¶ Capitulum¶ Quintum

eſſe peccatum. tunc em̄ eſſet vere ⁊ ꝓprie hereticus. ⁊ ſic poſſet deponi: nō autem ꝓpter hocſolum ꝙ nō deſiſtit ab actu peccati. ¶ Quidigit̉ ſit fiendum qn̄ papa eſt ita malus ꝙ moribus ſuis deſtruit eccleſiam dei. Dicit Pe. depalū. ꝙ eſt duplex remediū. Primuꝫ ē exemplo pauli qui petro in facie ei reſtitit antiochie: quia īducebat gentes quaſi ad iudaizādum in obſeruatōne legaliū nimis condeſcēdens iudeis cōuerſis ne eos ſcandalizaret. vthabet̉ ad Gal̓. ij. ⁊. ij. q. vij. paulus. ſic pape īmalis nō eſſet obediendum: ſed reſiſtendumꝑ honeſtam rep̄henſionem. Unde ſi papa vellet totum theſaurum eccleſie dare parentibꝰſuis vel eccleſiam ſancti petri deſtruere. autdare parentibꝰ patrimoniū petri vel aliquidhuiuſmoī quod nō licet: nō eſſet ꝑmittendū:ſed ei reſiſtenduꝫ ſine ipſius tamē depoſitōe.Secundum remedium eſt exemplo beati Hÿlarij qui contra Leoneꝫ papam p̄ualuit orādo. Iſte Leo fuit (vt credo) qui alio noīe dicit̉ Liberius papa qui fauit hereticis arrianis. Orandum gͦ eſſet ꝓ tali papa incorrigibili a tota eccleſia. vt deus illū corrigeret velde medio āmoueret: nec vnꝙͣ deus ſic eccleſiāſuam deſpiceret: quin eam exaudiret. et eſſetcontra eum conciliū conuocanduꝫ. ſi ip̄e nollet conuocare. vt ꝑ illud moueret̉ vel deus īploraret̉. ⁊ remedium apponeret̉ in reſiſtendo malis que vellet facere: ne eccleſia ꝑiclitaretur. Aliud exemplū habet̉ de hoc remediode Anaſtaſio papa qui fauēs hereticis aſſellando diuino iuditō ꝑcuſſus eſt. xix. diſ. anaſtaſius. Item nota ẜm Augu. de ancho. ꝙ dūpapa eſt papa ꝙͣuis concilium generale congregari nō poſſit: niſi eius auctoritate. vt pꝫdiſ. xvij. ꝑ totuꝫ. tamē quia papa ꝓpter crimēhereſis nō eſt papa. ideo in tali caſu eius auctoritas nō requiret̉: ſꝫ ſufficeret aucͣtoritascollegij cardinaliū ⁊ aliorū ep̄oꝝ ⁊ doctoruꝫ.Item dicit ꝙ ſi notoriū ſit papam mortuumhereſim ⁊ ꝑuerſum dogma docuiſſe vel nutriuiſſe. in eccleſia dū biuebat nec ſe correxit pꝰmortem etiaꝫ poteſt accuſari ⁊ damnari. ar.xxiiij. q. iij. ſi vera.¶ De poteſtate pape que eſt maior omī poteſtate creata. ¶ Capitulum quintum.E poteſtate pape que ēmaior omni alia creata poſt pōteſtatem xp̄i. aliquo mō extendēsſe ad celeſtia. terreſtria ⁊ infernalia. vt d̓ eo poſſit illud verificari dictū de xp̄oin p̄s. viij. Omnia ſubieciſti ſub pedibus eiusoues ⁊ boues vniuerſas inſuꝑ ⁊ pe. cā. vo. ce.⁊ pi. ma. ⁊ aꝑte: quia ip̄e ē vicarius xp̄i. quoad terreſtrīa dicit oues ⁊cͣ. quo ad celeſtia volucres. quo ad infernalia dicit piſces maris.

