Druckschrift 
3 (1478)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum Ondecimum

neceſſaria p̄ſentis vite cum poſſunt. non tribuunt. nequaꝙͣ libenter audiūt̉. c. vij. Rector ſolicitus inuigilet. ne hunc cupido placēdi hominibꝰ pulſet. ne cum ſtudioſe interiora penetrat. cum prouide exteriora ſubminiſtrat. ſe magis a ſubditis diligi. ꝙͣ veritatemquerat. ne cum bonis actibus a mundo videt̉alienus. hunc auctori reddat extraneū amorſuus. Hoſtis nāqꝫ redemptoris qui per rectaoꝑa. que facit eius vice ab eccleſia amaricupiſcit. quia adulterine cogitationis reꝰ eſtſi placere puer ſponſe oculis appetit. quemſponſus dona tranſmiſit. Qui nimirū amorꝓprius. cum rectoris mentem ceperit. aliquādo hanc inordinate ad mollitiē. aliquādo v̓oad aſperitatem rapit. in mollitiem videlicet peccantes ſubditos recipit. ne erga hunceorum dilectio torpeat. corriꝑe non preſumitnonnūꝙͣ vero ſubditorum errata que increpare debuerat. adulationibꝰ demulcet. Quospero nil valere ꝯtra ſe conſpiciūt. hos nimirum aſperitate ſemꝑ rigide inuentionis premunt. nunꝙͣ clementer monēt: ſed illicitafaciūt. nolunt. vt aliquis ꝯtradicat. Rectoresvero boni pͥuato amore diligere ſe neſciūtlibere puritatis verbū a ſubditis. obſequiumhūilitatis credūt. Sed inter hec neceſſe ē. vtcura regimīs tanti moderamīs arte temꝑet̉quatenus ſubditoꝝ mens quedā recte ſentire potue̓it. ſic in vocis libertatē probeat. vttamen libertas in ſuꝑbiam erumpat. Ne fortaſſe īmoderatius lingue eius libertasconcedit̉. vite ab his hūilitas amittat̉. Sciēdum quoqꝫ oporteat. vt rectores bonis placere hominibꝰ appetāt: ſed vt ſue extimatōisdulcedine ꝓximos ī affectū veritatis trahāt vt ſe amari deſiderēt: ſed vt dilectōeꝫ ſuaꝫquandā viam faciāt in auditoribꝰ ad amoreꝫꝯditoris. c. viij. Scire etiā rector debet. plirūqꝫ vitia virtutes eſſe mentiunt̉. Nam ſubparſimonie nomīe ſe tenatia palliat. effuſio ſub appellatōe largitatis occultat. remiſſio pietas ira zelus extimat̉ hmōi. c. ix.De diſcretione corre .§. vj.ctionis zelo admonitionis ſciendū. aliqn̄ſubiectorū vitia prudenter diſſimulanda ſuntſed quia diſſimulant̉ indicanda. vt cum delīquēs deprehendi ſe cognoſcit. prepeti hasquas in ſe tacite tolerari conſiderat. augereculpas erubeſcat. ſeqꝫ ſe iudice puniat. quemſibi apud ſe rectoris patientia clementer excuſat. Nonnulla vero vel aperte cognita mature toleranda ſunt. vt cum videlicet reꝝ minime opportunitas congruit vt aꝑte corrigātur. Nam ſecta īmature bulnera deterius inferueſcunt. Sed cuꝫ tempus ſubditis ad correctionē querit̉. ſub ipſo culpaꝝ pondere patientia p̄ſul exercet̉. Nōnulla autē ſūt ſubtiliter occulta ꝑſcrutanda. vt quibuſdam ſignis

erumpentibꝰ rector in ſubbitoꝝ mente. omneqd̓ clauſum latet inueniat. et interuenientecorrectionis articulo ex minimis maiora cognoſcat. Nonnulla autem ſunt leuiter arguenda. nam cum malitia: ſed ſola ignorantia vel infirmitate peccatur. profecto neceſſeeſt. vt magno moderamine ipſa delicti correctio temperetur. Cuncti em̄ correctionis noſtre infirmitatibꝰ ſubiacemus. Ex ſe ergolibet debet colligere qualiter aliene hūc oporteat inbecillitati miſereri. Debituꝫ etiamrectoris eſt ſuꝑne patrie gloriam vocemdicationis oſtendere. ꝙͣta in huiuſmodi viteitinere tenptamēta antiqui hoſtis lateant aperire. Et ſubditorum malefitia que tolerarileuiter non debent. cum magna zeli aſperitate corrigere. ne ſi minus cōtra culpas accenditur. culpaꝝ omniū reus ipſe teneat̉. Etſolum debent innoteſcere qualiter vitia impugnent. verūetiam quomo cuſtodite nostutes roborent. Sed ſciendū ad increpationem ſe mens doctoris exaſꝑat. difficile valde eſt. vt aliquid aliquādo quod dicere non debuit: erūpat. Cunqꝫ increpatio moderata accendit̉. corda delinquentiū in deſperationemdeprimuntur. Unde neceſſe eſt. vt cum rectorſubditorum mentes pluſꝙͣ debuit ſi percuſiſſeconſiderat apud ſe ſemper penitentiam recurrat. c. x.Debet etiam paſtorᵐ. §. vij.diuerſis modis admonere ſubditos ſeu populos. vna eademqꝫ cūctis exhortatio cōgruit. quia nec cūctos par morum qualitas aſtrīgit. Sepe nāqꝫ alijs offitiūt. que alijs proſūtquia et plerūqꝫ herbe que hec aīalia nutriūtalia occidūt. lenis ſibilꝰ equos mitigat. catulos inſtigat. et medicamētum qd̓ hūc morbum imminnit. alteri vires iungit. Et panisqui vitam fortium roborat. paruuloꝝ necat.Pro qualitate igit̉ audiētium formari debetforma ſermo doctoꝝ. vt ſingulis cōgruat. tamē a ꝯmūis edificationis arte nūꝙͣ recedat. Quid em̄ ſunt intente mētes auditoruꝫ.niſi (vt ita dixeri) quedā in cithara tenſionesſtrate cordarū quas tangenti artifex. vt nonſibimetipſis diſſimile canticū faciat. diſſimiliter pulſat. iccirco corde conſonā mobulatōnem reddūt. qꝛ vno quidē plectro ſed vnoīpulſū ferūtur. Unde doctor quiſqꝫ vt in vnacūctos virtute caritatis edificet. ex vna doctrina vna eademqꝫ exhortatōe tange̓ corba audientium debet. aliter nāqꝫ viri alit̓ admonende ſunt femine. aliter iuuenes. aliterſenes. aliter inopes. aliter locupletes et cetera. li. iij. c. j. Tanta autem arte vox temperanda eſt. vt cum diuerſa ſint auditorum vitia. et ſingulis inueniatur cōgrua. et tamenſibimetipſi non ſit diuiſa. vt inter paſſionesmedias vno quidem ductu tranſeat: ſed more