¶ Capitulum¶ Primum

ricum. cum quis ratam habet ꝑcuſſioneꝫ clerici factam nomīe ſuo. vt. c. cum quis. eo. ti.li. vj. ¶ Item ꝑcutere reputat̉ clericum. cuꝫnō defendit clericum. cum leditur ꝑſonaliter⁊ defendere poteſt ſine ſui periculo. extra eo.quante. Nota circa hūc caſum varie ſūt opi.Quidam em̄ vt io. ⁊ ber. in glo. ſuper. c. ꝙͣtein glo. ⁊. v̓v̓. dicunt. ꝙ iſtud ſcilicet non defendere clericos ab iniurijs perſonalibus cumfieri poſſit: inducit excōmūicationem ꝙͣtumad offitiales. ad quorū offitium pertinet eosdefendere. xxiij. q. v. adminiſtratores. xiiij. q.p. forte. Hoſti. vero dicit in ſumma hoc eſſeintelligendum generaliter de quocūqꝫ. etiamſi non teneret̉ ad hoc ex offitio: dūmodo nudo verbo tm̄ ꝓhiberi poſſit. vt ſi diceret illiq̄ vellet iniuriari. caueas tibi vel non facias.et ille abſtineret. ar. ad hoc. extra eo. dilectoli. vj. Idem videtur ſentire io. de lig. ſuper. c.quāte. Inno. vero recitat vtranqꝫ opinio. ⁊ dicit. ꝙ ſi aliquis verberaretur in nomīe meo.et ex negligentia non prohiberem ſine dolo.non inciderem in canonem. cum neceſſariusſit dolus. ſecus ſi ex ꝓpoſito nō prohibeo. Io.an. in nouel. in dicto. ca. quāte dicit. ꝙ vinc.abb. ⁊ hoſti. finaliter tenent. ꝙ ſiue quis habeat verberantē in pt̄ate ſiue nō. ſiue ille verberet̉ nomīe illius ſiue nō. incidit in canonēqn̄ poteſt ꝓhibere ⁊ nō prohibet: dūmodo doloſe dimittat. al̓s non. Et addit vnū dictummultū notabile dicens. in hunc em̄ vel aliumcanonē nullus incidit ſine dolo. arg. ff. de adulte. l. penulti. ff. de ſica. l. j. idem ioh̓. de lig.¶ Spuens in faciem clerici eſt excōmūicatꝰẜm hoſti. et ledens cum pede vel alia ꝑte corporis ſimiliter .ſ. animo iniuriandi ꝙͣtum advtrunqꝫ. idem ſi effundant aquam ſuper euꝫ.¶ Detinens clericū ꝑ veſtem vel frenum eqͥ.ne clericus liber tranſeat. tenet inno. ꝙ ſit excōmūicatus in dicto. c. nuꝑ. mouet̉. quia violatur ꝑſona. licet mediantibus rebus adherētibus ꝑſone. Idem de auferentibꝰ res de manibus clerici. et ſi auferat forte dominꝰ vel poſſeſſor: ſed cōmodauerat clerico uſqꝫ ad certūtempus ⁊ huiuſmodi. quia ante finitum vſuꝫnō debꝫ tolli. ¶ Occidens equū cui inſidet clericus. vel lacerans veſtes quas habꝫ indutasdicunt quidaꝫ ꝙ ſit excōmūicatus. ſi hoc fiatad iniuriam clerici. Nam videt̉ iniuria fieriꝑſone. que fit veſtibus: quibus induta eſt. etequo cui inſedit. ſecus ſi veſtes fuerint ſeꝑarate a perſona et equo. allegant. c. contingitde ſen. exco. Hanc opinio. credo veram. licetalij contrarium dicant. nam licet canō ſit penalis. ꝓpter quod videret̉ eſſe reſtringendusnō ampliandus. eſt tamē fauorabilis attētoordine clericoꝝ cui indulgetur. et ideo ampliandus. extra de re. iu. odia iohan. de ligna.¶ Furantem corrigiam. cum qua cinctus ē

clericus. vel veſtes quibus eſt indutus eo dormiente. dicit inno. non eſſe excōmūicatum.quia nullam infert violentiam perſone. quenon ſentit. In hoc caſu crederem contrariū.et credo ꝙ ſit de mente canonis. ꝙ qualitercūqꝫ quis contingat perſonam clerici iniurioſeetiam incidat in canonem. vt nota. archid. indicto cano. io. de lig. ¶ Fugiens inimicos. etvt facilius euaderet. eijtiens clericum de eqͦ.et ipſum aſcendens vt fugiat. an ſit excōmunicatus pro et contra poteſt argui. Credo tutius tenendum ipſum eſſe excōmunicatum.Nam hic eſt inijectio et violenta. nec iure fitergo inſurgunt verba canonis et mens. necob. ꝙ licitum ſit ſibi ſe defendere. hoc verumeſt ſine leſione tertij. putarem tamen impoſitione penitentie ponderandam qualitateꝫ neceſſitatis. an ineuitabilis quia aliter euaderenon poterat. an cōmoditas. vt nota. clemen.de homicidio. io. de ligna. Hanc opinio. tenetbar. bri. et tan. ſed pe. de cenſuris eccleſiaſticis tenet contrarium. et inter ceteras ratōeshanc inducit: que notanda eſt etiam in alijscaſibus. Dicit em̄ non credo aliquem ſapientem dicturū talem peccare mortaliter. ergoneceſſe habebit dicere illum nō eſſe excōmūicatum. Nam cū excōmūicatio ſit eterne mortis dānatio. vt. xj. q. iij. nemo. nō infligiturniſi pro mortali. ¶ Compellentem clericum.vt exeat de fundo per mētum. vt ſibi aliquidbet. vt poſtea ipſe ingrediatur fundum. dicitinno. non eſſe excōmūicatum. quia nō fit manus iniectio in clericum. nec in res adherentes ei. quod credo veruꝫ ſi ſit metus verbalisſecus ſi realis. al̓s per contractum perſone.etiam ſine violentia preciſa io. de lig. ¶ Deillo vero qui perſequit̉ clericum fugientē. vtpercutiat. et clericus ſine percuſſione cabitet leditur. dicit. v̓v̓. ꝙ non credit ꝙ incidat incanonem. ſecus ſi ipſe clericus fugiens quaſicoactus precipitat ſe in aquam vel ad aliudpericulum ſe ingerat. vt euadat. quia tunc īcidit. ¶ Quindecimus caſus in quibꝰ inijtiēsmanus violentas nō eſt excōmūicatus.¶ Quarto notādum eſt. ꝙ. §. ij.in quibuſdam caſibus ꝑcutiens clericum velreligioſum nō incidit in canonem. ⁊ hoc ideoquia non fit ſuadente diabolo. vt dicit tex. decreti. vel quia non eſt manus violenta. Et hixv. caſus ſunt. Primus eſt cum quis percutitclericum incedentē ī habitu laicali. quē ignorat clericum. vt in ca. ſi vero. ij. eo. ti. et ẜminno. et io. an. etiam ſi occideret. nō incideretin canoneꝫ. quia ad hoc requirit̉ dolus. vt qͥsincurrat. nam probabilis ignorātia excuſat.ſi autē ꝑcutiens vidit conſuram. et tn̄ nō credidit ip̄m clericū tūc īcidit. vt nota. glo. in p̄dicto cā. Et hoc verum eſt niſi ꝓbabilis igno-