Clxxvj.¶ Capitulum

li. vj. quod eſt verū de canone vniuerſalis eccleſie. Sententijs autē ordinariorū ꝑ ſtatutalatis nō ligantur ignorantes: niſi ignorātiafuerit craſſa aut ſupina. de conſtitutionibusca. vt animarum. li. vj. Et dicit pe. d̓ ancho.ſuꝑ dicto ca. ꝙ ignorantia craſſa ⁊ ſupina eſtquando quis ignorat: quod publice factū eſtin ciuitate. vt diſ. xxxviij. in principio. vl̓ nōintelligere qd̓ om̄s intelligūt. hec em̄ eſt lataculpa. hec ille. Et hoc intellige: niſi fuerit impeditus. vt nō poſſet ſcire. puta quia infirmꝰvel incarceratus. et hoc nō ab alijs audiuit.¶ De cauſa finali excoīcatōis .i. ad quē finēfiat ⁊ de effectibus excōīcatōis. ¶ Ca. lxxvj.Auſa finalis excōicationis eſt. vt excōmunicatus delictum ſuū recognoſcat. ⁊ ad deumredeat. Imitat̉ em̄ eccleſia ī huiꝰmodi ſententia iuditium dei ẜm Tho. in. iiij.diſ. xviij. qui peccatores per diuerſa flagellacaſtigat. vt eos ad bonum trahat. ⁊ ip̄os ſibireliquit. vt auxilijs ſubtractis quibus ad mala prepediebant̉: ſuam infirmitatem cognoſcant. et humiles ad deum redeant. ſic eccleſiaaliquos excōmuīcat ſeꝑando eos a cōmunione fidelium. vt erubeſcant ⁊ ſuffragijs ⁊ alijsſpūalibus priuati ꝑ humilitatem ſeipſos cōgnoſcentes ad penitentiaꝫ rebeant. Unde excōmunicatio medicinalis dicit̉. extra de ſnīaexcoīcatōnis cum medicinalis. li. vj. Eſt em̄quedam pena nō culpa. pene autē ſūt medicine ẜm philo. ⁊ dicit Augu. ꝙ nulla eſt maiorpena in eccleſia excōmunicatōne. xxiiij. q. iij.corripiantur. ¶ Ex hac auteꝫ excōmunicatione conſequuntur multa damna ſpūalia ⁊temporalia. ¶ Primo quidē priuat̉ excoīcatus ſacramētis eccleſie. Nō em̄ eſt ſuſceptibilis alicuius ſacramenti ſic ligatus. iij. q. iiij.engeltrudā. ¶ Secūdo priuat̉ ſuffragijs eccleſie ꝑ quod incurrit triplex incōmoduꝫ ẜmtria que quis conſequit̉ ex ſuffragijs eccleſieẜm mgr̄m ſnīaꝝ in. iiij. diſ. xx. ⁊ Tho. ibideꝫ.Ualent em̄ ſuffragia eccleſie ad augmentumgracie eis qui habent. vel ad merenduꝫ eis qͥnon habent ⁊ ꝙͣtum ad protectionem dei habendam: ꝙͣtum ad hoc dicit magiſter ſnīaꝝ.ꝙ gracia dei ꝑ excōmunicatōnem ſubtrahit̉.Ualent ſecūdo ad protectioneꝫ dei habendā.ꝙͣtum ad hoc dicit magiſter. ꝙ ꝑ excoīcationem protectio dei ei ſubtrahit̉. ⁊ ſibipſi relinquit̉: nō tamen ita ꝙ omīno a ꝓuidentia deiexcludat̉: ſed ab illa ꝓtectione qua filios eccleſie ſpāli modo cuſtodit. Ualēt tertio ad defendendum ab hoſtibus. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicitmagiſter. ꝙ diabolo maior poteſtas ſeuiendibat̉ in ipſum corporaliter ⁊ ſpūaliter. de hoc

