due leges ſibi inuicem ſꝑ repugnant hug. non ſitſub. ſꝫ remanet in baptiſato quo ad eſſenciā et tꝑalespenalitates. ſꝫ euacuat̉ quo ad penā̓ eterna̓. ar. j. e. nōexquo. s. e. di. ij. iterat̉. xv. q. i. ſi ꝯcupiſcencia. h. Ietquaſi nōſit. xxiij. q. vj. vades. l. di. ferrū et eſt iſtd̓ qͣinō imꝓpͥetatis. quia reuera ꝙ factū eſt ⁊cͣ. ff. de cap.⁊ poſtli. reu̓. in bello. §. facto et in aut̓. de equal̓. do. §..i. j0. de. ¶ jn. i. g. ibi tꝑalis adde d̓ pe. d. i. ſicut pͥmi¶In. g. cīmo. etiā in fi. hic adde et uide. ꝙ le. et no.j. e. di. nō exquo Cin. g. vt in bt̄a in fi. adde. s. e.di. iij. c. i. ¶ In. e. g. ar. ꝙ ibi labolet̉ adde ar. contͣ. xxvj. di. deinde in fi. ubi de h̓.Irmiſſime nat̉al̓r ideſt legenaſcendi dicit apoſtolus ad eph̓. ſecūdo capituloceteri ſ. gētileshu. firmiſſime ij. ꝑs bapī. ul̓ aliquo ſupplente vicē eius. jͣ. e. di. baptiſmi vice jo. de. peccati damnacōnē .i. origina le pct̄m ꝓ quo ſūt digni dāpnacōeꝑpetua hu. ¶ in. g. i. ja natiuitate in vtero adde vt h̓melius intelligas. ſcias ꝙ due ſunt natiuitates ſ. invtero. Alia ab vtero. in vtero naſci eſt in vtero aīamcorꝑi fundi. ex vtero naſci eſt ex vtero in lucē ꝓdirevnde bt̄a v̓go et ioh̓. baptiſta et jeremi. cū originalipct̄o nati fueꝝt in vtero et h̓ vult dicere lr̄a. c. in pri.ibi om̄em hoīem ⁊cͣ. vnde concepcio bt̄e marie. nō debet celebrari. ſꝫ natiuitas. ex u̓tero bn̄ celebrat̉ et ſancti jo. quia fueꝝt in vtero ſanctificati et eis fuit dimiſſū originale pct̄m. ẜm hu. ¶ In. e. g. in fi. adde veldic nat̉a .i. nat̉ali et inſeꝑabili vicio .ſ. originalis peccati ꝙ ab hoīe ſeꝑari non pt̄ ſic̄ nat̉alia ab hoīe nō ſeꝑant̉ ¶ Inͣ. g. ideſt pene eterne adde ul̓ dic .i. originalipct̄o ꝓ quo debet̉ ira. i. pena terna jn. g. pul̓ ſacr̄madde ad idem. xv. q. i. firmiſſime ¶ In. g. j. e. ibi mitiſ ſimā adde ideo dicit̉ mitiſſima pena. quia penā materialē nō pacient̉ ẜm quoſdā. ſꝫ hu. dicit ꝙ tales cruciabūt̉ diuerẜ termētis vt h̓ tamē minꝰ pnīent̉. qͣmilli qui actualia addideꝝt originali ¶ In. e. g. in fiadde idem augꝰ dicit ꝙ melius eſt ſic eſſe qͣm non eēquidā ſic exponūt ſempit̓no igne .i. ꝑpetua morte. xxx. q. i. ad liminaOn pt̄ grām ul̓ conſtituētē eū dignū uita celeſti hu. Im. g. qͣntū in fi. adde et dic confeſſioneꝫ deofactā. quia exterior pmīa nō requirit̉. jͣ. e. di. c. ſine penitencia. Iin. g. quo ad ꝑuulos ī fi. adde vt. jͣ. e. bapVod apud. h̓ eſt mēcio de tꝑe ¶ tiſmi vicē.racie/ aqua baptiſmatis .i. baptiimꝰ qui fit inaqua capuo veteres. hic fit mētio de tꝑe an̄ legem ſola fides ꝑentū. nūqͥd n̄ habūdancior eſt modo grā qͣm̄olim. nūqͥd ergo ſi olim ſola fides ꝑentū valebat ꝑuulis. qͣntū nūc baptiſmꝰ. nōne magis debet nūc valereꝓpcerea dicūt qͥdam. ꝙ nec tūc. nec modo. tm̄ ſola fides ꝑentū valet ꝑuul̓. et intelligūt hanc lr̄am ſic ſola fides .i. ſac̓ficiū aliqd̓ ꝓ ꝑuul̓ in fide ꝑentū oblatūab ip̄is ꝑentibꝰ et non a ꝑuulis v̓tus ſac̓ficij facti amaioribꝰ ꝓ ſeip̄is v̓tus .i. efficacia la. alij dicūt ſolafides ꝑentū .i. aliqd̓ ſac̓fidiū oblatū vel collatū eis infide ꝑentū .i. aliqd̓ ſac̓ficiū factū a ſe ꝓ ip̄is. Alij dic̄tv̓tus ſac̓ficij .i. ſigͥficatū ip̄ius ſac̓ficij .i. fides oꝑans dilectōꝫ in tꝑe legis circūciſio. et ita tam ꝑ illa ſac̓ficiaqͣm ꝑ circūciſionē delebat̉ originale pct̄m. ſꝫ tamen deſcendebant ad limbū inferni et erāt ibi ſine peīa miſteriū. ſꝫ videt̉ ꝯͣ de pe. di. iij. §. cū ergo in fi. ubi dicit̉ꝙ circūciſio data eſt abrahe in ſignū iuſticie non in cāiuſtificacōis. ſꝫ illd̓ exaudi ẜm la. quo ad eū. quia iuſtificatus erat nō quo ad alios et de h̓ io. exͣ de bapmaiores iuxͣ pnͥ. v. ſic̄ em̄ in glo. hinc colligit ⁊cͣ. ibietiā uideas v̓tus .i. ꝓpria deuocō in ſac̓ficio ꝙ fiebat ꝓillis vt mūdarent̉ ab originali. dicūt tamē pl̓iqꝫ ſac̓ficiū ꝓpter actualia tm̄ adultis fuiſſe neceſſariū tūc ⁊ad delend̓ originale ſuffice̓ ꝓp̓am fid̓ b̓. y. ꝓ hijs. h̓ fitde tꝑe legis abrahe gen̄. xvij. c. īmiſteriū .i. circūciſio.que erat miſteriū et ſacr̄m .ſ. baptiſmi ¶ in. i. g. ibiqm̄ tūc adde .ſ. tꝑe legis ¶ In. e. g. ibi ſecus eſt ſub.IIIIDISet ideo facta eſt mutacio circūciſionis S quia h̓ eſt ſacramētū cōius. qꝛ ꝯuenit nt̓qꝫ ſexui. Item ne videat̉deus aliquid in nob̓ creaſſe ſuꝑfluū vt. xxxv. di. abXquo inſtituta .i.exordiop̄cepta abrahe et in eo ſemī eiꝰ .i. oībus hebreisabrahe em̄ pͥmo circūciſio p̄cepta eſt hu. ſignacl̓m .i.ſignū ſigͣte rei .i. habens ſil̓itudinē rei ſignate ab eavt ſic̄ carne libidinis .i. mēbro ꝙ eſt inſtr̄m exercendelibidinis homo incircūciſione ſpoliat̉ ſic aīa ſpoliat̉ oībus ſordibus ꝓprie natiuitatis et ſubdit cuiꝰ rei ſitſignū .ſ. iuſticie fidei .i. iuſticie que eſt ex fide .i. iuſtificacōis .ſ. remiſſionis pct̄oꝝ hu. iuſticie gen̄. xvij. ⁊dic .i. iuſticie que ē ex fide ꝑuul̓ adultis valebat ad remiſſione̓ pct̄oꝝ originaliū. ar. s. c. ꝓx. j. e. di. a ꝑuulo b̓. y. ¶ jn. i. g. ibi baptiſmꝰ addede h̓ le. et no. s.i. q. i. c. dedit ¶ in. e. g. ibi poſt mortē adde de h̓ le.et no. jͣ. e. ꝓprie v̓. ip̄a g̓.I Ald̓ qua iure v. ꝯmoda ſit vtilis¶ Ilius pct̄i .i. ſil̓e pct̄i carni peccat̓d. xxij. q. ij.vtilem .i. in carne pct̄i .i. in nr̄a carne que peccatrix eſt reuera baptiſmū eius .i. baptiſmū cōtinentemfidem ꝑuuli v. reſponſionē. q. d. ꝑ ſacr̄m baptiſmiin cuiꝰ collacōne offerentes reſpondentꝓ ꝑuulis ꝙ credunt. jͣ e. nichil. qui v̓o v̓. ex euangelio