur ſcd̓o Regum octauo.Fide iacob. Hic ponitur exemplum de fide ipſiusIacob qui bn̄dicendo filios Ioſeph prepoſuit ep̄hraim qui erat iunior ipſi manaſſe: Geneſis. xlviij. Quiaper reuelationem dignitatem regiaꝫ habuitad ep̄hraim debere tranſire: et hoc fuit impletum per hierobo-