Titulus. xxj.¶ Capitulū primū

vel nūcijs metropolitani. ẜm hoſti. dr̄ ꝙ ſinttͣnſeūdo ꝑ ꝓuītia ꝓcurādi. allegat de iureiu.c. ego em̄. Un̄ dicebat inno. ꝙ qn̄ archiep̄s ꝓnegotio totius ꝓuītie in aliqͦ loco morā trahit: erit ꝯtinue ꝓcurādꝰ ad hoc de elec. vt p̄terite. Eadē em̄ ratio: q̄ et in loco: ergo idemius. Sed diceres: licꝫ vbi eſt eadeꝫ ratō iuriscōis. et idē ius cōmune ſeqͣtur: n̄ tn̄ vbi ē eadem ratio priuilegij. eſt et idem priuilegium:niſi a principe impetret̉. vt de priuil̓. c. ſane.Sꝫ reſponderi poſſet aliud in priuilegio nōcorꝑe iuris clauſo ꝙͣ clauſo. extra de cen. pertotū. Al̓ta habent̉ li. vj. c. romanaº. et ſequētibus de ꝓcuratione prelatoꝝ: que ſupra declarata ſunt. §. precedenti.Titulꝰ. xxj. de ſtatu cardinaliuꝫ et legatoꝝ¶ Cardinales qͥd ſint reſpectu pape. Ca. j.Omini ſunt cardinesterre. et poſuit ſupereos orbem .j. reg. ij. Ut dicitur incatholicon. Cardo dicitur illud īUquo motus oſtij firmatur in claudendo et aperiendo. Unde dicitur ꝓuer. xxvj.Sicut hoſtium vertitur in cardine ſic pigerin lecto. Et dicit̉ cardo a cardian qd̓ eſt corquia ſicut cor hominē mouet et regit: ita illd̓regit et mouet ianuam. Et propter hoc etiāquatuor virtutes dicuntur cardinales. quiaper eas vertitur cor humanuꝫ. vt claudaturvitijs et aperiat̉ virtutibꝰ: quę ꝑmaxime virtutes debent in cardinalibus relucere inherētes firmiter oſtio: qui eſt chriſtꝰ. d. io. x. egoſum oſtium ac etiaꝫ pape qui eſt vicariꝰ xp̄ivt per conſilia et ſancta oꝑa eoꝝ aperiaturfidelibus regnum celoꝝ. Domini ergo papeſunt cardines t̓re. qꝛ .ſ. cardinales habet aſſiſtentes ſibi. Moraliter terra eſt eccleſia ſāctaet propter ſui firmitatem eccleſiaſtes .j. terrain eternum ſtat. Et propter bonoꝝ operummultiplicem vertilitateꝫ geneſi. .j. Germinetterra herbam virentem ⁊cͣ. Et propter ſui humilitatem: celum ſurſum et terra deorſum abomnibus conculcata et ſubdita in fluxui celorum. Cardines huius terre ſunt cardinaleſquia ſicut in cardine vertitur totum hoſtiumita in cardinalibus vertuntur negotia conſiliabilia eccleſie vel mūdi: aſſunt em̄ pape vtfamiliares et conſiliarij. Oſtendunt em̄ pape cardinales diuerſas vias ſuꝑ negotijs ꝓpoſitis ſuꝑ quibus conſilium pult acciꝑe. etpoſtea ad ipſum papam ſpectat eligere et determinare: quod magis eccleſie videtur expedire. Dicunt̉ aūt eſſe domī triplicit̓. Primoqꝛ ſunt dn̄i dei peculiares ꝑ ꝑfectam bonitatem. Secūdo qꝛ ſunt domini pape fratres etfamiliares ꝑ eximiaꝫ dignitatem. Tercio qꝛ

