Druckschrift 
Rosarium decretorum
Einzelbild herunterladen
 

mos. et ſic̄.. contemptores ꝯſuetudinū ꝑificaturꝯſuetudo legi in ml̓tis articulis. Primo in nouo iureꝯſtituendo in hijs in quibꝰ ius eſt ꝯſtitutū. et ꝯſuetudo introducta. ff. de iuſ. et in. l. om̄s ppl̓i iuſti. de iure nat̉ali genti et ciuili. §. ex ſcripto. ff. del̓. l. diutͣna. Item parificat̉ in interp̄tacōe. qͥa ſic̄ vna lex int̓pretat̉ alterā. ita ꝯſuetudo int̓pretat̉ legem ut. ff. del̓..l. ſi de interp̄tacōe. et. l. mīme. exͣ de ꝯſue. dilectꝰ filiˢ. extͣ de ſepulturis certificari. Item ſic̄ in iure ſcriptoꝓcedt̉ de ſil̓ibꝰ ad ſil̓ia. ita eciā in iure ꝯſuetudinarioff. de legibꝰ. de quibꝰ exͣ de. ſuꝑ eo. C. que ſit lon...l. i. de edi.. l. iij. Item ſic̄ lex facit aliquē iudicē ordinariū. ita et ꝯſuetudo. C. de eman. l. vlt̓ͣ. exͣ de fo. ꝯpe. ꝯtingat. exͣ de of. a̓di. dilecto. et de exceſ. p̄la. c.ij. Item ſic̄ lex informat iuriſdictōeꝫ et iudicē. ita etꝯſuetudo. ff. de off. ꝯſul. et. l. ſolent. §. i. et. l. ſine aliqua. §. ferias. C. de ſen. et int̓lo. o. iiid. l. ꝓlatam. ff.de iuſ. et iur̓. l. pult̓. Item ſic̄ lex dat certis ꝑſonis pt̄atem eligendi ita et ꝯſuetudo. exͣ de poſtul. bone me. etde elec venerabilem. cumana. et. c. querelam. Iem ſicius canonicum ciuile in electionibus attendit̉. jtaꝯſuetudo exͣ de ꝯceſ. p̄ben. ecc. vacan. ex ꝑte aſtē.Ymmo plꝰ facit ꝯſuetudo quia tollit ius eligendi eicui de iure ꝯpetit. ff. qd̓ cuiꝰqꝫ vniu̓ſita. l. jtem eoꝝ exīde hijs que fi. a p̄la. ſine con. ca. §. ea noſcit̉. Iem ſic̄forma iuris artendit̉ in penis emoliendis et exaſꝑandis. ita et forma cōſuetudīs extͣ de ſi. tuas. Iem ſic̄de iure ꝯcedit̉ edificare in loco publico. ita et de ꝯſuetudine. ff. vi. aut cl̓a. l. iij. §. plane. Item ſic̄ daturemunitas a lege. ita a ꝯſuetudine alicuiꝰ officij. vl̓cōſuetudinis. ff. de iure īmun. l. ſemꝑ. §. legem. Itemſic̄ lex derogat ꝯſuetudini. ita cōſuetudo legi. ff. de ſepul. vj. l. iij. §. dinus. ff. del̓. l. de quibꝰ. §. vltͣ. in fi. c.de ue. iure em̄. l. i. §. ſꝫ et ſi que leges. qd̓ intelligo qn̄pnͥceps ſuū ſtatutū uel reſe̓ptum. intendit tolle̓ſuetudīeꝫ. et ſic debet intelligi. §. dinus. ꝓut no. jo.phi. goff. et. exͣ de fid̓. inſtru. paſtoralis. al̓ ꝯtra. extͣ. vj. de ꝯſti. licet in fi. Et hanc ſnīaꝫ viſus eſt tene̓ inno. ꝓut no. exͣ de reſc̓p. c. i. in glo. et hoc teneas. quicquid al̓ noͣtum inuenies in hoc caſu. de hoc eciā dicamxix. di. in pri. Item ſic̄ lex dat forma̓ teſtandi. ita etcōſue. C. de teſta. ſi ſpāli. Item ſic̄ antiqui canonesdetermināt juriſdictōꝫ archiep̄alem in ſuffraganeoset ſubditos eoꝝ. ita et ꝯſuetudo ix. q. iij. ꝯqueſtus. exͣde off. or. c. duo. Item ſic̄ canones in certis caſibꝰ ꝓhibent ꝯtrahe̓. et ꝑmittunt ita et ꝯſuerudo in certis caſibus inſpicienda eſt. extͣ de cog. ſpi. ſuꝑ eo. de ꝯſang̓.et affi. qd̓ dileccō. Item ſic̄ ſnīa pn̓cipis. intēdentis facere legem. facit ius. C. del̓. l. vltͣ. ex de re. iudi. ī cauſis. ita ſnīa lata ſuꝑ ꝯſuetudine. dūmodo plures ſintfacit ius. ut. ff. de le. ꝯſuetudine. de hoc articulo ſatis dixi.. viij. di. fruſtra. Dic ut ibi. Item ſic̄ lex ēinſpicienda et attendenda in teſtibꝰ euocandis. Sic etꝯſuetudo. ff. de teſti. l. iij. Item ſic̄ lex adiuuat ꝯſuetudinē. ita et ꝯſuetutudo legem. extͣ de cen. ſopite. Iemno. ſi aliqua poteſtas eſt q̄ſita cōſuetudine uel uis.eciam ſi nullā dn̄ium ibi eſſet. ut ſi ꝯſuetudine introductū eſſet. in hac eccl̓ia nulli aſſument̉ in canonicos. eſſent in ſacris ordinibꝰ ꝯſtituti. videt̉ ſialiquē eligant in inferioribꝰ cōſtitutū ordinibꝰ. ꝓpt̓hoc videant̉ renūctiare ꝯſuetudini. in qua diuciꝰ ꝑſeuerauerūt. et eſt. quia ut hic dicit. licet ꝯſuetudines bonas infirmare. ſic eciā in hoc caſu ſentit jnno.ꝓut noͣ. extͣ de p̓uil̓. accedentibꝰ. cohercendi ſunt cōihoc ſic opponit̉. planū eſt. ex ml̓tis malis pot̄ fieri vnū bonū. ſꝫ ille qui incipit ꝯtra eccl̓iaꝫ agere malefacit ergo ml̓tiplicatis actibꝰ ſil̓ibꝰ efficiet̉ aliquodbonū. lex aūt eſt quoddam bonū cum ſit regl̓a hūano actuū ar. ad hoc. iiij. di. ſc̄e. ergo ꝯſuetudinēpoteſt amoueri lex. ut ip̄a ꝯſuetudo vim legis obtineat. Preterea ferre legem. ꝑtinet ad publicas ꝑſōasad quas ꝑtinet regere ciuitatē. vn̄ p̓uate ꝑſone lege̓AIface̓ pn̄t. ſꝫ ꝯſuetudo inualeſcit actꝰ pͥuataꝝ ꝑſonaꝝ. ergo ꝯſuetudo pot̄ habe̓ vim legis qͣꝫ lex animoueat̉. Ad hoc reſpondeo ẜm tho. Oīs lex ꝓficiſcit̉a rōne et volūtate legiſlatoris. lex quid̓ diuina et naturalis a rōnali d̓i volūtate. lex aūt hūana a volūtate hoīs. rōne regulata. Sic̄ aūt racō et volūtas hoīs.manifeſtat̉ in rebꝰ agendis. ita eciā manifeſtat̉ fc̄ohoc enī videt̉ vnꝰ quiſqꝫ elige̓ ut bonū quod oꝑe cōpleat. manifeſtū autē eſt quod verbo hūano pōt̄ mutarilex. et eciam exponi inqͣꝫtū manifeſtat interiorē motūet ꝯceptū racōis hūane. vnde eciā et ꝑactꝰ maxīe ml̓tipplicatos qui ꝯſuetudinē efficiūt. pōt̄ mutari lex. etexponi et aliq̓d cauſari. legis v̓tutē obtineat inqͣꝫºſcꝫ exteriores actꝰ ml̓tiplicatos. interior voluntatismotꝰ rōis ꝯceptꝰ efficaciſſime declarat̉. enī aliqͥdml̓tociens fit. videt̉ ex deliberato rōis iudicio ꝓuenire. et ẜm hoc ꝯſuetudo habꝫ vim legis. et legem abolet. et eſt legū interp̄tatrix. exͣ de ꝯſue. dilectꝰ. Dicendū eſt ergo. ad id quod ſupͣ opponit̉ leges hūanein aliquibꝰ caſibꝰ deficiūt vn̄ poſſibile eſt. qn̄qꝫ pretetlegem age̓ in caſu ſcꝫ in quo deficit lex. et tn̄ actꝰ nonerit malꝰ. et tales caſus ml̓tiplicant̉ ꝓpter aliquāmutacōꝫ hoīm. tūc manifeſtat̉ ꝯſuetudīeꝫ lex vlteriꝰ eſt vtilis ſic̄ eciam manifeſtaret̉. ſi lex ꝯtrarioverbo ꝓmulgaret̉. Si aūt adhuc manꝫ eadē ꝓpterquā pͥma lex vtilis erat. ꝯſuetudo legem. ſꝫ lexſuetudīeꝫ vincerit. Niſi forte ꝓpter hoc ſolū inutilislex videat̉. qꝛ eſt poſſibil̓ ẜm cōſuetudīeꝫ pr̄ie queeſt vna de ꝯdicōibꝰ legis. iiij. di. erit aūt. difficile enīeſt ꝯſuetudīeꝫ ml̓titudīs remoue̓ Ad aliud quod obicit̉ dicendū eſt ml̓titudo in qua ꝯſuetudo introducitur. dupl̓is cōdicōis eſſe pot̄. Si enī ſit libera multitudo. que poſſit ſibi legem face̓. plꝰ eſt ꝯſenſꝰ ml̓titudinis tociꝰ ad aliquod obẜuandū ꝯſuetudo manifeſtat qͣm auctoritas pnͥcipis. que habꝫ poteſtatēdendi legem. inqͣꝫᵐ gerit ꝑſonā ml̓titudinis. Vn̄licet ꝑſone ſingule. poſſint conde̓ legem. tn̄ totꝰ populꝰ legem conde̓ pot̄. Si vero ml̓titudo habeat poteſtatē condendi legem a ſuꝑiore poteſtatē poſitam remouendi. tn̄ ip̄a ꝯſuetudo in tali ml̓titudine p̄ualēsobtinet vim legis inqͣꝫᵐ eos tollerat̉. ad quos ꝑtinꝫml̓titudini legem impone̓. ex hoc enī ip̄o vident̉ a ꝓpbare ꝯſuetudo induxit. Si iteꝝ obiciat̉ lex hūana deriuat̉ a. l. nature. et a. l. diuina et cōſuetudo hominū pōt̄ immutare legem nat̉e. nec legem diui. ergo ꝯſuetudo non pōt̄ obtine̓ vim legis. Ad hocrn̄deo ẜm tho. lex nat̉alis et lex diuinia ꝓcedit a voluntate diuina. vn̄ pōt̄ īmutari ꝯſuetudinēcedentē a volūtate hoīs. ſꝫ ſolū auctoritatē diuināmutari pot̄. et inde eſt nulla cōſuetudo obtine̓ pot̄ꝯtra vim legem diuinā uel. l. nat̉alē. ut. e. c. i. inglo. ibi nec ꝯſuetudini adde vnde antique ꝯſuetudinis ordo ſub decreto mandat̉ obẜuari vt. x. q. i. decernimꝰ in pri. jn. e. glo. in fi. adde ad idem extͣ deiureiur. ſic̄ nr̄is.c Atholica .i. vniuerſalis ul̓ gn̓alis. de hoc dicami. i. q. i. extͣ catholicā. ibi videas / orbem. vij. q.i. nonacianꝰ in pnͥ. xxxiiij. q. i. loquit̉/ exiſte̓ .i. regi etgubernari ſc̓pturaꝝ .i. canoīca ſc̓ptura vtriuſqꝫ teſti.uel ꝯcilioꝝ joſ. tradicō ſiue ſc̓ptura h. vniuerſal̓ .i.gn̓alis oīm eccl̓iaꝝ ꝯſuetudo joſ inſtructio .i. ꝯſuetudo ad hoc. xiiij. di. ꝑuenit ad ſc̄m ſꝫ aucͣte.. ꝯſtitutionibꝰ ſub. de ꝯſenſu ep̄i factis. nam nullū ſtatutumpot̄ face̓ eccl̓ia ſiue cathedralis ſiue alia ſine ꝯſenſu ep̄iexͣ de ꝯſuetudīe. ꝯſuetudīs. et de hijs que fi. a p̄la.ſij con. c. nouit. Niſi ſint aliqua mīma ar. ad hocep̄us eſt caput cadralis eccl̓ie. et eciā aliaꝝ. exͣ de teſt.requiſiſti. et ſn̄ capite nichil faciendū eſt. ẜm inno.ſic no. exͣ de ꝯſti. acceſſiſſent. adde quod dicam decon. di. iij. c. i. et no. iij. di. §. porro. Sꝫ videt̉ ꝯtradice̓ p̄dc̄a decre. acceſſiſſent.. e. ti. om̄s.. e. ti..c. M. fr̄. et de clericis re. dilectꝰ. Sꝫ dic iſta