¶ Capitulum¶ Sextum

ſiquidem hoc percipiat ante ſumptionē corporis. debet (depoſita aqua ſi ibi fuerit) ponere vinum cum aqua. et reſumere a verbis cōſecrationis ſanguinis. Si vero percipit poſtſumptionem corporis: debet apponere aliamhoſtiam ſimul cum ſanguine iteꝝ conſecrandam. et in fine ſumere hoſtiam iteꝝ ꝯſecratāet ſanguinē: non obſtante etiam ſi prius ſūpſit aquam que erat in calice. quia preceptuꝫde perceptione ſacramenti eſt maioris ponderis ꝙͣ preceptuꝫ. ꝙ hoc ſacramētum a ieiunisſumatur. predicta Tho. Predictis autē verbis demonſtrantur iſta duo: que ſupra dictaſunt: cum de defectu panis dictum eſt. Hic .n.dicit Tho. ꝙ non ſufficit ſolū hoſtiam ſumere ne imperfectuꝫ remaneat ſacramentū. Sꝫſi ſolum ſanguinem aliquis conſecraret et ſumeret. ita remaneret imperfectuꝫ. ſicut ſi ſolam hoſtiam conſecraret et ſumeret tunc autem ſolum ſanguinem conſecraſſet. et ſumpſiſſet. Si poſt conſecratōnem ſanguinis cōgnoſceret ꝙ hoſtia non fuerit triticea. vel ꝙfuiſſet corrupta. vt hic dicit Tho. etiā ſi ſolutum ſit ieiunium: repetendū eſt ſacramentū:vt ſit integꝝ. ¶ Et cū miſſe celebritas terminetur benedictōe ſacerdotis. vt dicitur infra.nō ita iudicandum eſt de defectibꝰ miſſe reꝑarandis ante benedictōnem ſacerdotis: cū adhuc ſtet offitium miſſe. et poſt benedictōnemqn̄ nunc ſolutū eſt offitium miſſe: qꝛ poſt bn̄dictōem quicquid fieret magis fieret iteratiomiſſe ꝙͣ reꝑatio defectus. Item ex verbis ſancti Tho. immediate ſupradictis apparet. ꝙ inreꝑatione ſacramenti imperfecte ſatis ſuffitiat reſumere a verbis conſecrationis. Uidetamen omnia ordinate ſupra repetēda. quiavt dicitur. vij. q. j. Nihil. perfecta nō poſſuntdici ſacramenta: que perfectū non habent ordinem. Et. b Tho. dicit ꝙ eſt īmane ſacrilegium ſi non perficitur hoc ſacramētum. Undeet ꝯcilium toletanum tulit ſententiā excōmūnicatōnis in eos: qui cum poſſunt non perfitiunt illud ſacramentum. vt patet in loco decreti ſupra īmediate allegati. ¶ Si ſacerdospercipiat aquam nō fuiſſe poſitā in vino ante ꝯſecratōnem ſanguinis: ponat eā. et dicatverba ꝯſecratōnis. Si autem ꝑcipit poſt conſecratōnem ſanguinis: nullo mō debet poſteaapponere aquā. quia non eſt de neceſſitate ſacramenti. et ſequeretur corruptio ſacramentiin aliqua parte. Siquis tn̄ ante ꝯſecratōnemſcienter omitteret appoſitōnem aque: grauit̓peccaret. quia ageret ꝯtra ꝯſtitutōnem eccleſie. et quia dominum appoſuiſſe creditur. Nonſufficit autem ꝙ aqua apponat̉. qn̄ adhuc vinum eſt in dolio. quia hoc nō ſignificaret aliquid: ſed oportet vt īminente oblatōne apponatur ad ſacramentum Tho. Ponitur em̄ inſignificatōne huiuſmōi ꝙ populus: qui ſigni-

ficatur per aquam: xp̄o vnitur. Et ẜm Alb̓.dimittere talem appoſitōnem aque ex heretica prauitate. vel ex ꝯtemptu. vel ex occupatone circa illicita: eſt mortale. Dimittere autēex negligentia ꝓcedente. et ex occupatōne circa bana tꝑalia: eſt graue peccatum. Et ſi mihi ꝯtingeret: facerem emēdam tanꝙͣ ꝓ mortali. Si autem negligētia illa procedat ex occupatōne circa vana. vel ex ſurreptōne: non ēmortale. hec Alber. ¶ Et nota ẜm Ricar. iniiij. cum fit equalis ꝯmixtio in calice ex vinoet aqua. hoc poteſt fieri dupliciter. Uno modo ẜm mixtorum equalem quātitatem molis.ſic aqua non ſolueret ſpēm vini. magis em̄ ēbinum actiuum ꝙͣ aqua. nec generaret̉ tertianaturā ex duobꝰ: nec poſſet vinum cōuerterein ſui naturam. Alio modo poteſt fieri ꝯpoſitio ſcd̓m equalem cōpoſitionem virtutis. etſic ex illis duobꝰ generaretur natura tertia:que nec eſſet vinum. nec aqua: ſed non ſtatī.Operatōnes enim nature non ſunt in inſtāti.ꝙͣuis earum termini ſint in inſtanti. et nonita cito poſſet ſacerdos conficere poſt talemvini et aque appoſitionem. quin vinum cumadhuc non eſſet tranſmutatum ad compoſitionem nature tertie: cōuerteretur in ſāguinem. Sed ſi ſacerdos conſecrat poſtꝙͣ facta ētranſmutatio ad tertiam naturam: confici n̄poteſt. Et dicit Albertus. ꝙ in illis terris vbivinum nullo modo haberi poteſt: debet haberi conſultatio ad curiam quid ibi fiendum.tamen propter intolerabile damnum animarum quod incurritur ex defectu ſacramenti: videretur cum talibus eſſe diſpenſandum.vt corpus chriſti ſine calice conficerent: quiacorpus chriſtiⁱ non eſt ſine ſanguine. et anima. et deitate. ꝙͣuis ibi non ſit ſanguis in hoſtia ex virtute conſecrationis ſacramēti. HecAlbertus. Item cum ſpeciebus vini poſt cōſecrationem admiſcetur aliquis liquor. dicitPe. ꝙ cum ſpecies retineant modum ſubiectiſui. ſicut poterat fieri additio vino ibidem exiſtenti. ita poteſt fieri ſpeciei vini. Aut ergoadditur eiuſdem generis liquor. aut alterius. Si alterius. vt aqua. aut id quod additureſt equale. aut maius. aut minus. Si maiusnon tantum quantitate: ſed virtute tranſmutat naturam ſpeciei in ſe. Si equale: tranſmutatur vtrumqꝫ in naturam tertiam. et ſicvtroqꝫ modo deſinit ibi ſpecies vini eſſe. et perconſequens ſanguis chriſti. Si vero minustranſmutatur in naturam ſpeciei. verum̄tamen ſub partibus illis ad quas liquor additus penetrat. cum non ſint ibi accidentia ſineſubiecto: deſinit eſſe ſanguis chriſti. Si additur liquor eiuſdem generis. vt vinum: tunciterum aut liquor additus eſt maior. aut eqͣlis. aut minor. Si maior. tunc ad omnes dimenſiones ſpeciei peruenit. et eius ꝯtinuita-