¶ Capitulum¶ Ouodecimum
prouintiaꝫ viſitāte. extra de cen. c. romana.li. vj. Oblationes que offeruntur eccleſijs parochialibus ẜm Ray. ⁊ Hoſtien̄. dande ſūt ſacerdoti parochiali: etſi alij eccleſie prelato illius eccleſie. x. q. j. Quia ſacerdotes.¶ De patronis eccleſiarum ⁊ que pertineātad iuſpatronatus ⁊ quomodo habent preſentare ⁊ huiuſmodi. ¶ Capituluꝫ duodecimū.E patronis benefitiorum ſeu eccleſiarum vltimo vidēdum eſt. Ubi ſciendum ẜm Hoſti.ꝙ patronatꝰ eſt poteſtas preſentandi inſtituenduꝫ ad benefitiū eccleſiaſticū.⁊ ponit vt Goff. dicit ex eccleſie fūdatione. dotatione. ſoli collatione. xvj. q. vij. filijs. ⁊ ca.quicunqꝫ. Unde berſus. Patronum faciuntdos edificatio fundus. Et iuſpatronatus ẜmdiuerſas regiones diuerſimode nominatur.quandoqꝫ em̄ dicitur aduocatio. extra eo. ca.qꝛ clericus. qn̄qꝫ vicedominatus vel cuſtodiaſeu guardia extra eo. preterea. qn̄qꝫ dicit̉ iusfrequentatōnis vel proceſſionis. vj. q. vij. ca.pie mentis. ⁊ ca. frigentiꝰ. hec em̄ nomīa proeodē ſupponūt. extra d̓ ſta. mo. c. ī ſingulis. §.fi. ¶ Ius autē quod ꝯpetit patrono eſt quadruplex. Unde verſus. Patrono debet̉ honoronus ⁊ emolumentū. Preſentet p̄ſit defēdatalatur egenus. Primuꝫ ergo eſt. ꝙ ip̄e habetp̄ſentare inſtituendū ad prebendas. ſeu eccleſias nō collegiatas. extra eo. fere ꝑ totum. incollegiatis vero electioni nō quidem faciēde:ſed iam facte poſtulatur aſſenſus patroni. extra eo. nobis. Secundū ē. ꝙ quaſi prīcipalisprimus in ꝓceſſione ꝓcedit. xvj. q. vij. ca. piementis. Tertium eſt. ꝙ defenſor p̄cipuus eccleſie eſt. ⁊ ideo tenetur eam defendere ab omnibus oppreſſoribus. xvj. q. vij. filijs. Quartūeſt. ꝙ ſi vergat ad inopiaꝫ alendus eſt bonisipſius eccleſie. vt in dicto. c. filijs ¶ Item ī ip̄afundatōne poteſt patronus laicus de cōſenſuepiſcopi certum cenſum tenere. extra eo. cap̄terea. ij. ſed vltra nil debet exigere nec in aliquo grauis eſſe. extra de ſta. mo. ca. in ſīgul̓.Sꝫ quādo patronatus eſt locus religioſus.vt ſi aliqui monachi in ꝓprio ſolo ⁊ ꝓprijs expenſis eccleſiam edificauerunt: habent in eaomīa temporalia. ſicut epiſcopus omīa ſpūalia. vt. xvj. q. ij. ſtatuēdū. ⁊. c. ſane. extra de pͥuile. ca. cum ⁊ plantare. ⁊ de capell̓. mo. ca. j.habent nicholominꝰ ⁊ ius preſentandi. extrade ſupple. ne p̄la. ca. ſicut. ¶ Debet aūt patronus ſi eſt laicus p̄ſentare infra quatuor menſes. ſi ē eccleſia vel monaſteriū īfra ſex mēſesetiamſi iuſpatronatus habuit. extra eo. ſi laicus li. vj. al̓s epiſcopus ordinabit d̓ eccleſia.extra eo. cū ꝓprius. ꝙ ſi patronus pn̄tet primo vnū ⁊ poſtea aliū. ſi laicus eſt patronusiuditio epiſcopi relīquit̉: quē velit acceptare.
