Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

tertiū aliud ereū: quod imperabit vniuerſe terre: et regnū qͣrtū erit velut ferreuꝫ.Quomō ferrū cōminuit ⁊domat oīa: ſic cōminuet ⁊ꝯteret oīa hec. Porro qꝛvidiſti pedū ⁊ digitoꝝ partē teſteā figuli: ēt parte ferream: r̄gnū diuiſū erit: quodtn̄ deplantatio ferri oriet̉.Scd̓ꝫ ꝙ vidiſti ferrū mixtūteſte ex luto: ⁊ digitoſ pedūex ꝑte ferreos ⁊ ex parte fictiles: ex ꝑte regnū erit ſolidū: ⁊ ex parte ꝯtrituꝫ. Qd̓aūt vidiſti ferrū mixtū teſteex luto: commiſcebūt̉ ꝗdeꝫhumano ſemini: ſed nō adherebūt ſibi: ſicuti ferꝝ miſceri nō pōt teſte. In diebꝰ

aūt regnoꝝ illoꝝ ſuſcitabitdeꝰ celi regnū: qd̓ ī eternumnō diſſipabit̉: et regnū eiusalteri ppl̓o non tradetur. ſCōmminuet aūt ⁊ ꝯſumetvniuerſa regna hec: ⁊ ipſuꝫſtabit in et̓nū. Secūdū qd̓vidiſti ꝙ de mōte abſciſuseſt lapis ſine manibꝰ: et cōminuit teſtā ⁊ ferrū ⁊ es ⁊argētū ⁊ auꝝ: deꝰ magnuson̄dit regi q̄ vētura ſunt pꝰea: ⁊ veꝝ eſt ſomnium: ⁊ fidelis int̓pretatio eiꝰ. Tuncrex nabuchodonoſor cecidit ī faciē ſuam: et danielemadorauit. et hoſtias ⁊ īcenſuꝫ p̄cepit vt ſacrificarēt ei.Loͣq̄ns ergo rex ait dānieli: Uere deꝰ veſter deꝰ deoꝝ

r Qd̓ īperabit vniuerſe terre. hoc ē ꝙ alexāder fere ab oībus regnis recepit tributa ⁊ munera. multi .n. reges audientes crebras ⁊ maximas victorias eius ex timore ne veniretſuꝑ eos miſerūt ſibi munera. s Et regnū quartū erit velut ferreū. iſtud fuit regnū romāoꝝ: ⁊ cū ſb̓dit̉: t Quōferrū cōminuit ⁊ domat oīa: ita regnū romanoꝝ ſubiugauit ſibi oīa regna p̄dicta:⁊ hoc ex tribus ꝑ queromani deuicerūt totū orbē .ſ. ſapīa: exercitio armoꝝ: ⁊ bonoregimine. Oēꝫ .n. hominē vn̄cunqꝫ venirꝫad eos honorauerūtẜm valorē ſuū: ſiue īmilitia: ſiue ī ſcīa: ſiueī arte mechanica: ſeuquacunqꝫ excellentiaalia. Et ꝓpt̓ hoc excellentes viri de oībꝰ ꝑtibuſ mūdi ꝓpt̓ magnāpacē iungebāt ſe eoꝝpolicie. Ꝙꝛ tn̄ poſtearegnū fuit diuiſum īimperiū ꝯſtantinopolitanū ⁊ romanū: iōhoc fuit ſignatū ī ſtatua ꝑ duas tibias ferreas. vel alia rōne .ſ.qꝛ ille qͥ erat pͥncipal̓imperator accipiebatvnū ſociū ad adminiſtrādū imperiū: ſicut pꝫ de auguſto ⁊ antonio ⁊ diocliciano ⁊ maximiano ⁊ pl̓ibꝰ alijs. v Porro qꝛ vidiſti pe. ⁊digi. ꝑtē teſteā .i. de terra factā. x Et ꝑtē fer. re. diui. erit.ꝑ hoc ſignat̉ fortitudo illiꝰ regni ī pͥncipio: ⁊ poſtea d̓bilitasip̄iꝰ ꝑ diuiſiones ītraneas: ꝓpter ambitōes ex qͥbus regnuꝫromanū quaſi ad nihilū d̓ductū ē: vt pꝫ ad ſēſū. y Qd̓tn̄ deplātatio ferri oriet̉. ſic .n. erāt pedes illiꝰ ſtatue diſpoſiti: ꝙ plāta pedis erat tota de ferro: digiti aūt exeuntes d̓ plāta erat partim teſtei: ⁊ ꝑtim ferrei: ⁊ ꝑ hoc ſignat̉ ꝙ diuiſiones ille que orte ſūt in romanis ꝓceſſerūt ex robore diuitiarū ⁊ potētie ſecularꝭ. qd̓ aūt ſeqͥtur: z Comiſcebūt̉ qͥdēhu. ſemī. ſignat ꝙ ad tollēdū iſtas diuiſiōeſ r̄gnū romāoꝝd̓bilitātes: fcā ſt̓ ml̓ta ꝯnubia. a Sꝫ nō adhe. ſibi. quiaper talia nō potuerūt amoueri diuiſiones aīoꝝ. Al̓r exponūt quidā doctores hebreoꝝ ab illo loco: Porro qꝛ vidiſti⁊cͣ. de ſocietate iudeoꝝ ⁊ romanoꝝ: q̄ incepit tꝑe iude machabei. vt hr̄. .j. macha. viij. ⁊ renouata ē tꝑe ionate ⁊ ſimonis fratrū ſuoꝝ .j. macha. xij. ⁊ iudeoꝝ debilitas ſignata eſtper teſtā: fortitudo aūt romanoꝝ ꝑ ferrū. qd̓ aūt ſeqͥtur:Cōmiſcebūtur qͥdē humāo ſemīe. exponūt de herode aſcalonita: cui regnū iudeoꝝ datū eſt a romanis. ⁊ cū nō eſſetiudeꝰ natōe voluit ſibi puellā de genere machab. copulare:vt filiꝰ eiꝰ tene̓t regnū: ſed illa pre dolore ſe īterfecit: herodesaūt ꝓpter ſuā luxuriā ⁊ puelle pulchritudinem ea mortuaabuſus ē: vt dicunt: ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄ h̓: Cōmiſcebunt̉ hūanoſemīe. nō dr̄ femineo. a Sed nō adherebūt ſibi. qꝛ herodes nūqͣ dilexit iudeos: nec ip̄i eū. b In diebꝰ aūt regnorum illoꝝ .i. qn̄ romanū imperiū in ſua fortitudine erit: ꝙdr̄ regna ī pl̓ali: qꝛ multa regna ꝯtinebat ſub ſe. c Suſcitabit deus celi regnū qd̓ ī eternū nō diſſipabit̉. iſtud eſt regnum xp̄i quod ē et̓nū: ẜm ꝙ dr̄ luc. j. Regni eiꝰ non erit finis. qd̓ regnū inchoatum eſt regno romanoꝝ exn̄te ī maxi

