Prologus

omniū reꝝᵍ tp̄us:ᶜ ordo:ʸ numerꝰ: ˣ diſpoſitio vl̓ rō:ʸ qd̓fidei neceſſariuꝫ ē deus xp̄seſt? qui factus ex muliere: factus ſub lege: natꝰ ex v̓ginepaſſus in carne: oīa ī crucefixitᵇ vt triūphans ea in ſemetip̄oᶜ reſurgēs in corporeet pr̄isᵇ nomē in pr̄ibꝰᶜ filio:⁊ filij nomēᵉ pr̄i reſtituēs īfilijs:ᶠ ſine pͥncipio ſine fineᵍoſtēdēs vnū ſe cū pr̄e eēʰ qꝛvnus eſt. In quo euāgeliovtile ē deſideratibꝰ deū:ᵏ ſicpͥmaⁱ vel media vl̓ ꝑfecta cognoſcere: vt ⁊ vocatiōꝫ apl̓im opus euāgelijⁿ ⁊ dilectioneꝫ dei in carne naſcētis ꝑvniuerſa legētes intelligātatqꝫ id in eoº in qͦ rep̄henſi

ſunt ⁊ apprehēdere appetūtrecognoſcāt. Nobis eniꝫin hoc ſtudio argumēti fuit: ⁊ fideꝫᵉ facte rei tradere:⁊ oꝑantis deiꝰ intelligendādiligēter eſſeˣ diſpoſitionēquerētibꝰ nō tacere.Explicit argumentū.Sequit̉ ꝓlogus ī matheū.a.Atheus cū primo p̄dicaſſet euāgelium in iudeacvolens trāſire adgentes primus euāgeliumſcripſit hebraice quod fratribus a quibꝰ ibat ad memoriā reliquit.ᵇ Sicut em̄neceſſe fuit ad confirmationem fidei euangeliū predicare: ᶜ ſic ⁊ ꝯtra hereticos

⁊ hoc eſt qd̓ dicit: r Quaꝝ oīm rerū ⁊cͣ. in genealogia.ſcꝫ xp̄i deſcriptaꝝ. s Tp̄us. qꝛ ibi tria tēpora deſcribūtur: vt viſū ē. tOrdo. qꝛ ordinate tꝑa ⁊ ꝑſone ī diuerſis tꝑibus deſcribunt̉.Numerꝰ. qꝛ ſub certo numero .i. in tribus qͣterdenis ꝯp̄hendunt̉. x Diſpoſitio velrō. qꝛ rōnabilit̓ diſponūt̉. y Qd̓fidei neceſſariū eſt⁊cͣ. Hoc eſt dictūad hoc oīa p̄dictaſic ſūt ordinate deſcripta: vt on̄dat̉ꝙ xp̄s ē verꝰ deus:qd̓ credere neceſſariū ē ad ſalutē: ⁊ ꝙeſt verꝰ bō. vn̄ ſubdit̉: z Qui factus ē ⁊cͣ. qꝛ oneralegis voluit obſeruare. hoc aūt accipit̉ de epl̓a ad gal̓.iiij. a Paſſus īcarne oīa in crucefixit .i. oīa peccatanoſtra in cruce deſtruxit: ⁊ accipit̉ hͦde epl̓a ad Col̓. ij.vbi dr̄ ſic: Delensqd̓ aduerſum noserat cyrographuꝫdecreti .i. obligationē ad penā inferni: ſed illuꝫ tulit demedio affigēs illd̓cruci: ⁊ eſt locutiometaphorica ad ſimilitudinē illiꝰ qui deſtruxit aliquā chartā vel obligatiōꝫqꝛ ꝑforat eā vel corrūpit: ſic chriſtus ꝑ paſſionē ſua illuddecretū quo eramꝰ obligati gehēne deſtruxit. ſequitur:h Ut triūphās ea ī ſemetip̄o .i. deuīcēs in corꝑe ꝓprio.c Reſurgēs in corꝑe ⁊cͣ. Ad euidentiā huiꝰ lr̄e ꝯſiderādum ꝙ pater ⁊ filius correlatiue dicunt̉: relatiua aūt poſita ſe ponūt: ⁊ ꝑempta ſeperimūt: igit̉ qꝛ iudei noluerūtreciꝑe chriſtū abrae ⁊ ceteris pr̄ibus ꝓmiſſuꝫ: ideo deſierunt eſſe filij abrae .i. imitatores ip̄ius ꝑ fidē: ⁊ ꝑ ꝯſequēsabraam ⁊ ceteri patres deſierūt eſſe patres eoꝝ: gentilesaūt ecōuerſo ad p̄dicationē apl̓oꝝ receperūt fide chriſti:⁊ ideo in loco iudeoꝝ a fide abrae recedentiū facti ſunt filij abrae: ⁊ ſic paternitas q̄ deſierat eſſe in abraā ⁊ ceterispatribus reſtituta eſt ꝑ filiationē gentiū: qͥ facti ſunt imitatores eoꝝ ꝑ fidē: ⁊ ecōtrario ſibi filiatio reſtituta eſt inip̄is credētibus: reſtituta p̄dicta paternitate: qꝛ hec ē naͣcorrelatiuoꝝ: vt dictum eſt: ⁊ hoc eſt quod dicit Hiero.Reſurgens in corꝑe .ſ. chriſtꝰ: ⁊ p̄cipiens p̄dicare baptiſmū penitētie in omnes gentes factus eſt reſtituens.b Nomē patris in patribꝰ .ſ. antiquis. c Filio. hoc ēad honorē filij qꝛ hoc cecidit ad honorē chriſti. d Et filij nomē reſtituēs in filijs .i. in gentibꝰ fidem recipientibꝰe Patri. hoc eſt ad honorē patris eterni. f Sine pͥncipio ſine fine. qꝛ chriſtus ẜm diuinitatē manet ineternū.g Oſtēdens vnū deū ſe eſſe cū patre. ꝑ oꝑa .ſ. diuinitatꝭque egit: qꝛ ꝓpria oꝑatio vniuſcuiuſqꝫ rei on̄dit naturaꝫeius. h Quia vnꝰ eſt .ſ. deus qͥ eſt pater ⁊ filius: qꝛ nōſunt duo dij ſed vnꝰ deus. i In quo euāgelio. Hec eſtquarta ꝑs huiꝰ prologi in qͣ on̄dit̉ vtilitas huiꝰ euangelijmathei: ⁊ prīo on̄dit̉ iſta vtilitas in generali reſpectu oīmfideliū: ſecūdo oſtēdit̉ in ſpāli qͣꝫtum ad beatū hiero. ibi:In nobis em̄ hoc ⁊cͣ. In pͥma gͦ ꝑte oſtendit̉ vtilitas qͣꝫtūad quatuor: qꝛ illi qui legūt hoc euāgeliū ꝑfecte: illi poſſunt ꝑ̄pendere miſericordiā dei in vocatiōe mathei ad ſtatū apl̓icū: ⁊ diligentiā a pl̓i in ſcribēdo euangeliū: ⁊ dilectionē dei: ex qͣ voluit incarnari: ⁊ ꝑfectionē humanā que eſtin cōiunctiōe ad deū ꝑ fruitionē: qꝛ voluit ſibi naturā hu-