ioh̓is iij.c. ¶ In. g. i. in aqua in fi. adde vt. s. di. ꝓx. c. ulti. īfi. xxviij. q. i. ſic em̄Er aqͣm ītranſitus bonis tm̄. nō ficte accedētiYbus la. ppaſca ideo tūc celebrari debet gen̓al̓ baptiſmꝰ. j. e. ꝓp̓e. c. venerabilis. et. c. ſe. nō morit̉ .i. nōeſt dignꝰ mori eternal̓r/ nō oīs v̓. ſanat .i. mūditaīam a pct̄is grā xp̄i .i. ſuꝑ qͣm ꝓfert̉ grā. .i. gracioſaforma a xp̄o inſtituta cū intencōne baptizandi elem̄tum .i. q. i. detrahe ꝯſecracō .i. forma baptiſmi b̓. deſcendat inuiſibil̓r. j. e. c. venit ad joh̓em math̓. iij.et jo. i. c. om̄em iuſticiam .i. om̄em gͣdum iuſticie. cūtres ſūt eius gͣdus .ſ. ſubde̓ ſe maiori et nō p̄ferre eq̄li. ſubde̓ ſe equali. nō p̄ferre ſe minori. ſubde ſe minori et p̄ferre ſe nll̓i et hūc impleuit ih̓us ſubdendo ſejohāni. Primꝰ om̄i iuſto eſt neceſſariꝰ. ſcd̓ꝰ dt̄ habūdās. In tercio eſt om̄is iuſticia b̓. y. vide. v̓. adbaptiſmū des math̓. iij. ſanctꝰ ſpūs jo. i. c. quare v̓.nūqͣm al̓ nō quaſi ¶ In. g. a pct̄o ibi mūdari addeh̓ non videt̉ bona expoſicō quāuis fuit hu. et h̓ ꝓpterid ꝙ ſequit̉. ſꝫ dic ẜm hu .i. ſa pct̄o originali ⁊cͣ. i. debeo lib̓ari a te a pena que debet̉ michi et alijs ꝑ originali pct̄o de hac pena no. s. e. c. ij. in g. ul̓ dic aliter baptizari .i. a te qui tollis pct̄a reciꝑe fructū baptiſmi .ſ.vi tā et̓nam. ſcias tn̄ ꝙ iſtam expoſicōꝫ quā ponit hicgl. ponit expoſitor ſuꝑ illū locū math̓. vn̄ h̓ verba habent̉ ẜm iſtam expoſicōꝫ ſi v̓a eſt videt̉ ꝙ jo. bapti. nōerat ab originali pct̄o mūdatꝰ ad ꝙ dicend̓ eſt ꝙ loqͥt̉in ꝑſona ⁊cͣ. vt legit̉ in glo. ẜm hu. et ſic cota h̓ glo.plana eſt et bona ¶ Inͣ e. g. in fi. adde de hoc no. xxij. qij. cū huīlitatis ibi videasn quā aqua baptiſmi .i. aquā que ē baptiſmꝰI Qul̓ .i. baptiſmꝰ in aqua celebratus poſſet ſub.manente tali diſpoſicōe h. tactu dominici vim regeneratiuā ſuſcepit aqua poſt ꝯtactū dn̄ici corꝑis vt hͨdicit̉. ſꝫ pleniorē cū de latere eius fluxit ſanguis ⁊ aqͣ.j. e. di. ꝓprie in fi. pleniſſimā cū dixit eūtes baptiſate ⁊cͣ. vt. e. c. ſanctificata .i. niſi vis regeneratiuafuiſſet ei collata. tactu em̄ ſue mūde carnis. xp̄us vīregeneratiuā ꝯtulit aquis .ſ. vt qui poſtea īmergeret̉aquis in uocato nomine t̓nitatis a pct̄is mūdaret̉. ꝙnichil aliud fuit ṅ ꝙ tūc inſtituit baptiſmū fieri in aqua ꝑ quā ꝯfert̉ grā quā regenerat̉. et h̓ eſt vna de tribus cauſis. quare xp̄us voluit baptizari in aqua addeꝙ dixi. s. e. c. i. in. g. ꝯſueuit q̄ri ⁊cͣ. alie aſſignant̉. j.e. ſi bap̄ta. c. non regenerabant̉. hāc tn̄ vim regeneratiuā collatā aqͥs tota trinitas oꝑat̉. j. e. venit ẜ. h.On rōne. hic incip̄ ij. ꝑs di. in qua ꝓbat̉ ꝑ.pe. c. ꝙ non debet fieri baptiſmꝰ ſolēpnis niſi