Euangeliū
Tegreſſus īde .vj.¶vbijt ī patriā ſuā: ⁊ ſequebat̉ eū diſcipl̓i ſui. Etfacto ſabbato cepit ī ſynagoga docere ⁊ multi audiētes admirabant̉ in doctrīaeius dicētes: Unde huic hͨomnia? Et q̄ ſapientia q̄data eſt illi ⁊ virtutes tales que per manus eius efficiunt̉:ᵖ Nōne hic ē fab̓ fi-
lius marie: frater iacobi etioſeph et iude ⁊ ſymonis?Nonne ⁊ ſorores eiꝰ hic nobiſcum ſunt? Et ſcandalizabant̉ in illo. Et dicebatillis ieſus: qꝛ nō eſt propheta ſine honore niſi in patria ſua et in domo ſua ⁊ incognatione ſua. Et nō poterat ibi virtutē vllā face̓: niſi paucos īfirmos īpoſitis
functi qͦꝝ miracl̓a ſcripta ſunt: in illis operati fuerūt: ſecūdo qualit̓ xp̄s inquantū homo operatꝰ fuerit. Circa pͥmūaliquid eſt certū: vicꝫ ꝙ miracula nō poſſūt fieri aliqͣ virtute tanꝙͣ principaliter agēte niſi virtute diuīa: quia ſicutdictū ē oꝑatio miraculoſa: excedit totā facultate virtutiscreate. ſimiliter certū ē ꝙ ſancti viri admiracula pn̄t operari meritorie: qͥafrequent̉ expertuꝫē miracula fcā fuiſſe a deo ad precesſanctoꝝ. Sed dubium ē vtꝝ viri ſāctiī miracl̓iſ aliqn̄ operati ſūt ꝑ aliquā virtutē in eis exiſtenteꝫ: nō qꝛ illa ſit pͥncipalis rō agendi ſꝫtm̄ inſtrumētalis:vt ſic deꝰ tanqͣꝫ prīcipalit̓ agens fecerit miracula ꝑ ſanctos tanqͣꝫ ꝑ quedā iſtrumēta. Et hanc qōnem relīquit augꝰ. xxij. li. de ciuitate dei inſolutam: vbi enarratis ml̓tis miraculis martyrū dicit ſic: Siue em̄ deꝰ ꝑ ſeip̄m miro mō quo res tꝑalesoꝑatur eternus. ſiue ꝑ ſuos miniſtros iſta faciat: ⁊ eadeꝫip̄a que ꝑ miniſtros facit: ſiue quedā faciat etiā ꝑ martyꝝſpūs: ſiue ꝑ hoīes adhuc in corꝑe conſtitutos: ſiuc deꝰ iſtaꝑ angelos qͥbꝰ inuiſibilit̓ īmutabil̓r incorꝑalit̓ īperat oꝑetur: vt que ꝑ martyres fieri dicunt̉ eis orantibꝰ tm̄ ⁊ impetrantibꝰ: nō etiā operantibus fiāt: ſiue alia iſtis: ſiue aliaillis modis: qͥ nullo modo ꝯprehēdi a mortalibus poſſūtei tn̄ atteſtat̉ fides hec in qua carnis ineternū reſurrectiop̄dicat̉. Btūs tn̄ Gregꝰ. hanc queſtionē determinare vid̓tur. ij. li. dyalo. vbi dicit ſic. Qui deuota mēte deo adherētcū reꝝ neceſſitas expoſcit exhibere ſigna modo vtroqꝫ ſolent vt mira queqꝫ aliqn̄ ex p̄ce faciant: aliqn̄ ex poteſtate cōceſſa illis a deo: ⁊ hoc ꝓbat ꝯn̄ter rōe ⁊ exemplo. Ratio aūt talis eſt. cui concedit̉ illud qd̓ ē maius nō eſt mirūſi aliqn̄ cōcedat̉ quod eſt minus: ſꝫ maior ē ptās filios deifieri etiā ꝑ adoptionem: cū hoc ſoluꝫ ſanctis concedat̉: qͣꝫmiracula oꝑari quod etiā aliqn̄ malis ꝯcedit̉: vt habeturMath. vij ca. ſed primū concedit̉ homībus ſanctis: ẜm ꝙdr̄ Ioh̓. jͣ. Quotqͥt aūt receperūt euꝫ dedit eis ptātē fi. deifieri. Item ꝓbat hoc exemplo: qꝛ petrus ſuſcitauit thabitham orando: vt hr̄ actu. ix. ca. ananiā ꝟo ⁊ ſaphyraꝫ morti tradidit ſubito abſqꝫ or̄one: ſꝫ ſolum culpā eoꝝ increpādo. actu. v. ⁊ ſic videt̉ illd̓ factū feciſſe ex aliqua poteſtateſibi cōceſſa a deo: tanqͣꝫ inſtr̄m diuine iuſticie. Itē ad hocvidet̉ facere ꝙ gr̄a dei diuidit̉ ꝑ grām gratis datā ⁊ ꝑ gratiam gratū facientē: ⁊ licꝫ aliqn̄ ab aliquibꝰ dictū fuerit ꝙgr̄a gratū faciēs nihil ponit in aīe: tn̄ de gratia gratiſdataab hoībus ꝯcedit ꝙ aliquid ponit in aīa: ⁊ hoc ptꝫ manifeſte de gratijs gratiſdatis que vocant̉ ſermo ſapiētie ⁊ ẜmo ſciētie. jͣ. Coꝝ. xij. quia ſignificāt quaſdā eminētes cōgnitōes diuinoꝝ ⁊ humanoꝝ q̄ ponut aliquid in aīa: ſil̓t̓fides: ꝓphetia: genera linguaꝝ: ⁊ interpretatio ſermonuꝫ⁊ eadē rōe videt̉ ꝙ gratia ſanitatuꝫ ⁊ operatio virtutū .i.miraculoꝝ que ponunt̉ gr̄e gratiſdate: dicant aliquā virtutem in aīa exiſtentem. Dicūt tn̄ aliqui ꝙ iſta virtus operantis miracula non eſt aliqua virtus manſiua ꝑ moduꝫhabitus. ſꝫ ꝑ modū paſſionis trāſeuntis: ſicut ⁊ ꝓphetia:ꝓpter quod tales nō poſſūt facere miracula quotienſcūqꝫvolūt nec ꝓphetare. Sed quicqͥd ſit de concluſiōe: rō tamēnō valet: qꝛ ſicut dictū ē talis virtus oꝑandi miracula nōē principalis: ſꝫ tm̄ inſtrumentalis: inſtri aūt oꝑari n̄ pōtqͣꝫuis ſit ꝑfectū ꝑ formā ſuā niſi moueat̉ actualit̓ ꝑ manūartificis ſicut ptꝫ ꝙ ſecuris n̄ pōt ſecare niſi ꝑ manū artificis moueat̉: ⁊ iō dato ꝙ talis ꝟtus ſit māſiua: nō pōt tāmē oꝑari ad miracula abſqꝫ motiōe diuine virtutis pͥncipaliter agentis: ſi tn̄ talis virtus ſit manſiua vl̓ ꝑ modum
paſſionis tranſeūtis ſolū: ſicut ē motio inſtrumēti. cōmouet̉ ab agēte principali. nihil dico modo. Item adꝯcluſiōꝫ inducit̉ illd̓ qd̓ a ſctīs ⁊ doctoribꝰ catholicꝭ dr̄de ſacr̄is noue legis: vicꝫ qd̓ efficiūt qd̓ figurant: ita ꝙtāqͣꝫ q̄dā inſtr̄a diuine miſcd̓ie agūt ad inductionē greip̄aꝫ inſtr̄alit̓ attingēdo: vel ſaltē aliquā diſpōꝫad ip̄aꝫ vt charactherē vel aliqͥd ſil̓e correſpōdens in ſacris q̄non imprimuntcharacterē ita ꝙin ſacr̄is eſt aliqͦvirtus ad efficiēdū mō p̄dicto: ⁊tn̄ ſacra ꝯſiſtūt īquibuſdā rebusſēſibilibus: ⁊ iōmulto fortiꝰ vid̓tur ꝙ in aīabꝰ ſāctoꝝ viroꝝ defūctoꝝ vel viuentiuꝫ poſſit poni aliqua ꝟtꝰ diuīnitus eis cōceſſa in operibus miraculoſis ꝑ modū p̄dictū. Ex dictis ptꝫ qd̓ dicendū ſit de humanitate xp̄i q̄ ē organū ſeu inſtr̄m coniūctum ip̄iꝰ deitatis ſicut manus ē inſtr̄m artificis. Homines aūt alij qͣꝫtumcūqꝫ ſancti nō ſūt ſic cōiuncti. ⁊ iōſūt qͣi quedā inſtra deitatis ſeꝑata ⁊ adhuc plus ſeparata ſunt eccl̓ie ſacr̄a: inſtrumētū aūt ꝯiūctu magis ꝑticipat efficatiā agētis prīcipalis qͣꝫ ſeꝑatū: ⁊ talis virtus oꝑandi miracl̓a efficatior inuenit̉ in hūanitate xp̄iqͣꝫ in quibuſcūqꝫ alijs. His dictis pōt rn̄deri ad argum̄ta. Ad primū dicēdū ꝙ ſil̓e tenet qͣꝫtum ad hoc ꝙ ſicuthumanitas in xp̄o fuit rō patiendi: ſic deitas ē rō ⁊ prīcipiū faciendi miracula principalit̓: nō tn̄ tenet qͣꝫtumad ſecundū: qꝛ nō repugnat hūanitati xp̄i oꝑari ad miracula ꝑ modū inſtr̄i: repugnat aūt deitati qualiter cūqꝫ pati. Uerūtamen rōne idētitatis ſuppoſiti idiomata cōmunicant̉. qꝛ ſicut hec ē vera deus paſſus ē. ita hecē vera demonſtrato xp̄o iſte puer creauit ſtellas. Ad illud qd̓ inducit̉ de psͣ. dicendū ꝙ li ſolus non excludithumanitatē tanqͣꝫ inſtr̄aliter agentē: ſꝫ tanqͣꝫ prīcipal̓r⁊ ſic intelligēdū ē reſpectu alioꝝ ſanctoꝝ ꝙ ſolus deusfacit miracula .ſ. tanqͣꝫ principale agens. Ad ſecūdumdicendū ꝙ inſtr̄m in virtute principalis agētꝭ bn̄ attingit ad aliquid qd̓ excedit facultatē ꝓpriam ꝯueniētemei ẜm ſe. ſicut calor naturalis in ꝟtute aīe generat carnē: vt hr̄. ij. de aīa. Argumēta aūt in ꝯtrariū ꝯcludunttm̄ ꝙ humanitas xp̄i agebat ad miracula ſicut ages inſtrumentale ⁊ ſecūdariū qd̓ concedit̉.Ca. vj.T facto ſabbato. Poſtqͣꝫ deſcriptus ē feruor pͥdicatōis in chriſto. Hic ꝯn̄t̉ deſcribit̉ liuor emulatōis ꝯtra ip̄m ꝓpt̓ doctrinā ⁊ miracl̓a ip̄iꝰ: etpatet ſententia ex dictis Math. xiij. exceptis que ſequūt̉. b Nōne hic ē faber ⁊cͣ. in math. dr̄ fabri filius: credebant em̄ iſti ꝙ eſſet eiuſdem artis cum patreſuo putatiuo ioſeph qͥ dicit̉ faber lignarius. Et ꝓbabile videt̉ ꝙ chriſtus eandem artem exercuit quia nō fuit occupatus in doctrina ⁊ miraculis vſqꝫ ad triceſimūctatis annū: nec ante fuit intentus ſtudio: ẜm ꝙ dicit̉Ioh̓is. vij. quomodo hic lr̄as ſcit cū non didicerit: neceſt veriſimile ꝙ tāto tꝑe fuerit ocioſus: magis aūt veriſimile ē ꝙ fuerit occupatus in arte patris ſui putatiuiqͣꝫ in alia: ⁊ hoc videtur ꝑ verbū iſtoꝝ qui erant de nazareth: qͥ modū ſuū viuendi cognoſcebāt ⁊ fabrū cum