ma fortitudīe ſua: qꝛ ſubiectis oībꝰ natōibus deſcriptuseſt orbis de mādato Auguſti imꝑatoris: quo tꝑe natꝰ ēxp̄s: vt pꝫ luc. ij. ſeqͥtur: d Et regnū eiꝰ alteri ⁊cͣ. qꝛregnū xp̄i potiſſime ē ī celo: vbi ciues ſūt īmortales.e Cōminuet ⁊ ꝯſumet oīa regna hec. qꝛ in iudicio finali oīs ptās terrena auferet̉: ⁊ oīſcreatura perfectexp̄o ſubiugabit̉:⁊ iā multa regnaſuppoſuer̄t iugofidei xp̄i colla.ſeqͥtur: f Secundū qd̓ vidiſtiꝙ de mote abſciſſus eſt lapis. in hͦoſtendit̉ modusnaſcēdi ip̄ius xp̄iqui natꝰ ē de v̓gīeq̄ ſignat̉ ꝑ mōteꝫꝓpter excellentiāvite: de hoc monte abſciſſus eſt lapis .i. xp̄s formatus qͥ ꝑ lapidemſignat̉: vt pꝫ ī p̄ſ.Lapidē que r̄probauerūt ⁊cͣ. gSine manibus..i. ſin̄ hūano oꝑeſꝫ ſpūſſancti v̓tute. h Et cōminuit teſtaꝫ ⁊cͣ. qꝛoīa regna mundiꝓ maiori parte ſubiecta ſūt xp̄o per fidē ⁊ ꝑfectiſſimeſubijciētur tꝑe iudicij: vt dictū eſt. i Tunc rex. Hicponitur pro predictis magnificatio dei: ⁊ diuidit̉ ī trespartes: qꝛ pͥmo ſuperbia regis repͥmitur: 2º dei potentiapanditur: ibi Loquens ergo rex. 3º danielis ſapiētia erigitur: ibi Tunc rex danielem. Primū patet per hoc qd̓dicitur: i Tunc rex naboch̓. cecidit in faciem ſuam.ſe humiliando. k Et danielem adorauit. ei reuerentiam exhibendo. l Et hoſtias ⁊ incenſum precepitvt ſacrificarentur ei. ex hoc loco porphyriꝰ arguit hūclibrum eſſe confictum: quia non eſt veriſimile vt rex tāmagnus ⁊ ſuperbus adoraret danielem in captiuitatedetentum: ⁊ multo minus eſt credibile ꝙ cultum diuinum vellet ſibi impendere: vt dicitur hic ⁊ dato ꝙ vellet facere: non ē credibile ꝙ daniel ꝑmiſiſſet hoc: vndeactꝭ. xiiij. dicit̉: ꝙ paulus ⁊ barnabas non permiſeruntſe adorari a licaonitis iuſtis: ſed ſciderūt veſtes ſuas inſignum doloris. Dicēdum ē ad iſta: ꝙ adoratio ibi accipit̉ ꝓ reuerētia: ſicut de nathā ꝓph̓a dr̄. iij. reg. j. ꝙ adorauit regem dauid ꝓnus in terra. Nec eſt miranduꝫ regem prius ſuꝑbum hoc facere ex admiratōe diuine ſapientie quā in eo percepit. Ꝙ aūt arguit de hoſtijs ⁊ incenſo danieli offerendis dicēdum: ꝙ bene dicitur hic ꝙrex hoc precepit: ſed non dicitur ꝙ fuerit factum: ⁊ ideocredendum eſt ꝙ daniel impediuit fieri: vel ꝙ īduxit regem ad hoc ꝙ iſta offerentur ad honorem dei qui myſterium renelauerat ei: ⁊ hoc patet ex parte ſequenti: inqua panditur potentia dei cum dicitur: m Loquens ergo rex ait danieli: Uere deus veſter. quem cōlitis ⁊ nō dij noſtri. n Deꝰ deoꝝ ē ⁊cͣ. ⁊ cauſa ſubdit̉:o Quoniam potuiſti aperire ſacramentum hoc .i. ſacrum ſecretum per ipſius reuelationem: ⁊ ſic patet ꝙ