Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quarum ad bene eſſe ſiue ꝯplementū gr̄e. hūc modum mutatabile immutabilenaturam eſt impoſſibile circa idē manesidem. nec ſimul nec ſucceſſiue. ſꝫ mutabile naturam. immutabile gr̄am. non ſic opponunt̉ nec eſſentialit̓ diſtiguntur. id̓ovariant ſubſtantiam li. ar. Ad illd̓ quodobicitur. rōnales ptātes ſūt ad oppoſitaod̓ ueꝝ eſt. ſꝫ non ad oīa oppoſita ſꝫ adaliqua. utpote ad facere aliquid facere.ad incidere tunicam non incidere. ut dicitip̄e philo. hoc modo li. ar. ꝯfirmatum adoppoſita pōt. ideo naturalis ptās ē ſic̄et ante. Qd̓ ergo obicit non ē in malumbonū. ergo non ē ad oppoſita. manifeſtū ē iſta eſt peccās ẜm ꝯſequēs. Ad illd̓qd̓ obicit̉ de diuerſitate obiecti. li. ar.firmatuꝫ non eſt ī malū. dd̓ hoc ueritatēhabet de obiecto ſe. malū aūt non ē obiectum ſe li. ar. inqͣntū libeꝝ. ſꝫ ſolū inqͣntūdeficiens. ideo non ſequit̉ ſi non poteſt inmalū ſit non libeꝝ uel ſit aliud. ſꝫ ſeqͥtur non ē deficiens. ꝯfirmante influentiamanº oīpotentis que nullo ſinit d̓ficereqͣꝫuis libeꝝ habeat poſſe uelle.Ecūdo queritur vtꝝ obſtīatiotollat d̓monibꝰ libertatis uſū:EEt ſic uidet̉. Libeꝝ ar. ut dicit Anſel̓. ē ptās ſeruādi rectitudinē. ergo ſeruatō rectitudīs e uſus li. ar.ſꝫ hāc non hn̄t nec poſſūt hr̄e angeli obſtinati. ergo ⁊c. Itē Anſel̓. ptās peccandinec ē libertas nec ꝑs libertatis. ergo peccare nullo ē uti libertate. ſꝫ demones li.ar. nūqͣꝫ faciūt actū non ſit pctm̄. nec poſſunt facere ꝓpter obſtinatōꝫ ī malo. ergodiderūt libertatis uſum. Itē libere uelle neceſſario uelle ſūt oppoſita. ſꝫ d̓monesneceſſario malā uolūtatē hn̄t. ergo neceſſario uolūt malū. ergo libere. ſꝫ libere uelle ē uſus libertatis. ergo amiſerunt libertatis uſū. Itē frenetici īſani hn̄t libertatis uſū. qm̄ plus ī eis regnat appetitꝰ fantaſticus qͣꝫ rōnalis. ſꝫ ī d̓monibus ē furor irrōalis. ames ꝯcupīa. fātaſia ꝓterua. ſicut dicit Diony. ergo uidet̉ amiſer̄t uſū li. ar. Itē beſtia non hꝫ uſum li. ar. qͥa mouet̉

ẜm impetum. ſed diabolus maiori impetumouetur ad malefaciendum qͣꝫ beſtia. ergonon hꝫ libertatis uſū. autē mīori īpetumoueatur uidetur ī li. lxxxiij. q. dicit Augvidemus ferociſſimas beſtias timore pena a malis uoluptatibꝰ abſtineri. ſꝫ diabol̓timore pene dimittit ſuꝑbirę. ergo maiori impetu fert̉ ī malum. Cōtra. in quocūqꝫ ē uſus rōnis appetitus eſt uſus li. ar.ſꝫ in demonibꝰ ē uſus rōnis quā cōferunt⁊diſponunt. ergo ⁊c. Item qui non habꝫuſum li. ar. īputatur aliqͥd qd̓ faciat. ſeddemonibꝰ obſtīatis mala que faciūt īputāt̉.ergo hn̄t uſum. Itē potentia īcorruptibil̓ alligata organo ſemꝑ ē ī ſuo actu uſuſed libeꝝ arbitrium in demonibus eſt huiuſmodi. ergo nullo modo poteſt impediria ſuo uſu. Item nihil quod cauſatur abuſu liberi arbitrii ſine illo non poteſt cauſari aufert liberi arbi. uſum. ſed obſtinatioeſt huiuſmodi. ergo obſtinatō aufert li.ar. uſum. Prima patet ſe. qͥa effectusprius non deſtruit cauſam. ſcd̓a patet. quiaobſtinatio eſt a mala uoluntate. Itemque quis peccat debꝫ puniri. ſed demon li.ar. peccauit. ergo in ip̄o debet puniri. ſꝫ demon habet li. ar. ꝯſtat ip̄m non ē ocioſum. ergo habet aliquem uſum. Rn̄ſiodicendū et ſi multis modis dicatur uſusſicut habitum ē ī prīo libro. tam̄ qͣntum adpſens ſufficit uſus alicuiꝰ potentie dicit̉duplicit̓. Uno dicit̉ uſus oꝑatō rei naturalis. alio dicitur actus elicitꝰ a potētiaad eum finem ad quem ē. uel in actum ordinatū ī finē. Prīo dicēdo uſus li. ar. ē libere uelle ſiue eligere. ſcd̓o uſus li. ar. eſtrectitudīem ſeruare. qm̄ ad illā eſt. dicendūeſt igitur obſtinatō demonibus non aufert uſuꝫ prīo qͥa libere uolūt. ſcd̓oſic. qͥa eorum potentia et ſi in actum exeat̉non tamen in actum ordinatum in finem.Ratōnes autem probantes demones habent uſuꝫ liberi arbitrii ꝓcedunt de uſu ẜmprimam uiam. vnde ꝯcedende ſunt. Adilld̓ ergo qd̓ obicitur ad oppoſitū Anſef.dicēduꝫ Anſelmus diffinit li. ar. actumordinatum in finem qui eſt ſeruare rectitudinem. et ita inqͣntuꝫ ad uſū ſcd̓o dictūet hunc admittunt demones obſtinati.