Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

prouerbioꝝ

Et īſipientibꝰ locuta ē. Uēi comedite panē meū: bibite̓ vinū qd̓ miſcui vobis.Relinꝗte īfātiam et viuite:et ābulate vias prudētie.Qui erudit deriſore: ip̄e iniuriā ſibi fac̄: et arguit īpium ſibi maculaꝫ generat. INoli argue̓ d̓riſorē ne oderit te. Argue ſapiētē: ēt diliget te. Da ſapiēti occaſiōꝫet addet̉ ei ſapīa. Doce iuſtū: et feſtīabit acciꝑe. Prīcipiuꝫ ſapētie timor dn̄i: etſcīa ſcōꝝ prudentia. Perme multiplicabunt̉ diestui: et addētur tibi āni vite.Si ſapiēs fuerꝭ tibimetipſieris. Si aūt illuſor: ſolꝰ por-

tabis malū. Mulier ſtultaet clamoſa: plēaqꝫ illecebrꝭe̓t nihil oīno ſciēs: ſedet ī foribꝰ domꝰ ſue ſuꝑ ſellā: in excelſo vrbiſ loco: ut vocarettrāſeūtes viā ꝑgēteſ ī itine̓ ſuo. Quis ē ꝑuulus; declinet ad me. Et ve̓cordicuta ē. Aque furtiue dulciores ſūt: panis abſcōdit̉ſuauior. Et ignora̓uit ibiſint gigantes: et ī ꝓfūdiſ īferni ꝯuiue eiꝰ. Qui .n. applicabit̉ illi deſcēdet ad īferos abſceſſerit ab ea ſaluabitur.. X.Arābole ſalomonisfiliꝰ ſapiēs letificat pr̄eꝫ: filiꝰvo ſtuliꝰ meſticia ē mr̄is ſue.

Et īſipiētibꝰ locuta ē .i. gētilibꝰ qui diuinitatē attribuebant lignis lapidibꝰ qd̓ īſipiētiſſimū erat. l Uenite comedite panē meū .i. corpꝰ meū ſub ſpē pāis exhibitūm Et bibite vinū qd̓ miſcui vo .i. ſāguinē meū ſb̓ ſpēvini ī admiſcet̉ aqua. In vtraqꝫ ſpē ꝯmūicabāt antiquitꝰ fideles: ſꝫpter ꝑiculū effuſioniſ ſanguīs ordinatū eſt dat̉ laicis ſb̓ ſpē pāis tm̄n Reliqͥte īfātiā.i. iutilia vana.o Et viui. ī gr̄ap EEt ābu. viaprū .ſ. mandatoꝝ ꝯſilioꝝ. Cōſeqͥn̄ter oſtēdit̉ ſuntr̄pellēdi a ꝯuiuioſapie cuꝫ dicitur: Qui eru. deriſorē. ſane doctrīe Ip̄e ſibi īiuriāfac̄. qꝛ ꝓuocat d̓riſorē ad īiuriāduꝫſibi: dic̄ ſaluator Matth̓. vij.Nolite ſcm̄ darecāibꝰ neqꝫ mittatꝭmargaritas anteporcoſ ne forteclcēt eas pedibusſuis caneſ ꝯuerſi dirūpāt vos. s Et arguit ipiū ⁊cͣ qꝛ ip̄iꝰ quātū īſe ē īfamat arguētem ſe. t Noli ar. deri. ne ode. te.ſic efficietur peior concipiens odium de nouo īpietate precedenti. v Argue ſapientem. qꝛ oīs quatūcūqꝫ ſapiēſ hꝫ aliqͥd arguēdū: prīa Io. i. Si dixerimꝰ peccatū habemꝰ ipſi nos ſeducimꝰ ⁊cͣ. x Et diliget te.gatꝰ de tua bōa correctiōe. y Da ſapienti occaſionē.cogitandi aliqͥd vtile. Et addet̉ ei ſapientia. que perbonas cogitatōes accipit incremētū. a Doce iuſtū.meliori bono. b Et feſtinabit acciꝑe. oꝑe adīplēdot Prīcipiū ſa. ti. do. ēt ſeruil̓ qꝛ ītroduc̄ ea ſic̄ ſeta filūſꝫ ſic̄ ſeta eijcit̓ foramīe ītrāte filo: ſic tīor ſeruilis expellitur ꝑfecta ſapiētia ītrante: prīa Io. iiij. Perfecta charitas foras mittit timorem. Timor vero filialis ſapīamanet: ꝓpter qd̓ ē prīcipiū intrinſecū ſapiētie: timor vero ſeruiliſ eſt principiū extrinſecū. d Et ſcīa ſanctoꝝprudētia. qꝛ talis ſcia ſolū eſt ſciētia ſpeculatiua ſꝫ etpractica. e Per me .ſ. ſapiētiā. Muſtiplicabūt̉dies tui. in preſenti: qꝛ ſapientes ſciunt euitare pericula Et addentur tibi āni vite. ī futuro. h Si ſapiēsfueris tibimetipſi eris .i. ad bonū tuū prīcipal̓r etiā alioꝝ cōſequēter: ſubditur ī aliqͥbꝰ libris: Et ꝓximis tuis: ſed ē textu: īmo ē q̄dā gloſa ſcriptores textuiinſerta. i Si aūt illuſor. ſane doctrīe. k Solꝰ portabis malū. pene cl̓pe. Mulier ſtulta. Hic ꝯſequēter iuxta ſuū oppoſitū pōit̉ iuitatio īſipiētie ad ſuū ꝯuiuiū dr̄: Mulier ſtulta .i. doctrīa ſuꝑſticioſa vana. m Et clamoſa. qꝛ hꝫ niſi v̓ba. m Plenaqꝫillecebriſ. ſolū ꝯcedit ſꝫ ēt ad ea inducit. o Et nihil oīno ſciens. qꝛ ita modicū ē ibi veritate qͣſi nihilreputatur: etiā qꝛ illud quod eſt ibi veritatis vel honeſtatiſ pōitur ad hoc facilius falſitatibus credat̉: alit̓talis doctrina ſeipſā deſtrueret ſi nihil veritatis cōtineſet: ſicut dicit ph̓us .j. libro ethicoꝝ ſi malū eſſꝫ ītegꝝ

