Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

Incipit ꝓlogus ī librūduodecim ꝓphetaꝝ.On idēꝫ ordo eſtduodecim ꝓphetaꝝ āpud hebreos: qui eſt apudnos. Unde ſcd̓uꝫ id qd̓ ibilegit̉: hic̄ quoqꝫ diſpo̓ſiti ſt̓.Oſee̓ comaticꝰ ē: et quaſi ꝑſentētias loquēſ. Ioͣhel planus in pͥncipijs: in fine obſcurior: et vſqꝫ ad malachiam hn̄t ſinguli ꝓprietatesſuas: quē eſdrā ſcribā legiſqꝫ doctorē hebrei autumātEt qꝛ longū ē nūc d̓ omībꝰdice: hoc tm̄ vos oͥ paula ⁊euſtochiū admonitas ſcirevolo unū librū eſſe duodecī ꝓph̓aꝝ: ⁊ oſee ſynchronon eſaie: mālachiā v̓o aggei: ⁊ zacharie fuiſſe tꝑibuſIn quibꝰ aūt tp̄us nō p̄fert̉

in titulo: ſub illis eos regibus ꝓphetaſſe: ſub quib ⁊hi qui ante habent titulosꝓphetauerunt.Item alius ꝓlogus.Egule ſūt he: ſubꝗb ſignificatōibꝰnoīm: ad qͣs tribꝰꝑ ꝓph̓as ſermodn̄i dirigat̉. Quotienſcūqꝫad decē tribꝰ tendit̉ ꝓphetia: ſub his noībꝰ deſignāt̉ideſt ep̄hraim ſamaria iſrl̓ioſephiegrahel bethel bethauen: ⁊ interdum iacob.Qn̄ aūt ad duas loquit̉ tribuſ: ſub his nomībꝰ ſermoꝓfert̉ .i. iuda hieruſalē beniamin domꝰ dauid: ⁊ īterdūiacob. Aliqͦtiens iſrl̓ ad totas duodecim tribꝰ refert̉.Duplex ē apd̓ heb̓os ſnīade his qͣttuor verſibus: qui

Incipit expoſitio in ꝓlogum. xij. ꝓphetaꝝ.On idē ordo ⁊cͣ. Iſte ꝓlogus ꝯmunis ē. xij.ꝑuis ꝓphetis ⁊ hꝫ qͣttuor ꝑticulas. In pͥman tagit̉ apud hebreos et. lxx. diuerſitas ordinisęꝓphetaꝝ cum dicit̉: Non idē eſt ordo ⁊cͣ. Inſecūda oſtendit̉ ꝙvariū habēt modum ſcribēdi: ibiOſce comaticꝰ eſt⁊cͣ. In tertia ſubdit̉ eoꝝ collectioin vnū: ibi Et qꝛlonguꝫ eſt ⁊cͣ. Inqͣrta diſtīguūturtꝑa ꝓphetatōnū.ibi Et oſee ſynchronon eſaie ⁊cͣ.His viſis littere īſiſtamꝰ. b Apd̓hebreos. qͦs hier̄.imitat̉. c Quieſt apud nos. latinos ẜm. lxx. īterp̄tes: vn̄ dicit gloſaOrdo. xij. ꝓph̓arū ẜm. lxx. talis ēoſee: amoſ: micheas: ioel: abdiaſ: ionaſ: naū: abachucſophonias: aggezacharias: malachias. Scd̓m hebre. v̓o qͦs hiero.ſeqͥt̉ talis eſt ordooſee: iohel: amosabdias: ionas: micheas: naum. abachuc: ſophoniaſ: aggeꝰ: zachariaſ: malachiaſ. d Un̄.qꝛ .ſ. apud hebreos qͦs ſequimur ſunt taliter ordinati.e Scd̓m id qd̓ legit̉. apud hebreos. f Hic .i. ī iſtatrāſlatiōe qua mō cōmunit̓ vtit̉ eccl̓ia. g Diſpoſitiſunt. an̄ trāſlationē iſtā ꝯmuniter currebat editio. lxx.h Oſee. ſicut ait iſid̓. ethy. vij. Saluator aut ſaluansīterp̄tat̉: dū enī irā dei in populū iſraelē ob crimē idolatrie ꝓphetaſſet: domui iude ſalutē ꝓnūciauit: ꝓpter qd̓ezechias rex iuda ſublatiſ idolis q̄ p̄cedētes ꝯſecrauerattemplū dn̄i purgaſſe ac purificaſſe monſtrat̉. i Comaticꝰ eſt. īterlinearis .i. abbreuiator: ꝑ qd̓ tangit̉ ꝓprietas comatis: eſt enī coma pūctata ꝓlatio or̄onis ꝑ minores deciſiōes: vt ore: genis: oculis: pidem mētiris adeſſe eloquio: forma: nobilitate cares: ecce q̄libet deciſioſiue ꝑticula or̄onis paꝝ valet ꝑ ſe: ſed om̄s inſimul aggregate reddūt ꝑfectū ſenſū. Colon aūt ē punctata ꝓlatio ẜm maiores deciſiōes q̄ ꝑfectū reddūt ſenſū: ſed nonꝑfectā ſentētiā: ſic̄ dictū ē ſupra in ꝓlogo ſuꝑ eſaiā. Dicit̉ gͦ abbreuiator: qꝛ breues habet clauſulaſ quaꝝ q̄libꝫꝑ ſe nec ꝑfectū ſenſum reddit nec ꝑfectā ſentētiā: Un̄ cūhiero. dixiſſet: Oſee comaticus eſt. expoſuit ſeipſumdicēs: k Et. ꝓ ideſt l Quaſi ꝑ ſentētias loquēs.licet enī q̄libet clauſula videat̉ ꝯpleta rep̄ſentare ſententiā: tn̄ ſuſpēdit̉ ſentētia vſqꝫ poſt ꝯpletā totalē or̄onem:ſic̄ patꝫ in ꝯſtructiōe ſuſpēſiua v̓bi gratia: Oſee. j. dicit̉:Uade. ecce. q. vna ſentētia: Sume tibi vxorē fornicationū. ecce. q. alia ſentētia: Et fac filios fornicationū. ecceqͣſi tertia ſentētia: ⁊ tn̄ nōdū ꝯplet̉ vſqꝫ ad finē v̓ſus cuꝫdicit̉: Quia fornicans fornicabit̉ terra a dn̄o. Unde ſic

