Titulus. xxiiij.¶ Capitulū. xxxiiij.
hic ſcripſit io. de deo. vbi q̄rit an ſint excōicati impuberes: qͥ falſaferunt inſtrumētum. etmonachꝰ qͥ tulit falſū teſtimoniū ignorantescōſtitutiōes ep̄i qͥ tales excōicat: quicqͥd ihidicat ſatis potuit vterqꝫ ꝓbabiliter ignoraſſeꝙ ſit ita. eſt locꝰ ē huic decretali. ⁊ licꝫ penaiuris locū in eis poſſit habere: ceſſabit tam̄pena ſtatuti ꝙ ꝓbabiliter ignorabāt: licꝫ quidā reſtringant hoc dictū ad ſtatuta ex cā ꝓhibentia de iure n̄ ꝓhibita. Idē dic d̓ tempo.ordi. eos. lib. vj. ꝙ eqͥpollent ſcīa et affectataignorātia. et dr̄ affectata exqͦ ſcire potuit ſednoluit immo diſſimulauit. Itē anto. d̓ butri.dīc ī lectura. ꝙ mulieres et monachi ab ignorātia iuris n̄ excuſantur. vbi iuris omni a nofit publicatio in locis. vbi ſūt: al̓s excuſanivt. l. cū in debita. ff. de ꝓba. qd̓ dīc veꝝ hoſti.in monaſterijs de qͥbꝰ monachi nunꝙͣ ex eūt.Cōtra ꝯͣhētes mr̄imoniū ſcient̓ ī grabibꝰ ꝓhibitis. vel ordinatos in ſacris. vel ꝓfeſſos ī religione mares vl̓ feminas. ¶ Capit̉. xxxiiij.Os qui diuino timorepoſtpoſito. in gradū ꝯſanguinitatis vel affinitatis ꝯſtitutōe canonica interdictis. aut cum monialibus ꝯͣhere mr̄imoniū: al̓s non verent̉: necnō religioſos moniales ac clericos in ſacrisordinibꝰ ꝯſtitutos mr̄imonia ꝯͣhētes: ip̄os excōicatōis ſnīe ip̄o facto decernimꝰ ſubiacere.Clemēs. v. de ꝯſan. ⁊ affin. c. vno. in cle. eos.¶ Nota ꝙ in ſex caſibꝰ hic exp̄ſſis tm̄ locū hꝫhec ꝯſtitutō ⁊ eiꝰ pena. Un̄ ſi contrahit quiscum habente maritum vel cū iudea vel pagana. vel cum cognata ſpūaliter vel legalit̓. vl̓contra īpedimentū publice honeſtatis. licꝫ n̄teneant mr̄imonia tn̄ non eſt locus huic pene: que et in illis caſibꝰ et ſimilibꝰ exp̄ſſa nōeſt. Item in his ſex caſibꝰ tunc demū locus ēpene: cum illicite contrahunt: ſi enim licite.vt ex diſpenſatōe pape: tunc ceſſat culpa. ergo eſt pena. de conſtitu. c. ij. de qua diſpenſatōne nota. de reſti. ſpoli. litteras. io. an. Scientes. Ignorantes gͦ nō ligat ꝯſtitutō: qd̓ intelligo ignorantia facti ꝓbabiliter et non affectata. quia ignorabant ſe eſſe ꝯſanguineos vel affines. Si vero ignorabant ius neſcientes gradū in quo erant eſſe ꝓhibitum. exqͦciebant gradum ligat conſtitutio. de re. iur.gnorantia li. vj. Si vero alter ſolus ſciebatille ſolus ligatur: facit. xxxiiij. q. ij. in lectuꝫ.¶ Sꝫ qͥd ſi ꝯͣxit ignorās poſt tꝑa aūt ſciūt ⁊cohabitant ꝯſanguinei: vr̄ ligari. ar. j. q. j.eos in fi. de ſimo. c. ſicut tuis. Contͣriū credocum iſta conſtitutō non puniat cohabitatōꝫvel inceſtum: ſed contractū (vt ita dicam) ꝓbat̉ hec ſo. exeo ꝙ ſine iuditō eccleſie ab illa
