I
eſt etiā abſqꝫ dubio effectus uel utilitas mebilis uel alterius. quoniā ergo celū illud nōeſt ī alio. quoniā eſt uniforme ꝑ totū per ſuimotu nihil faceret. ⁊ ideo eſt īmobile. Sil̓rquia eſt uniforme nō habet moueri. quia nōhabet dextrū ⁊ ſiniſtrū. Sed prima ratio d̓īmobilitate nō habet multā neceſſitatē cummotus circularis ẜm philo. nō requirat̉ locūin quo ſed circa quē. Scd̓a de īutilitate nōſimiliter. quia ſimiliter poſſet dici de aqueoEodē mō de tertia ¶ Preterea. Dextruꝫ⁊ ſiniſtrū ſunt in celo non rōne diuerſitatisꝑtiū ſed rōne influentie motoris ⁊ illud ſatis faciliter ꝓbatur. quia dextrū ⁊ ſiniſtrumnō mutatur qͣꝫuis ꝑtes omnes celi mutētur.et ideo ratio quare nō mouetur eſt. quia deꝰnihil influit ſuꝑ ipſum ad motū. ſed ad quietem tantū. ⁊ ſicut influentia dei mouet firmamentū ſic quietat empireū. Ratio auteꝫhuius eſt. quia locus ille eſt regio deputatahis qui in oīmodo ſtatu ſunt ⁊ quiete. et itapatet̉ ꝙ nō magis appropinquat motori. utmotor eſt. ſed ut ē ſtabiliēs. Ex hac ratiōeſcilꝫ quia ē ut ſit locus beatoꝝ accipitur triplex rō ẜm ꝙ eſt triplex eius ꝓprietas. ſcilꝫīmobilitas. uniformitas ⁊ luminoſitas. ⁊ heceſt rō magis catholica. quia etiā motus celiſtellati non eſt niſi ꝓpter obſequiū hominisuiatoris. vnde numero electoꝝ cōpleto nōerit āplius reuolutio. Reuolutiones autemphiſice que aſſignātur de motu celi apud fideles plus habet uanitatis qͣꝫ ueritatis ſi qͥsdiligenter inſpiciat. ¶ Qd̓ enim obicit deaſſimilatione. Rn̄deri pōt ꝙ illa cā nulla ēſed īpletio numeri electoꝝ. Uel dicenduꝫꝙ eſt aſſimilatio in eſſendo. ⁊ eſt aſſimilatioin cauſando. verbū philo. nō habet ueritatem priomodo. quia deus ⁊ motor celi eſtīmobilis. ſed ſcd̓omodo. quia ꝑ ſui motum ēcauſa generationis. Quia ergo empireumnon aſſimilaretur in cauſādo ſi moueretur ⁊eſſet unus. ſimile in eſſendo. ideo ſimpliciterdicendū eſt īmobile. Et ſic patēt omnia.Ecundo queritur de empireoquātuꝫ ad v̓tutē influētie. Etqueritur Utrū empireū influatin hec īferiora? an̄ non ¶ Et ꝙ ſic uidet̉.
¶ In quolibet creato qd̓ eſt ꝑfectū ⁊ ꝯpletūeſt ſubſtātia. uirtus ⁊ oꝑatio. ergo in ip̄o em̄pireo. ſi ergo habet uirtutē. aut ꝑ quā oꝑat̉in id qd̓ ſupra. uel in id qd̓ iuxta. uel in id qd̓infra. Non ī id qd̓ ſupra planū ē. Nec ī idqd̓ iuxta. quia ip̄m eſt ſuper oīa corpora. exgo uidetur ꝙ ꝑ illā uirtutē influit in id qd̓ inrra. aut uirtus ⁊ ſubſtantia eius erit otioſaqd̓ eſt plane incōueniens. ¶ Itē omnia corpora ꝓpter humanū obſequiū ſunt facta. unde ſumus nos finis quoddāmodo omniū eorum que ſunt. ergo ſi empireū aliquid eſt. d̓aliquo ſeruit homini. ſed hoc nō faceret niſi aliquid in hec inferiora influeret. ergo ⁊cͣ.¶ Item quāto aliquod corpus ſitu ē ſuꝑtanto inter corpora nobilius ē. ⁊ quāto nobilius tanto potentius ⁊ melius. ⁊ quāto potētius ⁊ melius tāto in agendo ⁊ influendo efficatius. ſi ergo celū empireū eſt ſupremū.ergo uidetur ꝙ ſit maxīe influens in hec inferiora. ¶ Item quāto lumē eſt maius tātomagis ſe diffundit ⁊ multiplicat. ſi ergo empireū inter corpora eſt luminoſū maxime.ergo maxīe diffuſiuū. ſed lumē illud nō priuatur efficatia uegetandi ⁊ cōſeruandi quēadmodū nec lume firmamēti. ergo uidet̉ ꝙempireū in hec inferiora maxīe ſit influens.¶ Contra. ¶ Influentia celeſtis corporis maxime conſiſtit in diffuſione luminis ⁊ caloriſ.ſed empireū nō calefacit nec iſta corpora inferiora irral iat. ergo uidetur ꝙ nulla influentia ſit ēpirei in hec inferiora. ¶ Itē corporaque ſunt intra firmamentū ſufficienter influunt ad uegetationē ⁊ generationē in his inferioribus faciendā. ergo ſi natura nihil fruſtra facit. uidetur ꝙ alterius celi influentianulla ſit cū nullius ſit opportūitatia. ¶ Itēinfluentia celi debet eſſe conformis ei a quoeſt. debet etiā nihilominus eſſe conformisei a quo recipitur. ſed celū empireū ē incorruptibile. uniforme. quietiſſimū. ſtatui ⁊ qͥetiglorie deputatū. hec autē que infima ſunt habent omnino oppoſitas cōditiones. ergo uidetur ꝙ nullo modo ſuꝑ corpora inferiorainfluere habeat. ¶ Item ſi influit ſuꝑ corpora. aut ergo ad nobiliore effectū qͣꝫ ſit influentia octaue ſpere. aut ad minus nobileꝫ.aut ad eundē effectu. ad eundem non opꝫ.ad minus nobile non debet cum illud corpus