etiā. xj. q. iij. nihil. Dicit Augu. nihil ſic debꝫformidare xp̄ianus homo. ꝙͣ ſeꝑari a corꝑexp̄i. Si em̄ ſeparat̉ a corpore xp̄i: nō eſt mēbrum eius. ſi vero nō mēbrum eius: nō vegetat̉ ſpū eius. Si tamē quis iniuſte excōīcat̉⁊ humiliter ſeruat excoīcatōneꝫ humilitatismeritum recōpenſat excōmunicatōnis dānūẜm Tho. ibidem. Ricar. aūt in. iiij. dicit. ꝙ excōmunicatus ex iniuſta cauſa non ꝓpter hocexcluditur a ſuffragijs eccleſie: quia nec eccleſia hoc intendit. xj. q. iij. etſi. Sed etiam excōmunicatus ꝓ iuſta cauſa ſi penitet ⁊ diligentiſſime procurat abſolutōnem paratus ſatiſfacere. et facere quod in ſe eſt. extunc valentſibi orationes eccleſie: dum vero ſtat obſtinatus in ſua excōmunicatione. ꝙͣuis in aliquoꝓſint oratōnes eccleſie: longe tamen minuſꝗͥalijs nō excōmunicatis. In primitiua eccl̓iaquando oportebat ꝑ ſigna ad fidem hominesinuitare. ꝑ excoīcatōem ſeq̄bat̉ aliꝰ effectus.ſ. manifeſta vexatō corporalis diaboli. vt. j.corin. v. Nūc autē inuiſibiliter ſathane traditur et ſpūaliter modo p̄dicto. Unde Augu.xj. q. iij. omīs xp̄ianus. Dilectiſſimi qui excōmuīcatur a ſacerdotibus ſathane tradi dicit̉:qūo? quia .ſ. extra eccleſiaꝫ eſt diabolus ſicutin eccleſia xp̄us. ac ꝑ hoc quaſi diabolo tradi dicitur: quia ab eccleſie vnione remouet̉.vnde illos quos apoſtolus tūc ſathane traditos predicat: excōmunicatos a ſe eſſe demonſtrat. ¶ Tertio excōmunicatus nō poteſt cūalijs intereſſe diuinis. vel cuꝫ alijs in eccleſiaorare. al̓s mortaliter peccat: nec etiam licetei extra eccleſiam ſic prope ſtare. ꝙ audiat diuina. de peni. ⁊ re. ꝙ in te. Non tamen prohibetur ab ingreſſu eccleſie: dūmodo ibi nō audiat diuina. vel cum alijs oret ibi. Iohannesde lig. Poteſt etiam intereſſe p̄dicatōni: ſed ⁊al̓s ad offitium dicenduꝫ id eſt horas canonicas ad quas eſt obligatus: tenetur nihilominus dicere: ſꝫ ſolus. ⁊ ſine dominus vobiſcū.¶ Quarto excommunicatio iuſta excludit aregno celoruꝫ. xxiiij. q. j. quiſquis. Sed ⁊ iniuſta lata ſi contemnatur a regno excludit.xj. q. iij. nemo. vbi Criſoſtomus ſic ait. Nemocontemnat vincula eccleſiaſtica: quia nō eſthomo qui ligat: ſed xp̄us qui poteſtatem dedit hanc. ⁊ dignos fecit homīes tāti honoris.nā tales mortaliter peccant ẜm doc. ¶ Quīto excoīcatus excludit̉ a ꝑticipatōne cū alijsfidelibus in loquendo. ſalutando. comedendo⁊ huiuſmodi. xj. q. iij. ſicut. Excipiunt̉ tamenquedā ꝑſone: cuꝫ quibus ꝑticipare poteſt. vtinfra dicetur ti. ſequenti. ¶ Sexto excoīcatꝰſi ſcienter ingerat ſe diuinis officijs alicuiusordinis vtens ſi eſt clericus efficitur irregularis. extra d̓ cle. exco. apl̓ice. nec p̄t diſpēſariniſi ꝑ papā. extͣ de ſen. ⁊ re iudi. decetero. Sitn̄ baptizaret ī caſu neceſſitatis. vt vetula et