ſunt dn̄i mundi gubernatores ꝑ ꝯſultabilitatem. et ſic cardines .i. cardinales eccleſie ſuntdn̄i. et poſuit dn̄s ſuꝑ eas orbem .ſ. ad gubernandum ꝑ eoꝝ conſilium.Ꝙͣtum ad primumcardi/ §. j.nales ſunt .i. debent eſſe dn̄i dei amici ſingulares ꝑ vite ꝑfectōꝫ. vt ſicut p̄cellunt alios indignitate: ita excellāt ī ſanctitate. Et qͣs virtutes ⁊ ſanctitates dn̄t hēre ponit ber. ad eugeniū terciū dicēs. Ueniamꝰ ad collateralestuos ⁊ coadiutores: hij ſeduli tibi hij intimiſunt. Ꝙͣobrē ſi boni ſūt: tibi potiſſimū ſunt.ſi mali eque plus tibi ne te dixeris ſanū dolētē latera: hoc eſt ne te dixeris bonū malis īnitentē. De cardinalibus. Aut ſi bonus ſis bonitas tua ſolitis quem fructū afferre pōt. ethij quidē qͦs tu n̄ elegiſti ſꝫ ip̄i te. ptātē n̄ hn̄tniſi quaꝫ tu eis aut tribueris aut ꝑmiſeris.Tibi imputa qͥcqͥd patieris ab eo: qui ſine tepōt facere nihil. his exceptis decetero nō incōſiderate eligendi quiqꝫ ſeu colligēdi ſunt inopus mīſterij huiꝰ. Sane huic negotio n̄ ſe īgerat rogās: ꝯſilio n̄ prece agendū eſt: adulātē et ad placitū cuiuſcūqꝫ loquētē. vnū de rogantibꝰ: puta etiam ſi nihil rogauerit. Pariponde̓ exiſtimaueris eiꝰ humilitatē: q̄ timetet eiꝰ qͥ ſperat. Itaqꝫ n̄ volētēs nec currētes aſſumito: ſꝫ cunctantes ⁊ rēnuentes etiā collige illos. ⁊ ꝯpelle intͣre. In talibꝰ (vt opinor)requieſcet ſpiritus tuus: q̄ nō ſunt attrite frōtis: ſꝫ verecundi et timorati: p̄ter deū tn̄ timeant nihil. nihil ſperēt niſi a deo. qui aduentātium non manꝰ attentāt ſed neceſſitateſ. quiſtent viriliter ꝓ afflictis. et iudicent in equitate pro māſuetis terre. Qui ſint ꝯpoſiti admores: ꝓbati ad ſanctimoniā. parati ad obedientiam. manſueti ad patientiā. ſubiecti addiſciplinā. rigidi ad cenſurā. catholici ad fidēfideles ad diſpenſatōeꝫ. ꝯcordantes ad pacē.cōformes ad vnitatē. Qui ſūt ī iuditio recti.in conſilio ꝓuidi. in iubēdo diſcreti. in diſpōnēdo īduſtrij. in agēdo ſtrēnui. ī loq̄ndo modeſti. in aduerſitate ſecuri. in ꝓſꝑitate deuoti. īzelo ſobrij. miſericordia n̄ remiſſi. in otio nonotioſi. in hoſpitio n̄ diſſoluti. in ꝯuiuio nō effuſi. in cura rei familiaris nō anxij. rei aliene nō cupidi. ſue nō ꝓdigi. vbiqꝫ et oībꝰ circūſpecti. Qui legatione ꝓ xp̄o fungi quotiensopus erit: nec iuſſi rēnuant: nec non iuſſi affectent. Qui qd̓ verecunde excuſant: obſtinatius non recuſent. Qui miſſi poſt auruꝫ noneant: ſed xp̄m ſequant̉. Qui queſtu legatōneextimēt: nec requirāt datuꝫ ſed fructū. Quiregibus iohānem exhibeāt. egÿptijs moyſenfornicantibus finees. heliam idolatris. heliſeuꝫ auaris. petꝝ mētientibꝰ. paulū blaſphemantibus et negotiantibꝰ xp̄m. Qui vulgusnon ſpernant: ſed doceant. diuites non palpent: ſed terreant. pauperes nō grauent: ſed