Druckschrift 
Rosarium decretorum
Einzelbild herunterladen
 

DSeſt audacia videt̉ ꝑtinere ad inuaſionē alioꝝ. Vndeꝑticipare ꝑtinet ad illa pct̄a quibꝰ iniuria ꝓximo irrogat̉ que in lege hūana ꝓhibet̉ vt dc̄m eſt. Ad ẜm dice̓ eſt lex hūana intendit induce̓ ad v̓tutē ſubitoſꝫ gradatim et ideo ſtatim ml̓titudini imꝑfc̄oꝝ imponit ea que ſūt iam v̓tuoſoꝝ. ut ſcꝫ ab hoībꝰ malisabſtineat. alioqṅ imꝑfc̄i huiꝰ p̄cepta ferre valentesin det̓iora mala ꝓrūpent. Sic̄ dr̄ ꝓu̓bi. xxx. Qui nimis emungit. elicit ſangͥnē. j. e. deniqꝫ.. in ip̄a in fi.imꝓbos .i. malos ſupplicō .i. pena nocendi idemhēt̉. xvj. q. vj. placuit. xix. q. ij. due. C. vnde ui. ſiqͥs.Reterea hic incipit ſecunda ꝑs di. in qua ponitocto que ſūt ẜuādā ī legibꝰ ꝓmulgādis jo. de f.Rit aūt lex intelligas de legibꝰ ꝯmunibꝰ in quibꝰ hec oīa ꝯſiderāda ſūt. uel forre hec oīa intelligunt̉ negatiue ſcꝫ ut ferat̉ ꝯtra honeſtatem ul̓ iuſticiā. et ſic ī ſeqn̄tibꝰ. ul̓ intelligit̉ hic dr̓ collectiueſcꝫ in legibꝰ condendis hec ſūt ꝯſideranda ſꝫ in qualibꝫ ẜm jo. de honeſta. Ad huiꝰ declaracōꝫ ſcias. honeſtatis dr quaſi honoris ſtatū ꝯẜuans. Vn̄ honeſtāeſt ſua vi trahat et ad dignitatē allicit ut dicit tuliꝰ. et hec eſt v̓tꝰ ꝯtraria turpitudini mr̄i ꝯdecencie.honeſtas ē ꝯpoſicō ul̓ aꝑꝑatꝰ diuiciaꝝ. vn̄ ecc̄. xj Paupertas et honeſtas a deo ſūt. et ſapīe. x. honeſtauit il in laboribꝰ ſuis .i. ditauit illū in labore quo ẜuiuitlaban. et dr̄ honeſtas ab honeſto. tas. qd̓ deſcendit abhonoro. as. ẜm poll̓. iuſta videas qͥd̓ dicam. xxiij.q. ij. c. ij. in fi. naͣm negocioꝝ de quibꝰ agit̉ jo. de f. l.dic ut dicam. j. e. m. g. vide̓/ obſcuritatē certa enimdebꝫ eſſe lex. et breui ẜmone ꝯſc̓pta. C. de no. co. cōpo.ꝯſtitucōe .i. lau. in captione .i. errore lau. ul̓ fraude. h.p̓uatō ſcꝫ pnͥcipalit̓. ec̄ pͥuato ꝯmō leges facteſunt. Nam lex dicit int̓eſt reipublice ne quis re ſuamale vtat̉. inſti. de hijs qui ſui ul̓ ali. ſūt. §. ſꝫ hoc tp̄sla. ꝯſc̓pta videt̉ ꝯuenient̓ yſi. qualitatē legis ponēde deſc̓bat dicens. erit aūt ⁊cͣ ſupͣ. e. di. i. ꝯſuetudo..porro. intribꝰ ꝯdicōibꝰ qualitatē legis exemplificat dicens lex erit om̄e ⁊cͣ ut ibi. ergo ſuꝑflue hic legis condicōeꝫ ml̓tiplicat. Pret̓ea iuſticia eſt ꝑs honeſtatis utdicit tuliꝰ in pͥmo de officijs. ergo poſtqͣꝫ dixerat honeſta ſuꝑflue addit̉ iuſta. Prett̓ea ẜm yſi. lex ſc̓pta ꝯͣꝯſuetudinē diuidit̉. ergo in hac diffinicōe legis debuit poni eſſet ꝯtͣ ꝯſuetudīeꝫ patrie. Pret̓ea neceſſariū dr̓ dupʸ ſcꝫ id qd̓ eſt neceſſariū ſimpʳ ſcꝫ impoſſibile eſt ſe alit̓ habe̓ et huiōi neceſſariū non ſubiacethūamno iudicio. Vn̄ tal̓ neceſſitas ad. l. hūanā ꝑtinet. Eſt aūt aliqd̓ neceſſariū