Sꝫ ſi ē collegiū vel eccl̓iaſtica ꝑſona variarenō p̄t: ſꝫ primꝰ p̄ferēdꝰ. extͣ eo. cū aduocatꝰ.De preſentato. Nota.§. j.ꝙ ſi patronus pn̄tat nō idoneum ſꝫ indignū:ſi patronus eſt collegium vel ꝑſona eccleſiaſtica: priuatus eſt pro ea vice iure preſentandi. extra eo. ca. cum cūctis. ⁊ de ſupple. ne p̄la.ca. ſicut. Similiter etiā ẜm quoſdā. ſi patronus eſt laicus: priuatus ē iure preſentandi ꝓea vice. ⁊ deuoluit̉ ad ſuꝑiorem. vel ſaltē priuari debet. Tn̄ vt addit Inno. bene facit epiſcopus ſi iteruꝫ remittat ꝓuiſionem laico patrono. Item nota ꝙ patronus ꝙͣtūcunqꝫ ſitidoneus: nō poteſt pn̄tare ſeipſum. viij. q. j. īſcripturis. extra eo. ꝑ nr̄as. Si tamē pluresſūt patroni: bene poſſūt p̄ſentare vnū de ſeip̄is. ar. extra de elec. ca. cum in iure: ſꝫ benep̄t pn̄tareʳ patronus filiū ſuum vel nepoteꝫ:dūmodo al̓s ſit idoneus ẜm Hoſtien. qui potius videt̉ p̄ſentandꝰ ꝙͣ alius. extra de coha.cleri. c. j. concor. inno. Itē ſi eccleſia vacanteepiſcopus vocat patronuꝫ. ⁊ confert ei motuprio. ita ꝙ nō habuit hoc originē a patronop̄t fieri ẜm hoſti. ar. extͣ de elec. c. cū in iure.De tranſ latione vel.§. ij.alienatōne patronatus. Nota ꝙ quatuor modis iuſpatronatus tranſfertur ī alterū. Primo ꝑ ſucceſſionem hereditariam. Secūdo exꝑmutatōne: quia cū alio ſpūali ꝑmutari p̄t.xvj. q. vij. nemī. Tertio ex donatione. Etſi donat̉ iuſpatronatꝰ laico: requirit̉ cōſenſꝰ epiſcopi: maxīe quādo dubitat̉: ne fiat in fraudē⁊ tranſferatur in potentiorem. extra eo. ca. p̄terea. ſꝫ ſi donetur clerico: requirit̉ conſenſꝰepiſcopi. extra eo. ca. ex inſinuatōne. Quartoex venditione: quia licet nō poſſit vendi ſpecialiter. extra eo. De iure tamen tranſit cumvniuerſitate: niſi de ip̄o ſpecialiter excipiat̉.extra eo. ex litteris. ⁊ ca. cum ſecūdum. Similiter tranſit cum vniuerſitate in conductōnead firmam ſiue ad penſionē. vt in eo. c. ex litteris. ¶ Utrū poſſit pignori obligari. de hocſūt opi. quidam dicūt ꝙ poteſt obligari cumvniuerſitate. verior tn̄ videt̉ opi. inno. ꝙ necſimpliciter nec cū vniuerſitate p̄t pignori obligari. exeo ꝙ creditor nō poteſt re vti pignorata: nec debitor quādo tranſtulit in creditorem. ⁊ ſic cum neuter poſſet pn̄tare fieret detrimentuꝫ eccleſię: quod non debet eſſe. dictoca. cum ſecunduꝫ. Scd̓m Hoſtien̄. in feudump̄t dari cū vniuerſitate: ſꝫ nō ſpālit̓ ⁊ exp̄ſſe.Et dicit̉ ſpūale hoc ius: quia ꝑ ipſuꝫ p̄ſtaturvia ad concedendū bn̄fitium ſpūale. de ſimonia in huiuſmodi vide ſupra in ſcd̓a ꝑte ti. j.ca. j. ¶ Sciendū ꝙ patronatus p̄t ꝑtinere nōſolū ad clericos ⁊ religioſos: ſꝫ etiam ad laicos. Sꝫ obſtare videt̉ qd̓ habet̉. xvj. q. vij. laicis. vbi dicitur laicis ꝙͣuis religioſis nulla. d̓