Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Ilitiā eſt vi .VII.ta hoīs ſuper terrā: ⁊ſicut dies mercenarij dies

in proceſſu diſputatōnis minus caute fuerunt dicta: vt inſequētibꝰ pꝫ: quā quidem excuſatōem iob qͥ locū rn̄dentisī huiuſmodi altercatōibꝰ prīcipalit̓ tenuit: in ꝓpͥo poſuit lōco .ſ. in ſue diſputatōis pͥmordio: in qͦ rn̄dētes ꝯſueuerūt hꝰmodi excuſatōes ſeu ꝓteſtatōes ꝓponere. ſi aut dicat̉: quōiob qͥ virtuoſus ⁊ patiēs erat iraſceret̉ ꝯtra eliphaę ⁊ alios⁊ nō potiꝰ diſſimulaſſꝫ ſeu patienter toleraſſet: iuxta illudpſalmi: Ego aūt tanꝙͣ ſurdꝰ nō audiebā: ⁊ ſicut mutꝰ nonaꝑiēs os ſuū. Dicēdū ꝙ iob pōt excuſari ab īpatiētia in hͦmultiplicit̓: tū qꝛ ira quā dicit ſe hr̄e: ītelligēda ē ẜm vires īferiores tm̄: ſicut dcm̄ eſt de ſua triſticia: vnde notant̓ dicitUerba mea abſorta ſūt. q. d. lꝫ intellectꝰ meꝰ vel rō non ſitabſorta: v̓ba tn̄ exteriora ſūt abſorta: tū quia hͦ faciebat ꝓpter bonū eoꝝ: qui ei ꝯtumelias īferebāt vt de cetero talianō attētarēt: iuxta illud ꝓuer .xxvj. Rn̄de ſtulto iuxta ſtulticiā ſuā ne ſibi ſapiēs videat̉. tū etiā ꝓpter bonū multoꝝquoꝝ ꝓfectꝰ impedit̉ ꝑ cōtumelias iuſtis illatas: vn̄ Gregſuꝑ ezech̓. homel̓. xx. Hi quoꝝ vita exēplo imitatōis ē poſita debēt ſi poſſunt detrahētiū ſibi verba compeſcere ⁊cͣ.In eodē ca. vj. vbi dicit̉ in poſtilla: iō ſequit̉: Quare detraxiſtis ſermonibꝰ veritatis: Additio ſcd̓a.Ecundū ſāctū thomā in ſua expoſitōne hͦ qd̓ dicitiob: Quare detraxiſtis ſermonibꝰ v̓itatis. nō eſt referēdū ad hoc ꝙ iob dixerat: flagella pn̄tis vite ī ſāctis hōibꝰ ordinari ad ꝯſolatōem future vite: cū iob nō dixerat adhuc: lꝫ hoc poſtea dicat: ſꝫ referēdū eſt ad afflictōeꝫquā patiebat̉ ex dcīs eliphaę dicēs: ꝙ mala q̄ ip̄i iob ꝯtigerāt ꝓcedebāt ex ſua culpa: in qͣ detractōe ſeu cōtūelia ip̄e eliphaę ledebat ip̄m iob ī ſua fama q̄ eſt maximū hoīs bonūint̓ bona exteriora: ⁊ qꝛ hoc faciebat eliphaę ſine hoc ꝙ haberet rōem ad talē detractōnē faciendā: iō dicit: Quare detraxiſtis ſermonibꝰ veritatis. ⁊ vt hec detractō on̄dat̉ inexcuſabil̓: excludit oīa illa quibꝰ aliqͥs rep̄henſor poſſet a detractōe excuſari: Quoꝝ pͥmū eſt: cū quis maioris auctoritatis aliū reprehēdit: ⁊ hoc excludit dicēs: Cū ex vobis nullus ſit qͥ poſſet me arguere. 2ᵐ cū aliqͥs v̓ba dura ꝯͣ aliqueꝫꝓfert ad eiꝰ vtilitatē: nō ad exacerbādū ip̄m: ⁊ hoc remouet dicēs: Ad īcrepādū tm̄ .ſ. ⁊ nō ad vtilitatē eloqͥa ꝯcinnatis .i. ſtudioſe ꝯponitis: vt nō videant̉ leuit̓ eē dicta. 