¶ Titulus¶ Higeſimus
aūt epiſcopus nihil ſaltem tꝑale ab eccleſijspetere pt̄. vt. x. q. iij. qꝛ cognouimꝰ Inno. ethoſti. qui ita ſcripſerunt in dicto. c. de zenodochijs. ¶ Notandū eſt etiam quod dicit̉. x.q. j. ex ꝯcilio tolletano. Nouerint conditoresbaſilicaꝝ in rebꝰ quas eiſdeꝫ eccleſijs ꝯferūtnullam ſe poteſtatē habere: ſed iuxta canonū inſtituta. ſicut et eccleſiaꝫ ita ⁊ dotē eiusad ordinatōeꝫ ep̄i ꝑtinere. vbi dicit archid̓.preciſe dicendū eſt ꝙ exqͦ fundata eſt eccl̓ia:ſtatim eſt extͣ poteſtatē laici niſi quo ad iuſpatronatus: nec plus habet ibi ante ꝯſecrationem ꝙͣ poſtea. qꝛ nihil antea nihil poſteaniſi iuſpatronatus et ſtatim ꝑtinet ad ep̄min cuius dioceſi fundata eſt. vt hic. et anteꝙͣeccleſia ꝯſecret̉: eccleſia eſt locus religioſuset deuotus. de cōſe. diſ. j. precepta. licet nō ſitparatus: ettn̄ inuenit̉ dici ſacratus. xij. q. ij.nulli. nec obſtat quod dicit̉. xvj. q. vij. decernimus. Nam ꝙ ibi dicitur patronos haberepoteſtatem in eccleſijs: intelligit̉ ẜm glo. depoteſtate defenſionis. Et addit archidi. Nonaūt habeat poteſtatē dilapidatōnis. ¶ Sciendū etiā de charitatiuo ſubſidio debito ep̄isꝙ hoc habet̉ extͣ d̓ cen. c. cū apl̓us. circa mediuꝫ. vbi dicit̉. Suſtinemꝰ aūt ꝓ multis neceſſitatibꝰ q̄ aliqͦtiens ſuꝑueniūt. vtſi manifeſta et rōnabilis cauſa extiterit cū charitate moderatū valeant ab eis auxilium poſtulare .ſ. ep̄i a ſubditis. nam ab exemptis nonpn̄t. Idem dicit honorius. de offi. or. c. ꝯquerente. et dicit glo. ſuꝑ verbo rōnabilis cauſaꝙ ſi hoc dubitat̉: ſuꝑioris arbitrio determinet̉. hinc puto in ꝯſuetudineꝫ in aliquibꝰ locis introductum. ꝙ ep̄i cum a principio ſuſcipiunt poſſeſſiones epiſcopatꝰ exigunt abomnibꝰ eccleſijs ſibi ſubiectis charitatiuumſubſidiū ẜm ꝓportionē bn̄ficioꝝ. Nam qꝛ ipſihabent ſoluere annatā curie et bullas ⁊ ſibiprouidere de multis in principio officij. ideovt iuuent̉ in hmōi expenſis ꝑmiſſum eſt. qd̓tn̄ moderate fieri debet. De procurationibꝰin viſitatione dicetur infra. In dioceſi florentina extat bulla eugenij. iiij. ꝙ nō poſſitexigi pro ſubſidio charitatiuo vltͣ ſeptingentos florenos: al̓s plus exigendo incidit in excōmunicatōeꝫ ipſe archiepiſcopus. et ex hocvidet̉ tacite illud cōcedere: exquo vltra illudprohibet. ar. diſ. xxv. qualis et cetera.De iuriſdictione ep̄oꝝ. §. xj.dicit Io. an. ī nouell̓. ſuꝑ. c. dilectus. d̓ capel.mo. ꝙ ſi ep̄us vel qͥſqͥs alius habeat iuriſdictionē vel aliud generale ſtatutuꝫ a iure velcōſuetudine vel ſtatuto in aliqua loca vel ꝑſonas quantocūqꝫ temꝑe ſtet. ꝙ in aliquo illorū locoꝝ vel ꝑſonaꝝ non vtat̉ omni iurequod ī eis habet vel ī aliquo. c. ipſius iuris.non tn̄ ꝯtra eum preſcribit̉: multominus ſiibi aliquid exerceat. Naꝫ ibi ꝑ vnum ſolū. c.
