¶ Capitulum¶ Nonum
poſt apl̓os et ꝓphetas dominū deū martirumcādidatus laudat exercitus. vn̄ io. apoc̄. vij.dicit ſe vidiſſe turbā magnā in eccleſia triūphāti: quā dinumerare nemo poterat ex omnibꝰ gētibus de ppl̓is et tribubꝰ ⁊ linguis ſtātes ante thronū ⁊ in ꝯſpectu agni amicti ſtolis albis et palme ī manibus eoꝝ: et clamabāt voce magna dicētes. Salus deo nr̄o quiſedet ſuꝑ thronū ⁊ agno. ⁊ om̄s angeli ſtabātin circuitu throni laudātes deū. Et cū interrogatus eſſet iohannes ip̄e ab vno ſeniorumqui erat in circuitu throni: qui eſſēt illi amicti ſtolis albis cum palmis in manibus. Reſpondit ſe neſcire qui eſſent vl̓ vnde venirēt.Dixit ille ſenior. Hi ſūt qͥ venerūt ex magnatribulatōne: et lauerūt ſtolas ſuas et dealbauerūt eas in ſāguine agni. Et ideo ſunt antethronum et ſeruiunt ei die ac nocte. et qͥ ſedent in throno habitant ſuper eos: et nō eſuriēt amplius nec ſitiēt ⁊cͣ. Iſta turba innumerabilis eſt ſanctorum martirum: ideo innumerabilis: quia valde copioſa dicit hiero.ꝙ omni die excepto die kalendarum ianuarij poſſet fieri feſtū quinqꝫ milia martirum:cū etiā poſt hieronimū trāſierūt mille anni ⁊vltra: quibus etiā multa milia hominū matirio coronati ſūt. Et hec multitudo collectaeſt ex multis nationibus mundi. Stole albeſūt gloria aīaꝝ quam acquiſierunt ex martirio. vn̄ aīa ab omni macula peccatorum purificatur etiā quo ad penam. et ideo diciturꝙ dealbauerūt eas in ſāguine agni .i. in paſſione in qua imitati ſūt agnū. Agnus enimīmaculatus eſt dominus ih̓s ẜm humanitatem. nam qui ſedet in throno eſt diuina maieſtas. palme in manibus eoꝝ ē victoria quāhabuerunt ꝯtra mundū ī ſuis penis. ſicut eīpalma ſꝑ hÿeme et eſtate retinꝫ ⁊ ꝯẜuat ſuāviriditatem: ita nec calore promiſſionuꝫ rerum mundanaꝝ nec frigore ꝯminatōnū velpaſſionum defecerunt a virilitate et ꝯſtātiavirtutis. vn̄ et cū palma martires pingunt̉.hi ergo ſeruiūt deo ꝯtinue: et ſeruire deo regnare ē: et dominuꝫ laudant cū angelo magna voce amplo .ſ. affectu caritatis cum angelis ſanctis. et certi ſunt ꝙ nullis miſerijsvite pn̄tis ſubijci poſſunt. vn̄ aꝑte dicere valent ꝓ pn̄ti ſtatu. ꝓpter te mortificamur ⁊cͣ.ꝓpter magnas tribulatōnes et martiria hicperpeſſa. Ubi tria circa martirium ꝯſideranda ſūt. Primo vt adſit cauſa rationalis. ibi.qm̄ ꝓpter te .ſ. deus. Secundo vt ſubſit penaexitiabilis. ibi. mor. ⁊cͣ. Tertio vt nō deſit cōſtātia inuatigabilis. ibi. extimati ſumus ⁊cͣ.Ꝙtum ad primum di .§. j.cit augꝰ. ꝙ pena .ſ. ꝑſe nō facit martirem: ſꝫcauſa cum eſt rationalis ꝓpter deum ꝓpter teait. et cum martirium importet mortem violenter illatam ſic ſumendo large martiriuꝫ