ſeipſum deſtrueret. p Sedit in foribus domus ſue ⁊c̄qͥa talis doctrina aliquādo docetur auctentice maxime īterinfideles. q Ut vo. trāſeun. viā. latā vicioꝝ. r Etpergentes itinere ſuo .i. ſequentes impetum ſue paſſionis.s Quis ē paruulus. id eſt indigēs ſenſu. t Declinet adme. quaſi dice̓t docebo eum. v Et vecordi. ideſt ſecutoripaſſionum qui .ſ. dicitur vecors quaſi vehabens in corde.x Locuta eſt. quiatalis libēter audit doctrinam ſuperſticioſam.y Aquefurti. dul. ſunt ⁊cͣ. indoctrina ſuperſticioſa ſemper eſt aliquidboni admixtuꝫ: vtdictum eſt illud bene docetur in publico. illud aūt qd̓ ē falſū ſuꝑſticioſuꝫ ī ſecreto: ſicut p̄noſticatio de futuriſ aſtrologiā quātū ad id qd̓reſpicit curſus cōiūctiōes planetaꝝ exbꝰ p̄noſticāt̉ aliqͣ futura bene docetur ī publico ſꝫ quātū ad illd̓quo docent̉ fieri imagines ſub determinatis ꝯſtellatiōibꝰ vt dēt reſpōſa ocultꝭ futuriſ hoc docetur ī occl̓to: qꝛ ē ſuꝑſticioſū: talē doctri multi libētius audiūt auidiꝰ: deſignatur aqͣs furtiuas panē abſcōditū. z Et ignorauit. auditor talis doctrine. a Qd̓ ibi ſint gigātes .i. demones: qꝛ talia reſpōſa per demones fiūt. b Et ī ꝓfūdis īferni cōuiue eius. i.talis doctrina ībuti refecti deſcēdūt ad penā īferni d̓monibus eos ſeducētibus. c Qui applicabit̉ ⁊cͣ. hoc ēde textu vſqꝫ ad finē capitl̓i ꝓpter qd̓ ꝑtrāſeo: qꝛ ſatis pꝫſententia ex premiſſis. Capitulum. X.Arabole ſalomonis. Hic īcipit ſcd̓a ꝑabolaꝝ collectio: ꝓpter quod p̄ponit̉ taꝙͣ q̄dā prefatio vt dictuꝫfuit a principio libri: in hebreo eſt de ītegritate textus. Sciendū ēt ꝑabole ī hac collectiōe ꝯtente habēt ta conexionē adīuicē: ſicut precedentes ꝓpter quod īuenitur ibi diuiſio artificialis: ſed quelibet ꝑabola ē quaſi vnaſnīa ſe: cōiter iuxta v̓tutē tagitur oppoſitū viciuꝫ. Pōttn̄ hec collectio ī generali ſic diuidi ī tres ꝑtes: qꝛ ī prīa īſtruitur ꝑs rationalis: ſecundo reprimitur iraſcibilis capituloxv. Reſponſio mollis frangit iram ⁊cͣ. Tertio reſtringiturconcupiſcibilis capitulo. xx. Luxurioſa res eſt vinum ⁊cͣ.Sciendum tamē hec diuiſio. accipitur ẜm principia capituloꝝ: quia in proſecutione cuiuſlibet partis facit mentionem de alijs: vt videbitur proſequendo. Prima diuiditur īquīqꝫ partes ẜꝫ quīqꝫ capitula. In primo vero capitulo qd̓eſt decimū huius libri īuitat ad amorē ſapīe principaliter: hoc ex cōmēdatiōe ſapiētꝭ ſapiētie: licet alia interſerant̉.Preſentis autem capituli prima parabola eſt iſta: b Filius ſapiens letificat patrem. tum quia iuuat eum in regimine domuſ negocioꝝ: quia pater conſiderat poſt mortem ſuam talis filius honorifice repreſentabit ꝑſonam ſuā.c Filius vero ſtultus meſticia eſt ſue matris. quia talis mittitur ad negocia ſed manet in domo cuꝫ matre: videns eius ſtulticiam continue habet materiam meſticie