ꝓpt̓ finē. et talis nece ſitas idem eſt vtilitas. ergo vtꝝqꝫ ſuꝑflue ponit̉ neceſſaria et vtil̓. ad hoc dicendū eſt ẜm tho. vniꝰ cuiꝰ:qꝫ rei. que eſt ꝓpter finem. neceſſe eſt. forma detinet̉ſecundū ſuam ꝓporcōꝫ ad fi. ſic̄ forma ſerre. talis eſtqual̓ ꝯuenit ſectioni. q̄libet enī res recta et menſurāta. oꝑtꝫ habeat formā ꝓporcionalē ſue regl̓e et menſure. lex aūt hūana vtꝝqꝫ habꝫ. qͥa et eſt aliud ordina ad finē. et eſt quedam regl̓a ul̓ menſura regulatauel menſurata quedā ſuꝑiori menſura. que quidē eſtduplex ſcꝫ lex diuina et lex nat̉e. ut patꝫ ex ſupͣpoſitisfinis aūt hūane legis eſt vtilitas hoīm ideo yſi. indicōe legis ſupͣ. e. di. i. ꝯſuetudo. Primo quidā tria poſuit ſcꝫ qd̓ religioni ꝯgruat inqͣꝫtū eſt ꝓporcionata legi diuine. ſcd̓o diſcipline ꝯueīat inqͣꝫtū eſt ꝓporcionata legi nature. Terciū ſaluti ꝓficiat inqͣꝫtū eſtꝓporcionata vtilitati hūane. et ad hec tria om̄es ꝯdicōnes quas in hoc. c. ponit yſi. reducūt̉. Nam dicit̉honeſta refert̉ ad hoc religioni ꝯgruat. aūt ſubdit̉ iuſta poſſibil̓ ẜm nat̉am ẜm ꝯſuetudinē pr̄ie loco temꝑiqꝫ ꝯueniens addit̉ ad hoc qd̓ ꝯueniat diſcipline. Attendit̉ enī hūana diſciplina. Primū quidē inqͣꝫ ad ordinē rōnis que importat̉. inqͣꝫtū dr iuſta. ſcd̓oqͣꝫtū ad facultatē agenciū dꝫ ſcd̓a diſciplina ꝯuenienseſſe vnicuiqꝫ ſcd̓m ſui poſſibilitatē. obẜuata eciā poſſibilitate nat̉e. enī eadem ꝓponē̓da ſūt pueris. queimponūt̉ viris ꝑfc̄is et ẜm hūanā ꝯſuetudinē. enīpc̄ ſolꝰ in ſocietate viue̓ alijs morē gerens. adde qd̓ dixi.. c. ꝓx. inglo. videt̉ ex hoc. tercio qͣꝫtū ad debitas circūſtancias dicit loco tꝑibꝰ qꝛ ꝯueniens. quodvero ſubdit̉ neceſſaria vtil̓ ⁊cͣ refert̉ ad hoc qd̓ expediat ſaluti. vt neceſſitas referat̉ ad remocōꝫ maloꝝ. vtilitas ad ꝯſecucōꝫ bonoꝝ. manifeſtacō vero ad cauend̓nocumētū. ex ip̄a. l. poſſꝫ ꝓuenire. et qͥa lex ordinatur ad bonū ꝯmune ut ſupͣ dictū eſt. et hoc ip̄m ī hacꝑte vltima det̓mīacōis oſtendit̉. et hoc patꝫ rn̄ſio adobiecta jn. g. alit̓ enī ibi iuſtū adde. dicit augꝰ inli. de libero arbitrio. lex eſſe videt̉ que iuſta fu̓itar. ad hoc. xxiij. q. i. c. i. exͣ de. ſig̓. forꝰ. §. in. et dic̄yſay. x. ve qui ꝯdunt leges iniquas In. g. ne aliqͥsibi eam int̓pretari adde. xiiij. q. iij. pleriqꝫ. ff. de legi.. jo. de f.uit leges deſuetudinē abrogant̉. et ꝯſuetuDeo aūt hic incipit. iij. ꝑs diſtinctōis ī qua podinē ꝯfirmant̉ et ꝓbat̉. iiij. aucͣtes. jo. de ip̄aſtitucōe ſcꝫ gn̓ali libeꝝ ſcꝫ inferiori iudici ar. viij. q. ijN iſtis legibꝰ ꝯdendis / de hijs inſtituēdis/ indicent ſcꝫ pn̓cipes et ſubditi. h. dic ſubditi .i. ꝓceceres palacij. quibꝰ pnͥceps debꝫ leges conde̓. C. de. l..l. anū jnſtitute a