Liber
qͣꝫ vnguent ap̄cioſa: et diesmortꝭ die̓ natiuitatis. Mēlius ē ire ad domū luctus:qͣꝫ ad domū ꝯuiuij. In illa.n. filiis cunctoruꝫ āmonet̉hoīum: et viues cogitat ꝗdfutuꝝ ſit. Melior e ira riſuꝗa ꝑ triſticiā vultus corrigitur aīus delinquentis. Corſapientiū vbi triſticia eſt: ⁊cor ſtl̓toꝝ vbi leticia. Melius eſt a ſapiēte corripi: qͣꝫſtultoꝝ adulatōe d̓cipi: ꝗaſicut ſonitꝰ ſpinaꝝ ardētiuꝫ
ſub olla: ſic̄ riſus ſtulti. Sꝫ⁊ hoc vanitas. Calūnia cōturbat ſapiētem: et ꝑdet robur cordis eius. Melior ēfinis orōnis: qͣꝫ pͥncipium.Melior eſt patiēs arrogāte. Ne ſis velox ad iraſcendum: ꝗa̓ ira in ſinu ſtulti requieſcit. Ne̓ dicas: quid putas cauſe eſt ꝙ pͥora tempora meliora fuere qͣꝫ nūc ſūtStu̓lta eniꝫ eſt huiuſcemomōi īterrogatio. Vtilior ēſapīa cuꝫ diuitijs ⁊ magis
ad obſeruātiā diuiuoꝝ p̄ceptoꝝ. c. viij. Prima in duas: qꝛpͥmo ad actus v̓tutū inducit: ⁊ difficultatē aſſequēdi on̄dit:ibi Ecce hic. Prīa adhuc ī duas: qꝛ pͥmo facit ꝓpoſitū: 2º remouet impedimētū: ibi Cūcta tētaui. Prima ī quattuor ẜnumeꝝ quattuor cardinaliū v̓tutū ⁊ patebūt partes ꝓſeq̄ndo. Primo igit̉ inducit ad actꝰ prudentieeo ꝙ ē auriga v̓tutuꝫActus v̓o prudentieꝓpͥe eſt eligere ea queſunt meliora. Primoigit̉ inducit ad p̄eligēdū bonū honeſtū delectabili: qꝛ meliuſ eſtſimplicit̓: ⁊ quātū adhoc dicit: a ¶ Meliuſ ē nomē bonū. qd̓cōſurgit ex hōeſta vita. b ¶ Quā vnguēta p̄cioſa. q̄ ſolum valent ad ſanitatem corporis: ⁊ frequēter īducūt ad laſciuiā carniſ2º ad p̄ferendū vitamfuturā que eterna eſt:vite pn̄ti que ē tranſitoria: ⁊ hoc ē qd̓ dicit̉: c ¶ Et dies mortꝭ .ſ. iuſtoꝝ melioreſt ſupple d ¶ Die natiuitatis. ip̄oꝝ: qꝛ die mortis incipiunt vere viuere: ꝓpter quod dies mortis ſanctoꝝ vocat̉ eorū nataliciū. 3º inducit ad p̄ferēdū luctū iocunditati dicēs:e ¶ Melius ē ire ad domū luctꝰ. in qua plangunt̉ mortui.f ¶ Quā ad domū cōuiuij. in qua frequēter cōmittit̉ peccatuꝫ gule: ⁊ ex ꝯn̄ti luxurie. g ¶ In illa enī .i. ī domo luctꝰ.h ¶ Finis cunctoꝝ admonet̉ hoīum .i. futura mors ip̄orūi ¶ Et viuēs cogitat qͥd futuꝝ ſit .i. de ſecuro trāſitu ſuo d̓hac vita. 4º inducit ad p̄eligendū irā ꝑ celū riſui: qͥ ē ꝑ ꝯtēptū cum dr̄: k ¶ Melior ē ira riſu. pater .n. filiū diligenscū videt eū agere fatue iraſcit̉: extraneus aūt qui nō curat d̓eo ridet de eius fatuitate ⁊ letatur: iō ſubdit̉: l ¶ Qꝛ ꝑ triſticiā vultus. diligētis. m ¶ Corrigit̉ aīus delinq̄ntis. qn̄ꝑcipit ꝙ talis triſticia ꝓcedit ex eiꝰ amicitia: ⁊ qꝛ oīs ſapiēsdolet de fatuitate alterius: iō ſb̓diturr n ¶ Cor ſapientumvbi triſticia ē ⁊ cor ſtultoꝝ vbi leticia eſt. qꝛ d̓ fatuitate cuiuſcūqꝫ letant̉: ꝓpter quod ſb̓dit̉: n ¶ Melius ē a ſapiētecorripi. cū v̓boꝝ aſperitate. o ¶ Quā ſtultoꝝ adulatiōedecipi: qͥ nutriūt eū in malo ſuo. p ¶ Ꝙ ſicut ſonitꝰ ſpinarū ſub olla ardētiū. que faciūt magnū ſonuꝫ ⁊ inutilē: īmoad ſui cōſumptōem. q ¶ Et ſic riſus ſtulti .i. eius applauſus in malo alteriꝰ. nocet .n. vtriqꝫ .ſ. adulatori ⁊ ei cui adu̓latur. r ¶ Calūnia. Hec ē 2ª pars in qua inducit ad actusfortitudīs ſeu ꝯſtantie. Et diuidit̉ in duas ꝑtes: qꝛ pͥmo fac̄quod dcm̄ eſt: 2º remouet qd̓dam dictū temerarium: ibi Nledicas. Circa pͥmū dicit: r ¶ Calūnia .i. grauis iniuria illata. s ¶ Cōturbat ſapiētē. nō tn̄ ſtatim deijcit a v̓tute conſtātie. t ¶ Et ꝑdet robur cordis eiꝰ .i. ꝯſtatie v̓tutē ſi multū inualeſcat. q. d. ꝓpter hoc ſapiēs dꝫ ſe armare ꝯͣ impetūhuius īualeſcētie: ad qd̓ maxime facit dīnū adiutoriū ꝑ oratōem impetratū: iō ſubdit̉: v ¶ Melior eſt finis orōnis ꝙͣpͥncipiū: qꝛ incipit a triſticia ꝓpt̓ illatā ſibi calūniā ⁊ termīatur in cōſolatōem a deo data: ꝑ quā fit hō patiēs in aduerſis: iō ſubdit̉: x ¶ Melior ē patiēs arrogante. qui ex īpatientia iactat ſe vindicare: qꝛ ira ē appetitus vindicte que ē ꝑpatientiā repͥmenda: iō ſequit̉: y ¶ Ne ſis velox ad iraſcēdū. qꝛ talis velocitas impedit rōis vſū: iō ſeqͥtur: z ¶ Qꝛira in ſinu ſtulti requieſcit .i. ī corde ip̄ius. a ¶ Ne dicas.Hic qd̓dam temerariū dictū remouet̉: circa qd̓ duo ſūt cō
ſiderāda .ſ. qual̓r ſit intelligendū: ⁊ quare inducit̉ ad ꝓpoſitū. Circa quod ꝯſiderādū ꝙ prius ⁊ poſteriꝰ poſſuaccipi dupl̓r. Uno mō ẜm diuerſa tꝑra quoꝝ vnuꝫ eſtpͥus altero: ſicut tp̄s naͣe lapſe fuit pͥus tꝑre legis date: ⁊tp̄s date legis tꝑre gr̄e. Et hoc mō exponit paſſū iſtumBonauē. quōdāep̄s albanēſis dicens: Et veꝝ ē ꝙtp̄s legis date melius fuit p̄cedentitꝑre: qꝛ tūc datafuit lex diuina ⁊ml̓ta alia bn̄ficiavt pꝫ ī exodo: adhoc ꝙ hoīes magiſ ꝓmouerenturin dei cognitōem⁊ amorem: ⁊ adhuc multo plura⁊ maiora exhibita ſūt tēpore gr̄e.Et iō querere qͣrepͥora tēpora fuerūt meliora ꝙͣ ſequentia eſt ſtultūqꝛ talis qō ſupponit manifeſte falſū .