diuertere non poſſꝫ: fateor tn̄ ꝙ peccat ꝯgnoſcendo io. an. Pau. vero dicit. ꝙ ſi talis cohabitat ei affectu maritali incurrit hanc penācū videat̉ ex nouo ꝯſenſu cuꝫ ea cohabitareſi vero ex primo non incurrit ¶ Sed qͥd ſi cōtraxit cū ea quā credebat ꝯſanguineam affinem vl̓ monialem. et in veritate n̄ erat? Solue ꝑ nota. de ſen. exco. in. c. ſi vero. ij. et. c. inaudientia. iohā. an. Ex illis cauſis trahi pōtRn̄ .ſ. ꝙ talis nō eſt excommunicatus. ¶ Sꝫquid ſi impedimentum qd̓ erat tꝑe ꝯͣcti mr̄imonij fuit poſtea remotum. extra de ꝯſang̓.⁊ affi. quia circa? Rn̄. ſi remouetur ꝑ diſpenſatōnem pape: verba ſunt inſpicienda. vt videat̉ an tollāt impedimentum etiam quo adpenam preteritam an non. vt faciat tm̄ valere mr̄imonium. primo caſu abſolutio alia n̄eſt neceſſaria. ſcd̓a ſic. Si vero remouet̉ impedimentum per conſtitutionem reuocatoriā: tunc dic vt ſupra d̓ immū. ec. c. qm̄. pau.Suꝑ p̄dicto aūt. c. idē pau. dicit ſic. ꝙ ſi reuocatoria vltima vult. et dīc ꝯſtitutōnem quaꝫreuocat fulminatoriam excōicatōnis pro infecta haberi: tunc ligati per illas non egentabſolutionē. Si autem tm̄ reuocat: ſic ligatiegent abſolutōne. Gradibus .ſ. iiij. vel citeriori. Canonica. fortius diuina d̓ reſti. ſpō. lr̄asatrimonialiter. per hanc litteram videturꝙ coactus ad contrahendum: non incurrathanc penam. ⁊ de abſoluta coactōe certum ēDe conditōnali vero licet tali que cādere debuerat in ꝯſtantē viꝝ videtur ligari. ꝑ. c. ſacris. extra de his q̄ vi. me. de. ca. fi. ſed cū nonſit mr̄imonium deficiente ꝯſenſu. de equitatevidetur talis non ligari: facit de ſen. ex. ſignificauit. io. an. idem pau. Contrahere. ſecus ſiſpōſalia tm̄ ꝯtrahat: niſi ſequatur copula: q̄cum inducat p̄ſumptam voluntatem mr̄imonij de ſpon. c. is qui iudicet etiam penaꝫ. Ratio predicti eſt. quia iſtud cū ſit penale reſtrīgendum eſt. vt ſic verba n̄ extendant̉ maxime ad minus delictum. de re. iu. in penis. li.vj. Et negari non poteſt. ꝙ aliud eſt matrimonium aliud ſponſalia. pau. et io. an. Religioſos per profeſſionem tacitam vel expreſſam religioni approbate obligatos in generevel in ſpecie. extra de regula. c. non ſolum li.vj. io. an. ⁊ pau. Et moniales. ſed nōne de monialibus ſatis intelligebatur .ſ. vbi īponit penā cū eis ꝯͣhentibꝰ: tn̄ ex ꝑticipatōe ip̄e ligentur eadem pena de ſen. exco. nuper? Rn̄. licetmonialis ex participatōne eſſet excōmunicata: qn̄ contraheret cum ſciente: n̄ tn̄ qn̄ contͣheret cum ignorante. qͥa ille non ligaret̉. vtergo monialis nullo caſu euiter penam: hocaddit. vel dic ꝙ tunc participās cum crimīoſo eſt excommunicatus cum ꝑticipat poſt latam ſentētiā. vt in. c. ſi ꝯcubine d̓ ſen. ex. Sꝫhec nō ꝑticipat poſt. ſed in actu pro quo li-