manā cōiungere ꝑ ip̄ius aſſumptionē: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit: i In quo euāgelio vtile ē deſiderātibus deumideſt noticiā dei. k Sic prima vel media .i. pͥncipiūmediū ⁊ finē huiꝰ euāgelij in qͦ ꝯſiſtit ꝑfectio. l Ut⁊ intelligāt vocatione apl̓i in quo cōſiſtit ꝑfectio: qꝛ dehoc fit ibi mētiom Et opꝰ euāgelij. qd̓ ipſe deſcripſit fidelitern Et dilectiōꝫdei in carne naſcētis. qꝛ ex dilectiōe voluit īcarnari. ſequitur:o In quo rep̄henſi ſūt .i. adhoc vtile eſt euāgeliū hoc vt legentes ipſuꝫ.Recognoſcāt ī eo. i. in chriſto eē ſupple id.oIn qͦ rep̄hēſi ſūt: ⁊ apprehēdere appetūt .i.ip̄aꝫ diuinitatēcui natura nr̄acōiūcta ē in chriſto ī vnitate ſuꝑpoſiti ꝑ incarnationē ⁊ quā app̄hendere querimus ꝑ fruitōeꝫ:⁊ accipit̉ ibi iſtemodus loquēdiepl̓a ad phil̓. iij.vbi dicit ſic apoſtolus: Sequor autē ſi quomo apprehendam in quo ⁊ cōprehenſus ſum. qNobis em̄Hic tangit̉ motiuū Hieronymi ad tranſferenduꝫ ſeuexponēdum mathei euangeliū. ſcꝫ vt traderet certitudinem rei geſte in euangelio mathei: vbi oſtenditurvera diuinitas ⁊ vera humanitas ieſu chriſti: et hoc ēquod dicit: q Nobis enim in hoc ⁊cͣ. ideſt ratōnismotiue: quia argumētum quedam ratio eſt. r Inhoc ſtudio. id eſt ad ſtudendum in hoc euangelio trāſferendo ⁊ exponēdo. s Et fidem ⁊ pro. ideſt certitudinem. t Facte rei tradere. ideſt geſtorū chriſti:⁊ non tacere: ſed magis ſupple declarare. y Querentibus. id eſt ſcire volentibus. x Diſpoſitione deioperantis in carne. ſcꝫ aſſumpta. v Intelligendāeſſe diligenter. hoc eſt cum magna diligentia ⁊ ſtudio:quia talibus reuelat̉ euangelij intelligentia: ẜm ꝙ dicitur infra. vij. Querite ⁊ inuenietis: pulſate ⁊ aperietur vobis.Atheus. Prologus iſte diuidit̉ ī duas partes: quia primo ſcriptor huiꝰ euangelij manifeſtatur: ſecūdo ſui euāgelij auctoritas deLIclaratur: ibi. Cum auteꝫ plures/ In primaparte oſtēditur quādo ſcripſit: quia primꝰ enter alioseuangeliſtas. vbi ſcripſit: qꝛ in iudea. qualiter ſcripſit:quia hebraice. quare ſcripſit: vt veritas euāgelij certamaneret apud credētes in iudea: a quibus recedebatvolens p̄dicare gentilibus: iudeis pro maiori parte ininfidelitate obſtinatis: hoc eniꝫ fuerat eis p̄ceptum adomino ẜm ꝙ dicit̉ Actuū. xiij. Uobis aūt oportebatpͥmū loqͥ verbū dei: ſꝫ qm̄ repuliſtis illud ⁊ vos īdignosiudicaſtis eterne vite: ecce cōuertimur ad gētes: ſic .n.nobis p̄cepit deꝰ. hac igit̉ d̓ cauſa matheꝰ volēs trāſiread ꝯuerſionē gentiliū ſcripſit fidelibꝰ in iudea remanētibus euangiliū: vt illuc ꝯcurrerent ꝓ certa regula adeuitandū errores hereticoꝝ inſurgētiū: ⁊ hͦ eſt qd̓ ſb̓dit̉b Sic vt em̄ ⁊cͣ. predicatione. ſcꝫ confirmata euidētibꝰ ſignis: vt dicit̉ mar. vlti. c Sic ⁊ ꝯͣ hereticos