poteſt dici ꝙ eſt quadruplex ſeu quadruplicicauſa. Primo ex delicti punitione. Secundoex glorie adeptione. Tertio ex ꝑfidie obſtinatione. Quarto ex vera dilectione. ¶ Primuꝫeſt quando quis ꝓpter furtum. homicidiuꝫ vl̓aliud malefitium decapitatur. ſuſpenditur.ꝯburit̉ et hmōi. Et qꝛ iſtud nō ē ꝓpter te. id ēꝓpter deum: non eſt ꝓprie martiriū. etſi morspiolēta: ſaluatur quidē talis ſi penitet ipſuꝫ.et mors illa violēta patienter ferendo diminuit ſibi de pena debita ꝓ peccatis: nō tn̄ aureola martirÿ coronatur. vn̄ et latro cū xp̄ocrucifixus. etſi ꝓpter maximam ſui ꝯtritōeꝫſubito poſt morte cum xp̄o fuit in ꝑadiſo. ideſt dei clara viſione: non tn̄ martir. Un̄ quodhiero. ait de peni. diſ. j. importuna. xp̄c d̓ cruce in ꝑadiſum latronem tulit. et neº quis aliquādo ſeram putaret ꝯuerſioneꝫ: fecit homicidij penam martirium. hec hiero. Intelligēdum eſt hoc nō quo ad aureolam: ſed quo adauream .i. ſicut ꝑ martiriū proprie quis ſubito cōſequitur gloriā: ita ille latro: et hoc exmagna ꝯpūctōe. Non eſt aūt laubabile iſtudmartiriū: quia nō propter deum. vnde petrꝰ.nemo veſtrū paciat̉ quaſi homicidā aut fuiaut maledicus aut alienoꝝ appetitor. ſi aūtvt xp̄ianus .i. propter xp̄m: non erubeſcat.glorificet auteꝫ deum ſub iſto noīe. jͣ. pe. iiij.Similiter ſiquis occidat̉ propter inimicitias. partialitates. rixas. propt̓ pecunias ſuashabendas vel dominiū et hmōi: non dr̄ martir: quia n̄ eſt propt̓ deū. ¶ Secūdo exponitquis ſe mortī et ſuſtinet mortē propt̓ glorie.i. fame acquiſitōꝫ. ſicut narrat valerius maximus de Curtio nobili romano qui armatus ꝓiecit ſe in magnum hiatum in vrbe factum data reſponſione a dijs ꝙ nō clauderetur tal̓ apertura terre. niſi fortiſſimꝰ milesſe in eam inijceret: qui ꝑcurtiuꝫ clauſa eſt:et multi alij propt̓ laude ꝯſequendā expoſuerūt et exponūt ſe morti. ſed quia nō eſt propter te .ſ. dominuꝫ martiriū: hoc eſt inutile:quod notat hieronimus dicens. Uide ꝙͣtū bonum eſt caritas. ſi ita fecerimus martiriumvt velimus noſtras ab hominibus reliquiasvenerari. Etſi opinionē vulgi ſectātes intrepidi fuderimus ſanguinē huic oꝑi: non tampremium ꝙͣ pena debet̉: et ꝑfidie magis tormenta ſunt ꝙͣ coronaᵇ victorie. hec hie ronimus. jͣ. q. j. vide. ¶ Tertio mortificatur quis⁊ mortem ſuſtinet violentam ad defendendūſuam hereſim. falſaꝫ opinionem. ſciſma ⁊ huiuſmodi. ſicut fecerunt aliqui ꝑfidi heretici.et hoc martirium eſt nonſolum inutile: ſedetiam in augmentum bamnationis propterobſtinationem malitie Ciprianus. Secumxp̄m eſſe arbitrantur hi qui extra eccleſiamxp̄i colligūt̉. tales etiam ſi occiſi in confeſſion nominis xp̄i fuerint: macula iſta nec ſāguine abluitur. Inexpiabilis enim et gra-