ſ. ꝙ tempora pͥora ſequētibꝰ fueruntmeliora. ⁊ inducit̉ hoc in ꝓpoſito ad refellēdū dictū aliquoꝝ qui defectū ſue patientie ⁊ ꝯſtantie ſuo temporevolebāt attribuere malicie tꝑris: ⁊ nō malicie ſue mentis. Alio mō accipit̉ pͥus ⁊ poſteriꝰ in eodē tꝑre ẜm diuerſas ſui partes. ⁊ ſic ra. ſa. dicit ⁊ veꝝ ē ꝙ pͥma parstꝑris naͣe lapſe fuit melior: poſtea v̓o tꝑre Nōe ceperūtmala multiplicari in terra ẜm ꝙ dr̄ gen. vj. Corrupta ēaūt oīs terra ⁊ repleta iniqͥtate. ꝓpt̓ qd̓ d̓s induxit diluuiū. Sil̓r pͥma pars tꝑris legis date: viuente .n. moyſeaaron ⁊ ioſue ⁊ alijs ſenibꝰ qui viderāt mirabilia dei īdeẜto: ppl̓s iſrl̓ de quo pͥncipal̓r loquit̉ ſalomō ſtetit incultū diuino: ſꝫ poſt eoꝝ mortē declinauit ad idolatriāvt pꝫ in libris iudi. ⁊ reg. ⁊ vltīo negauerūt xp̄m. Et ſimilit̓ ē de tꝑre gr̄e: lꝫ de xp̄o ra. ſa. non loquat̉: qꝛ in primitiua eccīa fuerūt plura miracula ⁊ dei bn̄ficia: ⁊ homīes meliores ꝙͣ modo: ⁊ adhuc peiorabūt̉ circa antixp̄i tꝑra: ꝓpter quod dicit ſaluator Matth̓. xxiiij. Etqm̄ abundabit iniqͥtas: refrigeſcet charitas multoꝝ: ⁊ẜm hoc tempora pͥora meliora fuerūt ꝙͣ nunc ſunt .i. ꝙſequētia cōparādo ꝑtes pͥores triū tempoꝝ ad poſteriores in eiſdē tn̄ tēporibus. qͣre gͦ ꝓhibet cām huiꝰ inqͥrēv̓itatis dicens: Ne ditas ⁊cͣ. ⁊ quod poſtea ſubditur:b ¶ Stulta eſt huiuſcemodi interrogatio. Dicendū ꝙhoc ē: qꝛ illi ſic querētes ꝓpriā malitiā ⁊ ſue incōſtantie defectū volebāt retorque̓ in deū qui ē actor tēpoꝝ:qd̓ erat blaſphemia ꝯͣ ip̄m: iō dicit ſalomon: Ne dicas⁊cͣ. c ¶ Utilior. Hec ē t̓tia pars ī qua īducit ſalomonad actꝰ temperātie. Sciendū tn̄ ꝙ temperātia nō accipitur hic ſtricte ꝓut ē refrenatiua luxurie ⁊ gule: ſed accipitur magis large ꝓut eſt moderatiua actuū humanorū: eo mō loquēdi quo hō moderatꝰ dr̄ tēperatꝰ. Et diuiditur in duas partes: qꝛ pͥmo īducit ad moderamenerga ꝓximū: ſcd̓o erga ſeip̄m: ibi In die bona. Prīa adhuc in duas. qꝛ pͥmo inducit ad moderamē ī bonis ꝓprijs diſpēſandis: ſcd̓o in malis alioꝝ corrigendis: ibiCōſidera. Circa pͥmū dic̄: c ¶ Utilior ē ſapīa cū diuitijs. ꝙͣ ſine diuitijs: ⁊ hoc eſt intelligēdū ceteris paribꝰ.Sapiēs .n. hēns pecunias pōt ex eis exercere oꝑa pietatis ⁊ liberalitatis: quod ita nō poſſet carens diuitijs: