Citulus¶. xxv
di. Airatus. ẜm Hoſtiē. Quarto. excuſanturſerui ⁊ ancille .ſ. ſeruilis ꝯditōnis. Quinto excuſantur ruſtici ſeruientes. et alij ſubiecti quinon ſunt adeo curiales. vt eoꝝ conſilio ſcelera ꝑpetrantur. xj. q. iij. Qm̄ multos. cum diſtinctōne tamē ẜm Vil. quia ſi tales perſoneante excoīcatōnem dn̄i ſeu patroni opligauerunt ſe ſeruituti. et ſeruitiū intrauerūt ſi tūcignorauerūt excoīcatōnem. non tenent̉ diſcedere: ſed ſi ſciuerunt tenētur diſcedere. niſi neceſſitas eos ꝯpuliſſet ꝙ fierent d̓ familia eiꝰ.Et qd̓ dicitur de ruſticis. intellige qui coluntterram dn̄orum ſuoꝝ. et hoc etiam extēditurẜm Vil. ad illos qui dicuntur mediatarij. etqui ꝓpter culturam recipiunt certam portionem fructuum. Nam et poſſunt cōmunicarequantū oportet ꝓpter culturam. et huiuſmōiratōnem. Idem intelligēdum eſt de nutritijs.et ſimilibꝰ. qui vel que ſi a domino recederentnon haberent vnde viuerēt. ar. extra eo. ſi vere. ibi etiam in dicto. c. excuſantur. qui cū excoīcatis nautis ꝯueniunt de tranſfretando ꝯͣſar racenos. Sexto. excuſantur pr̄es et domini ꝑticipando cum filijs ſuis. aut ſeruis excōmunicatis. non quidem ſimpliciter: ſed ſcd̓mTho. in. iiij. di. xviij. in hijs in quibꝰ ſunt obligati: quia ſicut inferiores obligant̉ ab obſequium ſuꝑioꝝ. ita ſuꝑiores ad ꝓuidentiā inferioꝝ. Ray. tn̄ et Vil. goff. et Hoſti. dicunt. ꝙtutius eſt tenere ꝙ nō excuſantur tales. quiatenebātur eos corrigere. ar. xxvij. q. j. d̓ filia:qd̓ videtur qn̄ ex defectu ip̄oꝝ. quia .ſ. non correxerunt. inciderūt in ſnīam. vel ꝑmanent inea: ſed vbi ꝑ eos non ſtetit. et inſtant. vt querant abſolutōem. habet locum qd̓ dicit Tho.Septimo ẜm Poſti. ẜuis mercēnarijs pn̄t cōmunicare ꝯductores eoꝝ. vbi ſine magno incōmodo eoꝝ eos vitare non poſſent. et idē deſocijs hn̄tibꝰ aliquid ꝯmune. al̓s aūt nō pn̄tꝯmunicare. concor. ber. Octauo. armiger velſeruiens militi ẜm Vil. excuſatur ꝯmunicādo ei. non aūt ꝯmunicādo cum excoīcatis: cūquibꝰ dn̄s ſuus ꝯmunicat. Nono. vaſalli cumteneātur reddere tributa penſionis ſuis dn̄isexcoīcatis: non peccāt eis ꝯmunicando. licetſoluāt impropria ꝑſona ẜm Vil. Notauit tn̄Hugo de huiuſmōi vaſallis. ꝙ cū ſint abſoluti ab obſequio fidelitatis: ꝙͣdiu eoruꝫ dn̄s eſtexcoīcatus debēt ab eo abſtinē. xv. q. vj. Nosſanctoꝝ. ¶ Quarto excuſat huiuſmodi ꝑticipatōnem res ignorata. vt dicit Vil .i. ignorātia facti ꝓbabilis. extra de cle. exco. mi. Apoſtolice. Sed ignorantia iuris nō excuſat. niſiillos quibus ius licet ignorare. vt ſunt puerinondū doli capaces. Dicitur aūt ignorare qͥsfactū. vt quia nō ꝯſtat ei. ꝙ ille fecit tale qͥd:puta ꝙ clericum verberauit. quia nec ip̄e vidit. nec ē fama ita publica ꝙ oīo debeat crebi. nam ſi ab aduerſario audiet. vel leui fama
non debet ſibi de hoc formare ꝯſcientiam. xj.q. iij. Non ſolū. Si vero eſt publica fama. velauditur a fide dignis. ꝙ aliquis ſit publice excōmunicatus. vel qꝛ notorie aliquid fecit ꝓpt̓quod incidit in excoīcatōnem. debet euitare ⁊inquirere veritatem. ſi non plene ſcit. et interim eū vitare in occulto. vel in publico. donecfuerit certificatus ẜm Raÿ. Itē ſi audiui alquē excoīcatum publicari ꝑiſius: quē poſteainuenio bononie. licet quidaꝫ dixerint. ꝙ debet euitari vbiqꝫ. tn̄ ẜm Vil. p̄t benignius dici .ſ. ꝙ ſi poſſunt facere ꝓbare excoīcatōnemputa ꝑ teſtem. vel inſtrumētū: teneor vitare.al̓s non niſi in illa dioceſi. Item ſi audiui aliquē excoīcari. vel vidi incidere in factū damnatū ꝑ excoīcatōnem. et exinde nō vidi eū niſi poſt ānum ẜm Vil. ſi ille eſt talis homo. ꝙcredat̉ eſſe timoratus. et qui tūc ſeruabat excoīcatōem mō non ſeruat. poſſum credere eūabſolutū. ſi vero nō eſt talis debeo eū vitare.ſi occultū eſt: occulte. vj. q. ij. Si tm̄. et. c. ſe.ſi manifeſtū: publice. niſi ꝯſtet d̓ abſolutōne.Item ſi p̄latus vel ſacerdos dicat mihi. ꝙ vidit ꝑrochianum ſuū aliquid facientē ꝓpter qd̓incidit in excoīcatōnem. non eſt aūt illud publicū. ſiue credam. ſiue nō credaꝫ illud: nō teneor eū vitare. ꝙͣtum .ſ. ad vitandū minoremexcoīcatōeꝫ. ⁊ ml̓dominꝰ vitare n̄ teneor. ſi dicat mihi alius ẜm Vil. Si tn̄ p̄latus. vel ep̄svel alius dice̓t mihi de ſuo ſubdito. ꝙ eſſet excoīcatus denūciando mihi ſnīam. et caſus eſttalis de qͦ ſolet fieri excoīcatō: debeo credere ⁊illū vitare. Si aūt dicat ꝯmuni locutōne: nōteneor. Item ſi audiui ab ip̄o excoīcato de ſuaexcoīcatōne. et hoc in ꝯfeſſione. ẜm Vil. nonteneor vitare. ideꝫ Hoſti. Si vero extͣ ꝯfeſſionē ẜm om̄es debeo eū vitare: ſꝫ in occulto ſolum niſi ſit publice excoīcatus. Itē ſi ſcio habitu aliquē eſſe excoīcatum. actu aūt hoc nōaduerto. et ſic ei coīco ſubito ẜm Vil. nō incido in excoīcatōeꝫ. nec pecco. Itē ſi dubitat̉ deexcoīcatōne aliquoꝝ. et dubitatō talis p̄ceditſnīam iuditij. puta. qꝛ nōdū eſt d̓claratū ꝑ iudicū ꝯſenſum nō ſunt vitādi. Si poſt ꝯcordēiudicū determīatōem adhuc ambiguū ſit. magis ſtandū ē ſnīe iudicū. et illi ſūt vitandi ẜmTho. in qd̓libet. ¶ Quinto excuſat neceſſitastā excoīcati ꝙͣ ꝑticipantis. vn̄ ꝑegrini viatores et ſimiles in neceſſitate ꝯſtituti licite pn̄treciꝑe ab excoīcatis. ẜm Inno. ⁊ Hoſti. xj. q.iij. Qm̄ multos. Similit̓ excoīcatis p̄t aliqͥddari cā humanitatis ẜm Vil. in ſuſtētationeqn̄ .ſ. indigent. nec eſt expectanda vltima neceſſitas. et ſi excoīcatus petat hoſpitium nontenetur expectare. ꝙ ſit ab om̄ibꝰ alijs expulſus. Intelligitur tn̄ quo ad neceſſaria vite. ſecus ſi peteret alia vtenſilia. vt foſſoriū. vel ſecurim et huiuſmōi. Item ſi vocat̉ quis a iudicibus excoīcatis: ſub quorum iuriſditōne eſt