¶ Capitulū¶ Quartum

includere. et probatur eo. ti. felicis. li. vj. Nōputo ꝙ is qui talem defenderet ne ledat̉ a priuato. nedum. iij. ſed illo offenſo. puta epiſcopo vel eius ꝯſanguineis vindicare volentibꝰincludat̉ hac pena. De illo qui defendit in iuditio patrocinādo. vide quod dixi poſt hoſti.de cle. exco. propoſuit ſuper verbo fautorem.Paulus autem hoc ꝓſequitur et declarat perdiſtinctionem. quia .ſ. aut aduocatus vel procurator talis defendit iuſte. quia .ſ. putat euꝫinculpabilem iura ꝓ eo allegando ⁊ oſtendendo eum innocentem. ⁊ ſic nō ligat̉ aliqua pena. etiā ſi poſtea appareat eum culpabilē. rōeſt. quia in talibus iuſta defenſio reſeruat̉. deexcep. c. cuꝫ inter. aut ꝯtra iuſtitiā ⁊ ꝯſcīamdefendit. ⁊ ſic ligat̉ hac pena de here. ſi aduerſus. Tales em̄ defenſores appellant̉. xviij. q. j.de p̄ſentium pau.¶ Excōmūicatur quicunqꝫ ſemel in hereſimdamnatam labitur. ¶ Capitulū quartū.Uicunqꝫ ſemel in hereſim damnatam labitur eiꝰ damnatione ſeipſum inuoluit Gelaſius papa. xxiiij. q. j. c. j. Ex glo.ſummaria dicitur. ꝙ ſiue veterem ſiue nouaꝫſequatur hereſim excōmunicatus eſt licet ſitoccultus. Nota. ꝙ occultus hic ītelligendꝰ ēreſpectu plurium ⁊ non reſpectu actus exterioris. Nam ẜm pe. de pal. in. iiij. ꝓ ſolo actuinteriori. quo tamē ſolo hō eſt ꝑfectus hereticus. nō incurrit̉ excōmūicatio: ſed ſi aliquoactu exteriori manifeſtat delictū ſuum quantūcunqꝫ occultū tunc incurrit. Uniuerſos qͥde ſacramentis aliter ſentire aut docere nonmetuūt. ꝙͣ ſacroſancta romana eccleſia p̄dicat et obſeruat. ⁊ generaliter quoſcūqꝫ eademromana eccleſia vel ſinguli ep̄i ꝑ dioceſes ſuas cum ꝯſilio clericoꝝ vel clerici ipſi ſede vacante cum ꝯſilio ſi oportuit epiſcopoꝝ vicinorū hereticos iudicauerint vinculo ꝑpetuianathematis innodamus. Luciꝰ. iij. in. c. adabolendam de hereti. Dicit̉ in quadam glo.ſuꝑ verbo iudicauerint .i. in hereſim iam dānatam et indubitatam incidiſſe. al̓s em̄ ſi dearticulis fidei dubitatio oriretur. et dubiuꝫſit. ꝙ bene vel male diceret ſola romana eccleſia habet determinare. xxiiij. q. j. quotiēs.Et dicit pe. de ancha. nota. epiſcopos cuꝫ cōſilio clericorum poſſe de hereſi cognoſcere etpunire. ergo epiſcopi vbi etiam de fide agiturſunt ordinarij. et de offitio tenentur inquirere infra eo. excōmūicamus. dubia tamē fideinō poſſunt decidere: ſed reſeruanda ſūt papeet quia cauſa hereſis eſt ardua. patet ꝙ ī ſententia ꝓferenda ep̄us requirit conſilium capituli licet conſenſuꝫ nō expectet. de his quefi. a p̄la. nouit. Hodie nō poteſt epiſcopꝰ ferre

ſentētiā in cauſa hereſis ſine inquiſitore heretice prauitatis infra eo. cle. j. Nota ꝙ p̄uilegium exemptionis nō eximit exemptum aiuriſditione dioceſani ꝯmittentem crimē hereſis pe. de ancha. ¶ Dubitatur an quicunqꝫtenet vbicunqꝫ contra articulos ꝑiſius damnatos ſit excōmūicatus; et videtur ꝙ ſic. et ſinō ſentētia epiſcopi. qui nō ligat nō ſubditosnec extra territoriū. ſaltem ſentētia huius decretalis ad abolendam que dicit. Uinculo ꝑpetui anathematis obligamus om̄es que perſingulos epiſcopos tanꝙͣ heretici ſunt dānati. Dicendum ꝙ epiſcopus nō intendit om̄esarticulos damnare ſicut hereticos: ſed ſicutdubios et periculoſos. tum quia multi catholici eos tenent. tum quia nō excōmūicauerūtſed denuntiauerunt excōmūicatos. tum quianō ſolum dogmatizantes: ſed etiam aliter credentes eſſent excōmūicati. tum quia ad ſolūpapam ꝑtinet determinare generaliter. quideſt hereticū ⁊ quid catholicū. Non eſt ergo excōmūicatus a iure. qui tenet illud quod vnaeccleſia ꝑticularis iudicat eſſe hereticuꝫ: ſedqui firmiter adheret ei quod eccleſia vniuerſalis vel romana diffiniuit eſſe hereticuꝫ. adquam pertinet hoc. quia ꝙͣdiu adheret homofidei eccleſie romane. quecunqꝫ alia eccleſiatenet oppoſitum. nunꝙͣ eſt hereticus. de ſum.tri. c. damnamus. in fi. quia illa nō poteſt errare: ſꝫ omnis alia ſic. ſicut tota eccleſia grecoruꝫ. Vnde determinās ꝯtra tales articulosnō incurrit ſentētiā iuris. ¶ Si vero queratur vtꝝ ſentētiā ep̄i incurrit ꝯtra eiꝰ ꝓhibitionem faciēs. certū eſt. ꝙ ſic. ſi eſt ſubditꝰ inloco ſubdito. ⁊ idem eſt ſi exemptus etiā in loco exempto. ⁊ multomagis ſi non exemptusin loco exempto. quia in talibꝰ que ſūt fidei. n̄ꝓdeſt exemptō. Si auteꝫ ſit nō ſubditus iurecōi vel ſubditus ī loco extra territoriū nō incurrit. Si v̓o extraneus ī loco dioceſis. aut ētalis qui nō ſortit̉ foꝝ rōne delicti. ſicut forte archiep̄us. ⁊ ſic nō incidit. aut talis q̄ ſortitur. ⁊ tunc ſi eſt de articulis ꝑ eccleſiā romanam damnatis tūc incidit. ſi aūt nō eſt de illis nō incidit. quia nō peccat ꝑ inobedientiam. quia tūc nō ē ſubditus. ¶ Et nota. ꝙ excorꝑe iuris nō videt̉ haberi. ꝙ abſolutionemab excōmunicatione ꝓpter hereſim ꝯtractampapa ſibi reſeruauerit. ex quo argui poſſꝫ. ꝙab epiſcopis poſſent abſolui ꝑ. c. nuꝑ. de ſen.exco. ſed ꝑ ꝓceſſum pape. qui fit ānuatim incuria ſibi reſeruat eorum abſolutionē. vt patebit infra in ipſo ꝓceſſu. Quot modis dicat̉quis hereticus et quis ꝓprie ſit hereticus. etquot ſint hereſes iam conficte. ⁊ quot modispuniantur et qualiter et quādo ad miſericordiam recipiantur. vide in ſcd̓a ꝑte ti. xij. c. dehereſi. ¶ Excōmunicatio contra fautores etreceptatores hereticoꝝ.