. lxxiij.¶ Capitulum

retur ẜm. b Tho. ⁊ ad hoc. xxvij. q. j. viduas.¶ De cauſa materiali .i. ꝓpter quid ſit ferēdaexcōmunicatōnis ſententia. ¶ Capi. lxxiij.Via de ſingulis excōmunicatōibus que habent̉ ī iurehucuſqꝫ tractatuꝫ eſt ⁊ ſatis ꝓlixereſpectu operis. ideo reſiduū huiꝰmaterie .ſ. de excōmunicatōne breuiſſime expediam. ⁊ quia p̄dicta ꝑtinent ad cauſaꝫ qͣſimaterialem excōmunicatōnis. ideo ad ipſamquaſi cauſā materialē ꝑtinentia ponam. ⁊ exinde de cauſa formali ⁊ de efficienti ⁊ finali. ⁊cum hijs de quibuſdā ad p̄dicta ſequentibus.¶ Nota ꝙ excoīcatio maior fieri nō debet abhoīe niſi ꝓ mortali pct̄o ẜm tho. ⁊ pe. ī. iiij.diſ. xviij. Et qꝛ in dānificando aliqueꝫ etiamcorꝑaliter. ſiue in rebus tꝑalibꝰ aliquis mortaliter peccat. ideo ꝓ damno tꝑali etiam poteſt quis excoīcari. Sed qꝛ excoīcatio eſt grauiſſima penarū. ideo nō debet infligi etiam ꝓmortali: niſi cū fuerit cōtumax Tho. ¶ Hecaūt ꝯtumatia ẜm Ray. triplex inuenit̉. Prima in nō veniēdo ad iuditiū poſtꝙͣ fuerit vocatus vel admonitus ꝑ iudicem tribꝰ edictisvel vno pro omībꝰ: qꝛ contēnit. vel veniendoſꝫ malitioſe ſe occultando vel impediendo nepoſſit ad eum citatio ꝑuenire. extra vt lit. nōcon. qm̄. Secunda eſt qn̄ citatus ad iuditiuꝫvenit: ſed nō vult ſtare iuri. vel al̓s ante finitam cauſe excoīcationeꝫ cōtumaciter ⁊ inlicenciatus recedit. xj. q. iij. certum. Tertia eſtqn̄ offenſa eius eſt manifeſta. vt iuſſus a iudice nō vult emendare. extra de verbo. ſig. c. exparte. idem Goff. ¶ Et nota ẜm pe. de palu. īiiij. diſ. xviij. ꝙ cum excoīcatio nō ſit infligēda niſi ꝓ mortali: quia ille ſolus iuditio eccleſie eſt precidendus: qui in iuditio dei creditur preciſus: cum ſententia iuris nō ſit iniuſta: poteſt informare homo conſcientiā ſuā.ꝙ vbi nō peccat mortaliter nūꝙͣ incurrit ſententiaꝫ iuris. Et quia iniuria dicit̉ eſſe: quodnō iure fit. ideo nō debꝫ. vnde iura naſcunturinde naſci iniurie occaſio. C. vnde vi. l. meminerint. Unde cum ſit iniurioſa excōmunicatio: que fertur ſine mortali nō eſt ſententiaiuris. vbi non eſt mortale. Excoīcari poteſtquis pro inuaſione vel retentione reruꝫ eccleſiaſticaruꝫ. de reſti. ſpo. ca. piſanis. li. vj. perInno. Excoīcare poteſt prelatus ꝓ iniuriaſibi facta. xxiij. q. iiij. guiliſarius. Excoīcarepoteſt ordinarius ꝓ defenſa iuris ſui. de ſen.excoī. ca. dilecto. li. vj. Excōmunicari poteſtquis ꝓpter negligentiaꝫ. de conſe. diſ. j. nemo.Io. de lig. Excōmunicari poteſt dominꝰ ꝓptercontumatiā ſerui vel procuratoris. vt lit. nōconte. c. j. de do. ⁊ contu. c. ij. ⁊ cū modificatōne ibi notata Io. de lig. Excōmunicatō facta