3ᵐ ē cūaliqͥs v̓ba que ꝓfert ꝯtra aliquē efficacibꝰ rōnibꝰ munit: qd̓remouet dicēs: Et ī ventū v̓ba ꝓferūt. q. d. v̓ba vr̄a inaniaſūt nullū robur rōnis habētia. 4ᵐ eſt cū aliqͥs aliquē rep̄hendit eo tꝑe ⁊ ſtatu in qͦ preſumi pōt ꝙ nō inde deterior:ſed melior fiat: vn̄ tꝑe qͦ aliqͥs eſt vehemēter ꝯtriſtatꝰ: ⁊ adirā diſpoſitus nō eſt rep̄hendēdꝰ: qꝛ ſic nō videt̉ ꝙ rep̄henſor velit correctōem: ſed potiꝰ ſubuerſionē eiꝰ iō dicit: Suꝑpupillū irruitis: ⁊ ſb̓uertere nitimini amicū vr̄m. ſeip̄ꝫ pupillū noīat qꝛ ī triſticia oīm auxilio d̓ſtitutꝰ eat. Replica.t rigēdo lr̄am nr̄am aliqͣ ſupponit: ⁊ aliqͣ infert. SupN capl̓o. vj. vbi dr̄: Utinā appēderent̉ ⁊cͣ. Burg. corponit pͥmo ꝙ iob vſqꝫ ad illū locū ignorauerit errores amicoꝝ ſuoꝝ: iō vſqꝫ huc nihil ꝯtra eos dixit: hoc aūtſuppoſitū fore falſū on̄ſum eſt ſupra ī torrectorio pͥmo tercij capl̓i. Supponit ſcd̓o ꝙ iob fuit ꝑ elipha ꝓuocatus adirā ꝓpter eiꝰ ꝑuipēſionē ⁊ ꝯtēptū. Illud ſuppoſitū etiaꝫ vr̄fallū: qꝛ talis ira multipl̓r culpabilis fuiſſet ī tam ſancto viro: nec in aliqͣ auctētica ſcriptura reꝑit̉ ſil̓e huic ſuppoſitode iob: īmo ip̄emet ī fine huiꝰ capl̓i ꝓteſtat̉ ſe rōnabilit̓ dixiſſe: ⁊ dicere velle qd̓ nō eſt irati ſic deſcripti ꝑ burgē. cuirō ꝯfuſa ē ⁊ abſorta: Et etiā dn̄s rep̄hēdēs iob īfra. xxxviij.capl̓o nō rep̄hendit eū de huiuſmodi ira ꝯtra amicos ſumpta: ſed ſolū de incauta locutōe ꝯtra deū: vt pꝫ ibidē. 3º ſupponit ꝙ harene maris debeāt poni ꝓ pondere ꝯͣ irā ⁊ calamitate ipſiꝰ iob: qd̓ ſuppoſitū extranee ſonat: nā in ſcpͥturiſharena nō accipit̉ cōiter ꝓ ꝯtinuo ſꝫ diſcreto: vt nō ſignificet magnū ſed multū: vt pꝫ Gene. xxij. ⁊ .xxxij. ⁊ Ioſue. xj.

⁊ alijs locis plurimis. Ponit̉ h̓ igit̉ ꝓ multitudine paſſionū: nō ꝑ magnitudine: ꝑ ꝯſequēs nec ꝓ pondere ī ſtatera appēdendo. Poſt illa ſic ſuppoſita infert burg. primo ꝙ ex talibꝰ paſſionibꝰ ire v̓ba iob fuerūt abſorta exdefectu iudicij rōis: qd̓ nō vr̄ viro recto huic aſcribēdūInfert ſcd̓o burg.ꝙ allegatō huiuſmodi paſſionumexcuſat iob ī multis incaute dcīs: ⁊ſic tenet modū ꝓteſtatōis ī ſcholisfieri ꝯſuete q̄ excuſatio etiā modici pōderis eſt: nā apudamicos n̄ fuit excuſatꝰ: qͥ v̓ba ſua egre ferētes ⁊ erroneareprobauerūt: nec apud deū: qꝛ ip̄m de incaute dcīs corripiebat: vt pꝫ. xxxviij. huiꝰ: Ideoqꝫ hebraicā lr̄am perburgen. ꝯficta ⁊ ſuꝑ talibꝰ falſis ſuppoſitis ⁊ illatis fundata nō oportꝫ attēdere: p̄ſerti cū ſanctꝰ gregoriuſ ⁊ alijoēs in trāſlatōe rōnabilit̓ expoſita ſūt ꝯtenti: vt peccataiob ⁊ eiꝰ calamitas pōderent̉: ⁊ ꝙ calamitas vr̄ grauiorpctīs qͣſi harena marꝭ .i. ml̓tipl̓r vt poſtillator exponit. In eodē capl̓o vbi poſtillator expōit illd̓ Quare detraxiſtis ẜmōibꝰ v̓itatis. de ſnīa ip̄iꝰ iob .