pn̓cipe. h. ac ꝯfirmate aſſenſuaſtanciū ꝓmulgant̉ in ꝯſiſtorio pape. uel īꝑatorispn̄t alij ꝯcͣdice̓. ml̓ta .n. ꝯſilij moderacōe et maturitate debent diſcuti in ꝯſiſtorio lex an̄ ꝯſtitucōꝫ. xxxv. q.ix. apl̓ice. Sꝫ poſtqͣꝫ ꝯmuī ꝯſilio et aſſenſu fuerint receꝑte et aꝓpbate. pn̄t ul̓ illi ſcꝫ clerici. ul̓ iſti ſcꝫ collaterales principis ꝯtͣdice̓. ul̓ de ip̄is iudicare ẜm hu.Vel dic firmate defc̄o. nam de iur̄ firmate ſūt ex ip̄ainſtitucōe. xxv. q. ij. pꝰ ea. xxvij. q. i. om̄es feīe. viij. qij. dilectiſſimi. liiij. di. ſiquis aūt dic tu. ẜm la. ut. j.ꝓx. §. qm̄. jſte ꝯcordancie bene ꝓbant ad qd̓ inducūt̉. de ip̄is iudicare vtꝝ valeant ul̓. bt̄. Sꝫ ẜmip̄as. i. eas ſeq̄ꝫdo b̓t. h. iij. q. vij. iudicet In. g. ar.ſenel in fi. adde et dicas hec lr̄a l̓oquit̉ de inferioriiudice. Nam ſi inferior iudex vellet aliqͥd ꝓpōne̓. quare lex illa debꝫ con. faciliꝰ audiret̉ primo qͣꝫ poſtea.ad hoc ar. xxxj. di. nicena. nam multa impediūt promouendū ⁊cͣ. xv. q. i. c. fi. ẜm lau.Eges ꝓmulgant̉. .i. de nouo c̓ant̉. aꝓꝑbant̉ .i. īiudiº ppl̓i recipiunt̉. ff. de leg̓. de quibꝰ. §. inueterata. ip̄e ꝯfirmant̉. vn̄ ſi ꝯſtitucō eſt nioribꝰ vtēciū aꝓpbata. illi qui eam obẜuāt dicunt̉ tranſgreſſores ut hic. et ſic intelligūt. gof. et jnno. extͣ detre. et pa. c. i. et facit hoc ſatiſplane. xxviij. di. §. ecce hac.. jllud gͦg. ⁊cͣ in prin. ibi nl̓ qͥa eccleſia illa⁊cͣ. nam ad ut ꝯſtitucō ſuū habeat effc̄m. ꝯfirmacōeꝫ. requirit̉ ſit moribꝰ vtenciū a ꝓpbata vt hic patet. et. j. e. §. vlt̄. in prin. et hic adde ibi dicam. Sꝫſi ſubditi nollent acceptare rōnabilē ꝯſtitucōꝫ. ꝯſtituens eos ad hoc ꝯpelle̓ pt̄. et ſic fc̄m fuit. xxiij. q. v. de liguribꝰ. ut ibi patꝫ in caū. cum al̓ eiꝰ pt̄as eſſet deluſoria. Sꝫ p̄miſſis videt̉ ꝯtͣdice̓. noͣ. xvj. q. iij. pꝰ qnͥgētos. alias incipit int̓ cetera. Sꝫ illam glo. intellige ſecundū ea que p̄miſſa ſūt. Sꝫ hoſti. dicit. iſtud ſil̓ibꝰ intelligend̓ eſt. in illis ſtatutis ſue legibꝰ que nonſūt p̄ceptorie ſꝫ ſimplices exᵐ exͣ de maio. et obe. ſtatuimꝰ. Sꝫ in p̄ceptorijs ſecꝰ ꝓut noͣ. ſatis in. c. de tre.pa. c. i. hac ſnīa videt̉ optime face̓. lxxxij. di. ꝓpoſuiſti.. ſꝫ ea. ibi videas et facias vim in textu. et. ſiqͥsaūt. Item qͥa iuſſa rōe eccl̓ie. ẜuare tenem̉ obedienciam. xij. di. c. ij. in prin. qui obẜuat. peccat. lxiiijdi. qͥa. et adde dicam. xvj. di. c. fi. in fi. et. xix. di. inprin. in addicōe dic clariꝰ ⁊cͣ. ibi videas. vrb̓ romē.archiep̄us ſic. C. de ſum. tri. et fi. l. victor. in pri. alibiappellat̉ pr̄i archa. xxij. di. c. vltͣ. In. i. glo. ibi de.ſi derogat̉ adde et dicas. lex rogat̉ ꝓfert̉. ſubrogat̉ ei aliqͥd addit̉. abrogat̉ cum vna ꝑte detracta.