in genere valet cauſa expreſſa. ⁊ ꝓpter cōtumatiam capituli excoīcant̉ ſinguli culpabiles de capitulo. de ſentē. excoī. romana. li. vj.¶ Excōmunicationis ſentētia tribus modisdicit̉ iniuſta .ſ. ex cauſa. ex aīmo ⁊ ex ordine.Ex cauſa quideꝫ. quia vel nulla p̄tendit̉ ī ſentētia. vel ſi p̄tendit̉ vera non eſt. vel etſi veraſit: non eſt ſufficiens ⁊ ratōnabilis. extra eo.ſacro. Secūdo dicit̉ iniuſta ex aīmo qn̄ .ſ. ⁊ ſicauſa exprimat̉ vera ⁊ ratōnabilis: nō tn̄ exzelo iuſtitie: ſꝫ indignatōnis. inuidie vel odiab excoīcatore ꝓmulgatur. xj. q. iij. illa. ⁊ deſen. exco. ca. cū medicinalis. li. vj. ideo tutū cōſiliū eſt: ꝙ ſiquis offendit̉ nō ꝑ ſe ſꝫ ꝑ alium:qui caritatiue moueat̉ ſententiaꝫ ꝓmulget.vel ſi ꝑ ſe hoc facere vult. ad minus nō faciathoc dum mouetur: ſed ꝑmittat motum fortecolericum aliquantulum reſidere. Tertio exordine dicit̉ iniuſta: quando etſi vera cauſa⁊ ratōnabilis p̄tendatur. ⁊ ꝓferens caritatiuemoueatur: attamen nō preceſſit admonitiocompetens vel nō fuit facta coram perſonisidoneis. extra eo. ſacro. admonitionem competentem intelligas ad arbitriuꝫ iudicis ſiuetrinam ſiue vnam ꝓ omnibus maxime in notorijs. pe. ⁊ Ray̓. Aōdus aūt ⁊ forma que debet ſeruari hodie in ferendo excōmunicatōeꝫhabes in ſequenti. c. Ꝙͣuis aūt proferens ſententiam excōmunicatōnis iniuſtaꝫ: quocūqꝫp̄dictorum modorū grauiter peccet. ⁊ diuerſimode puniatur in iure. tamē talis ſententiatenet ⁊ ligat ꝙͣtum ad eccleſiam militantemniſi ſit lata a iudice: qui non habebat ſuꝑ illocanonicam iuriſditōem. vel alia de cauſa eētnulla ẜm Raÿ. vnde quando nulla ſit talis ſētentia. vide in. §. ſequenti.Excōmunicatōnis ſentē­ §. j.tia ip̄o iure nulla eſt ī nouē caſibꝰ. ¶ Primꝰē. ſi is qui tulit eam: nō habebat de hoc pt̄atēvt qꝛ nō erat iudex eius. xj. q. iij. ſententia. vl̓erat excoīcatus ⁊ huiuſmodi. xxiiij. q. j. Audiuimus. Similit̓ etiā ẜm Ray. intruſus ⁊ ſuſpenſus et a iuriſditōe alienus: excoīcare nōpoteſt. xij. q. ij. alienatōnes. Si tamē crimē taliū eſſet occultum: toleranda eſſet eorū ſnīa.licet nulla ꝙͣdiu eorū crimen eſt occultum etilli ab eccleſia tolerant̉. ar. viij. q. iiij. nonne.Dicit̉ aūt intruſus qͥ nō fuit electus a maiori parte eligentium. De ſuſpenſo aūt dicit. bTho. in. iiij. eſſe verum. qn̄ eſt ſuſpenſus a iuriſditōne vel ab ordine et iuriſditone: ſecus ſiab ordine tm̄. ¶ Secundus eſt. qn̄ eſt lata ſētentia poſt appellatōnem legittimā. ſimiliteretiaꝫ ſi platus dicat. excoīco te: ſi appelles. vl̓cū te p̄paraueris ad appellandū: talis ſnīa nōtenet: cum oppreſſus quilibet appellare poſſitẜm Hoſti. Si auteꝫ dicat iudex. excoīco te. ſihabes res furtiuas: tenet excoīcatō. ſi habesres illas: nec ſuſpendit̉ ꝑ appellatōeꝫ. ſi tamē