ipſius iuris generalis om̄ibꝰ alijs poſſeſſionem retinere videt̉: niſi al̓s amittat poſſeſſionem: puta qꝛ violenter inde expellit̉. vel reuertens nō admittit̉. vel ſuſpicat̉ ſe poſſe repelli. ff. de acqui. po. l. Clam poſſidere. §. fi.Nam cū hec iura ſint ꝯtigua: ſufficit in vnoeorum retinere poſſeſſionē. ff. de acqui. po. l.poſſideri. immo nec p̄ſcriptio illius tꝑis cuius nō extat memoria. de qua nota d̓ ver bo.ſig. c. quid ꝑ nouale. currit ꝯtra talē cum ſꝑpoſſideat. Quid em̄ ſi aliqͣ ꝑſona vel eccleſiaꝑ quinqͣginta annos et amplius ī tali ſtatufuit. et tanta trāquillitate pacis ꝙ nō oportuit eam viſitari: nec aliqueꝫ actum iuriſdictōnis in ea vel ꝯtra eam exerceri. nunquidꝓpter hoc dicet̉ ꝙ ep̄us amiſit in ea iuriſdictionē ſuaꝫ quā in ea hꝫ: abſit ẜm Inno. cuiꝰeſt hec glo. ar. in eo qd̓ notat̉ et legit̉ de preſcrip. c. vigilanti. Et adde qd̓ notat̉ in ſpeculo de iuriſdi. om. iudi. ad fi. v̓. illud. Notandum etiā ẜm Inno. vt inducit Io. an. ibideꝫꝙ poſſeſſio generalis iuriſdictōnis acquirit̉etiamſi vnicus actus iuriſdictōis exerceat̉.puta qꝛ aliquis cognoſcit de aliqͣ cauſa criminali vel ciuili. vel qꝛ excōmunicat aliquēvel qꝛ expedit. vel facit qd̓cunqꝫ aliud voluerit: quod tn̄ ad iuriſdictōneꝫ ꝑtineat. Et hocveꝝ dummodo ītendat vti iure ſuo qͦ ad iuriſdictōꝫ vniuerſaliter. Quō de hac intentōeꝯſtare poſſit: vide qd̓ dixi d̓ poſtu. c. bone. ij.Et licet legiſte Pe. et Cy. improbēt hanc opinionē Inno. tn̄ ipſe ipſam determinationemſuaꝫ declarat. d. ꝙſi audiendo cauſam ciuilēintenderet in ciuilibꝰ tm̄ vti iure ſuo: nihilacquireret̉ tunc qͦ ad criminales. ar. extra depreſcrip. c. auditis. et de offi. or. c. dilectus.ꝙͣtumcunqꝫ etiam intendat vniuerſaliter iuriſdictione vti. tunc tn̄ non extendit̉ quo adalias perſonas: niſi ad illas inter quas illaꝫexercuit. Et ſic patet ꝙ potius extendit̉ adꝑtes iuriſdictionis: ꝙͣ quo ad ꝑſonas. Et eſtratio. quia ſub iuriſdictōne ꝯprehendunturomnes ꝑtes et actus iuriſdictionis: ſed ſubvna ꝑſona nō ꝯprehendit̉ alia: quantūcunqꝫ etiā intendat ꝑ vnaꝫ ꝑſonam iuriſdictōeꝫin totum ppl̓m exercere. quia diuerſi ſunt homines. Unde quod fit in vno: non extendit̉ad alios regulariter. vt de re iud̓. c. ꝙͣuis. Etpreſtat ad hoc ar. quod al̓s dicit̉ in gleba. qꝛvna apprehenſa: om̄es apprehenſe ītelligunt̉ſeparate vero non. ar. ff. de acqui. po. l. poſſiberi. et de conſe. eccle. vel. al. c. j. li. vj. Sic īhac materia dicenduꝫ eſt. ꝙ apprehenſa poſſeſſione in vno. c. iuriſdictio intelligit̉ apprehenſa ⁊ in oībꝰ alijs: dum apprehendētes hocintendant. qꝛ om̄ia capitula iuriſdictōis eidem iuriſdictōni ꝯtigua ſunt et annexa. ſecꝰin ꝑſonis que nō ſunt ꝯtigue ſed diuerſe. Etꝑ hoc ſequitur. ꝙſi ep̄us habet poſſeſſionem