ꝑ volucres celi deſignari āgelos bonos ⁊ malos habet̉ in euangelio. Dicunt̉ autē ei ſubiecti: quia maior eis ī quatuor videlicꝫ. Primo in iuriſditōne. Secundo in ſacramentorūadminiſtratione. Tertio in cognitōe. Quarto in premio. Unde Criſoſtomus ait hominimortali omniū que in celo ⁊ que in terra ſūtpoteſtatem commiſit deus ⁊ validiorem celoeccleſiam eſſe monſtrauit.Pro intellectu prime .§. j.partis. Querit̉ vtrum papa ſit maior angeloin iuriſditione; ⁊ videt̉ ꝙ nō. quia natura ſpiritualis habet iuriſditōnem ſuꝑ naturā corporalem ex ſue nature conditōne: ſed angeleſt nature ſpiritualis. ergo habet iuriſditōeꝫſupra papam qui eſt nature corporalis. Sꝫin contrariū eſt quod dicit̉ ad Hebre. ij. in ꝑſona xp̄i: cuius papa vicarius exiſtit: nō angelis ſubiecit deus orbem terre futuruꝫ ei dequo loquimur. Ad hoc reſpondet Auguſt. deancho. vbi ſupra. ꝙ maior eſt iuriſditio papeꝙͣ cuiuſlibet angeli. Eſt em̄ triplex regimenẜm philoſophum. Primū eſt ethicum ⁊ morale. Secūdū eſt familie ⁊ paternale. Tertiūeſt politicum ⁊ regale. Primū reſpicit curaꝫvniuſcuiuſqꝫ hominis in ſe ꝑ virtutuꝫ regulatōnem. Secundū reſpicit regimen domus⁊familie ꝑ paternalem monitōnem. Tertiumreſpicit regimen ꝓuinciarū ⁊ regnorū ꝑ penarū cōmiſſionem. Primū regimen cōmiſſumeſt angelis: qꝛ vnaqueqꝫ aīa ab ortu ſue natiuitatis habet angelum ad ſui cuſtodiā et exercitium ẜm Hiero. Secundū cōmiſſū ē archangelis: quoꝝ eſt familias ⁊ ciuitates dirigere ⁊ gubernare. vnde requiſitꝰ Raphael archangelus a Thobia. an ſciret viaꝫ eundi adciuitatem medoruꝫ dixit ſe itinera omīa illiꝰfrequenter ambulaſſe. Tertiū cōuenit principatibus quoꝝ eſt ꝓuincias ⁊ regna miro ordine diſponere. Unde dixit angelꝰ qui loquebatur danieli. princeps regni ꝑſaruꝫ reſtititmihi. xxj. diebus Dan̄. iij. Nulli gͦ angelo cōmiſſa eſt iuriſditio ⁊ cura totius orbis: ſꝫ pape totius mūdi iuriſditio ⁊ cura cōmiſſa eſt:nō ſolum vt nomīe mundi importat̉ terra: ſꝫetiā vt nomīe mūdi importat̉ celū: quia ſuꝑcelū ⁊ terrā iuriſditōnem accepit. vn̄ dicit̉ ꝙceleſtis ⁊ terreni imperij petro xp̄c iura conceſſit diſ. xxij. om̄s. Ad quod facit ꝙ Criſoꝰ.ait in li. de laudibꝰ pauli. p̄fert em̄ paulū cuilibet angelo in iuriſditione dicens. ꝙ angelisdiuerſaꝝ gentiū cura cōmiſſa eſt: ſꝫ nullꝰ eoꝝita creditum ſibi populū gubernauit. vt paulus vniuerſū orbem. nam michaeli gens cōmiſſa ē iudeoꝝ. paulo vero terre ⁊ maris atqꝫ vniuerſi orbis habitatio ip̄mqꝫ deſertū. Siigit̉ iuriſditō pauli maior fuit iuriſditōe omniū angeloꝝ. multofortiꝰ intelligenduꝫ ē hocde petro: cuiꝰ papa ꝑſonam repn̄tat. Et idem