ſ. ꝙ afflictio inpn̄ti nō ſꝑ ē punitio peccatoꝝ: ſꝫ tētatō aliqn̄ ob cumulū meritoꝝ ⁊ p̄mioꝝ burg. cū ſancto thoma ſe oppōitexponēs de eliphaę qͥ detraxit fame ip̄iꝰ iob dicēs eū ſicflagellatū ꝓpt̓ pct̄a ſua exceſſiua. ſed qꝛ detractio fameꝯſiſtit in facto ⁊ nō in ſermōe: īpropria vr̄ expoſitio cū īlr̄a nō dicat̉: detractū facto fame: ſꝫ ſermonibꝰ veritatisQui aūt ſint ſermones veritatis quibꝰ h̓ iob ꝯq̄rit̉ detractū reqͥrendū eſt. nō enī ſermones eliphaę ꝯtra iob:qꝛ illi nō ſūt ſermones veritatis: ſed erronei. ⁊ ſiqͣ dixitītermiſcēdo vera: ill̓ veris nō detraxit: ſꝫ potiꝰ ꝓpoſuit.Reſtat igit̉ ꝙ fuerūt ſermones iob quibꝰ obiurgabat errores amicoꝝ ab olim ſibi notos ꝓut capl̓o tertio dcm̄ē ī correctorio pͥmo: ⁊ ad illū ſenſu tēdūt mōdi loquēdiin hoc capl̓o cū dr̄: Quis det vt veniat petitio mea: ⁊tribuat mihi deꝰ qd̓ expecto: ⁊ qͥ cepit ip̄e me cōterat: ⁊hec ſit mihi ꝯſolatio: vt affligēs me dolore nō parcat.Hi eī ẜmones ſūt ẜmōes v̓itatis ex ſupradcīs ſermōibꝰca iij. ortū hn̄tes ⁊ reſpectū. vbi vr̄: Quare non in vulua mortuꝰ ſū ⁊cͣ. ſicut ibi poſtillator exponit: vn̄ ſermones huiꝰ capl̓i niſi ad futurā ſcōꝝ in hac vita afflictorūremuneratōeꝫ ꝑtineāt: nō ſermones v̓itatis ſꝫ fatuitatiſſunt. Quis enī niſi deſipiēs petit afflictōeꝫ finalē ſuꝑaddi ſine reſpectu ⁊ ſpe p̄mij: niſi velit īcidere in errores amicoꝝ iob in huiuſmodi afflictione deſperantium devita futura. Capl̓m. VIIIlitia. Poſtꝙͣ iob deſtruxit ip̄iꝰ eliphaę obiectionem: hic conſequenter aſtruit principalem intentōnem: videlicet ꝙ felicitas hominis non entin preſenti vita ſicut eliphaę ſentiebat: ꝓpter quod ipſiiob promittebat felicitatem in preſenti vita poſt flagella ſi ſe emendaret: vt patuit ī fine capituli p̄cedētis. Primo igit̉ iob oſtendit ꝙ talis expectatio felicitatis eſt friuola: 2º q̄ ſit expectatio vera: ibi Parce mihi. pͥma ī duas: quia primo oſtendit ꝓpoſitū ratōnibus oſtenſiuis.ſecundo ducentibus ad impoſſibile: ibi Qua propt̓ ⁊ego. Primo oſtendit propoſitum ratione generali ꝙͣtūad oēm hoīeꝫ. 2º rōe ſpeciali quantū ad ſeipſum: ibi Induta eſt. Circa primum primo proponit intentum dicens: a Militia eſt vita hominis ſuper terram ⁊c̄.militia enim ordinatur ad finem alium ſcilicet pacemper laborem militie conſequendum: vnde ẜm ph̓umquarto ethicorum: Bellamus vt pacem habeamus. ſimiliter intentio mercenarij eſt merces recipienda pro q