¶ Capitulum¶ Secundum

cleſijs ꝯſecrandis. officiandis ⁊ ordinandis.¶ Primo gͦ benedicūt §. iiij.deū patroni in eccleſijs. dum eas ꝯſtruunt etdotant et iura et bona ꝯſeruant. vt ī eis bn̄dicat̉ deus. Sꝫ hodie videt̉ de facto mutatūin lege vt verius poſſint dici latrones ꝙͣ patroni. vt merito eis ꝯueniat illud Iſa. pͥmoprincipes tui qͥ fuerint pͥmi ad edificandū:ſocij fuerunt diripientes bona eccl̓iaꝝ. om̄sdiligunt munera que dant̉ eis a rectoribꝰ eccleſiaꝝ. vt defendant eos ī malis ſequunt̉ retributōes cū .ſ. pn̄tant non attendūt ad merita ꝑſonaꝝ. ſed vn̄ plus valeant hr̄e emolumentū tꝑale. Sed ſacrilegiū magnuꝫ eſt. vn̄dicit̉. xvj. q. vij. ſiqͥs principū vl̓ alioꝝ laicorū diſpoſitōꝫ vel donatōꝫ reꝝ vel poſſeſſioneeccl̓iaꝝ ſibi vēdicauerit: vt ſacrilegꝰ iudicet̉Itē Greg. vij. dicit ī ꝯcilio generali. ſi dn̄s. ſiqͥs imꝑatoꝝ. regū. ducuꝫ vel qͥlibet ſeculariūpoteſtatum vel ꝑſonaruꝫ inueſtituram epiſcopatus vel eccleſiaſtice dignitatis alicuiꝰbare preſumpſerit: ſciat ſibi introitum eccleſie interdictum. xvj. q. vij. ſiquis deinceps. Etin. c. ſequenti dicitur. decernimus. vt nullusclericorum inueſtituras epiſcopatus vel abbatie vel eccleſie de manu imperatoris vl̓ regis vel alicuius laice perſone viri vel femine ſuſcipiat. quod ſi preſumpſerit: recognoſcat inueſtituram illā apoſtolica auctoritate irritam eſſe et excōmunicatōni ſubiacere.Item ea. q. dicitur. nullus laicoruꝫ eccleſiasvel eccleſiaꝝ bona occupet vel diſponat. quiſecus egerit ab eccleſie liminibꝰ arceat̉. Iteꝫq. ea. dicit̉. omnes baſilice. id eſt eccleſie queꝑ diuerſa loca conſtructe ſunt vel quottidiecōſtruuntur in epiſcopi poteſtate conſiſtantin cuius territorio poſite ſunt. Et dicit ibiglo. niſi aliquo priuilegio a iuriſditione eiusexempte ſint. Ad epiſcopum ergo ſpectat ordinarie inſtituere rectorem in eccleſia curata. vel ſimplici ſi non habet patronos. Sedet habet confirmare preſentatum a patronis infra tempus eis datum vel ad capitulūbacante ſede. vel ad plebanos quo ad eccleſias ſubditas ſue plebi vbi ſit cōſuetudo preſcripta vt ſeruatur florentie licet indecensvideatur.¶ Varietas aūt eoꝝ qui .§. vſunt in eccleſia deſignatur per ea ex quibuscōſtituitur eccleſia materialis. et ex eius cōſignatione. Unde Ricar. de ſancto vic. ſinguli lapides .ſ. eccleſie materialis ſunt ſignificatiui ſingulos fidelesˢ qui ſunt quadri ſtabilitate fidei et firmi virtute patiendi. Cementum eſt charitas que ſingulos coaptat atqꝫviuificat atqꝫ ne per aliquaꝫ diſcordiam inuiceꝫ diſcrepent vniformiter equat. Fundamentū ſunt apoſtoli et ꝓphete. parietes ſunt

cōtemplatiui fundamento vicini terrena deferentes et celeſtibꝰ adherentes. Tectum hocreſpectu quia deorſuꝫ pendet ſunt actiui terrenis actibus proximi ꝓpter imꝑfectionē ſuam minus celeſtibꝰ intendentes. ac neceſſitati ꝓximoruꝫ terrena adminiſtrantes in altoſunt quia in officijs ſupra alios. Longitudoeccleſie ꝯſideratur ẜm diuturnitateꝫ temporuꝫ .ſ. temꝑe legis naturalis. moſaÿce ⁊ gre.Latitudo dum multoruꝫ ppl̓oꝝ numeroſitasꝑ diuerſas mundi ꝑtes dilatat̉. Altitudo ẜmdifferentiā meritoꝝ ⁊ officioꝝ. In altitudineem̄ erigit̉ dum ſuꝑ laicos eſt ordo ſacerdotalis. ſuꝑ ſacerdotalem epiſcopalis. ⁊ ſuꝑ om̄estandē papa collocat̉. Sacrariū eccl̓ie ſignificat virginū ordineꝫ. chorus ordinē ꝯtinentiuꝫ. Nauis ordinē ꝯiugatoꝝ. ſtrictiꝰ ⁊ ſacratius eſt ſacrariū ꝙͣ chorus ⁊ chorus ꝙͣ nauisſic pautiores: ſꝫ digniores virgines ꝙͣ ꝯtinētes. et ꝯtinentes ꝙͣ ꝯiugati. Atrium eccleſieſunt falſi xp̄iani. qui etſi ſanctificati ſunt baptiſmo. vt cimiterium bendictōe. tamē plenicadaueribꝰ .i. corruptione vitioꝝ. Turris ideſt campanile eſt nomen dn̄i iuxta Salomonem. Campane ſunt predicatores verbi dei.Feneſtre vitrie ſunt viri ſpūales ꝑ quos cōgnitio dei nobis luceſcit. Interior de albatura ſignificat munditiam cordium. Exteriormunditiam corpoꝝ. Altare xp̄c. De eccleſiaigit̉ materiali ꝓnunc tractando. Primo videndū eſt de eius edificatōne. ſecundo de eiusimmunitate. tercio de eius ꝯſecratione. violatione et reconciliatione. quarto de eius ornatu. quinto de eius officiatione.¶ De ꝑtinentibꝰ ad edificium materiale eccleſiarum. ¶ Capitulum. ij.Cienduꝫ igitur primoIẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxv. arti.iij. ꝙ determinatus locus exigit̉ad adorandū .ſ. eccleſia. nō ꝓpterdeum qui adorat̉ quaſi loco ꝯcludat̉. ſꝫ ꝓpteripſos adorantes. et hoc triplici rōne. Primoꝓpter loci ꝯſecrationē qua ſpiritualeꝫ deuotionem ꝯcipiunt orantes vt magis exaudiant̉. Secundo ꝓpter ſacra miſteria et alia ſigna ſanctitatis ibi contenta ¶ Tercio ꝓpterconcurſum multoꝝ adorantium ex quo oratio fit magis exaudibilis Et ẜm quandamdecentiam (ꝙͣuis non ſit neceſſarium) ſic diſpōnunt̉. vt adoratio fiat verſus orientem.Primo ꝓpter diuine maieſtatis iudicium qd̓nobis manifeſtatur in motu celi qui eſt aboriente. Secundo ꝓpter paradiſum ad orientem cōſtitutum quaſi queramus ad ꝑadiſuꝫredire. Tercio ꝓpter xp̄m. qui eſt lux et oriens nominatur et ab oriente aſcendit et aboriente expectatur ad iudicium venturus.