intelligēda eſt gloſa que dicit. Comaticuſ .i. diuiſus: ſuppleꝑ clauſulas: eo ꝙ in ſingulis clauſulis diuerſas vel plenasſentētias dicat .i. dicere videat̉. Alit̓ exponit̉: Et quaſi ꝑ ſentētias loquēs .i. ꝓfundas verboꝝ intelligentias: ẜm ꝙ hu.de ſcō vic. diffinit ſentētiā dicēs: Sentētia ē ꝓfundior intelligētia q̄ niſi expoſition vel interp̄tatiōenō inuenit̉: vide ī prologo eſa. de col̓ ⁊ comatibꝰ. m Iohelplanꝰ in pͥncipijs .i. inpͥncipio: plurale ponitur ꝓ ſingulari. Nota ꝙ pͥncipiū ⁊ initiūdifferūt. Initiū ꝓpriedicit̉ an̄ qd̓ nō ē alid̓:pͥncipiū aūt poſt qd̓ ēalid̓: ⁊ ſic mediū qͦdāmō dicit̉ pͥncipiū reſpectu finis: ⁊ id̓o dr̄:Planꝰ ī pͥncipijs .i. ininitio ⁊ medio. ⁊ in fine ē difficilis. n Etvſqꝫ incluſiue. 0 Propͥetateſ .i. ꝓprios modos ſcribendi.p Eſdrā ſcribaꝫ .j.Eſdre. vij. Ip̄e eſdrasaſcēdit de babylone ⁊ip̄e ſcriba velox: eo ꝙlegē moyſi ꝯbuſtā velociter reꝑauit: vel qͣſdam figuras īuenit īhebreo quibꝰ velocit̉ſcribitur. q Autumāt .i. putāt vel affirmāt: autumo as dicitur putare: affirmare: cōfidere: ⁊ ꝯponit̉ ab ab ⁊ timos qd̓eſt mens. q. a mēte ſic hr̄e: ⁊ inde dicit̉ h̓ autuma huiꝰ me.eſtimatio: vnde r O paula ⁊ euſtochiū. de his īueniesſupra in ꝓlogo ſuꝑ ioſue verſus finē: ad petitionē iſtorumtraſtulit hiero. iſtu librū. s Admonitas vos volo eſſe.ſup̄. hic .ſ. t Unū librū eſſe duodecī ꝓphetaꝝ. qͥ hebraice dr̄ taraſara: ſꝫ qͣre ē vnꝰ liber: in ꝓlogo ſuꝑ libroſ regumponit̉ ratō: vt .ſ. apud hebreos tot eſſent libri qͦt ſunt lr̄e alphabeti: vel alit̓ ẜm Iſid̓. qui ait ī. vj. eth̓. Libri. xij. ꝓph̓aꝝauctoꝝ ſuoꝝ nomībꝰ p̄notant̉: qͥ ꝓpterea dicūt̉ mīores eoꝙ ſermones eoꝝ breues ſūt: vn̄ ⁊ conexi ſibimet inuicem invno volumīe cōtinent̉ .ſ. ꝓpter breuitatē ſuā. Sed q̄rit qͣrelibri veteris teſtamēti rn̄dent ī numero lr̄is alphabeti: ⁊ nōlibri noui teſtamēti. Rn̄º. qꝛ vetꝰ teſtamētū fuit initiale ⁊ qͣielemētale ad nouū ad qd̓ deſignādū cuilibꝫ liº rn̄det vnū elemētū hebraici alphabeti: ſicut meliꝰ ſcribit̉ in ꝓlogo ſuꝑ regū. v Synchronō .i. ꝯtēꝑaneū: a ſyn qd̓ ē con ⁊ chronōqd̓ ē tp̄us: qꝛ ī eiſdē tꝑibus: ⁊ ſub eiſdē regibꝰ ꝓphetauerūtſicut patet in titulis eorūdem. x Malachia v̓o ⁊cͣ. īterlinearis: Eſdrā fuiſſe autumant qui velox ſcriba fuit. iſtosaūt tres .ſ. malachiā: aggeū: ⁊ zachariā cōiungit: quia ip̄i ꝓphetauerūt de reedificatiōe hierl̓m. y Fuiſſe tꝑibꝰ. īterlinearis: poſt reditum de captiuitate. In fine ponit̉ regula ꝑquā ſciri poteſt quibus temporibꝰ ꝓphete ſinguli ꝓphetauerūt: cū dicit̉: z In quibꝰ aūt ꝓphetis tp̄us nō p̄fert̉ intitulo. vos volo admonitas eē: a Sub illis eos regibusꝓphetaſſe: ſub quibus ⁊ hi qui ante eos habent titulos .i.reges in titulis nomīatos: Prophetauerūt. Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi-