Citulus¶ Decimi

infirmitate. et. c. ſiquis de corpe. et alijs. ca.Signa aūt penitētie que ſuffitiunt in hoc caſu dicit hoſti. eſſe. quia forte tēdebat manusad celū: ꝑcutiebat pectus ſuū dicebat. deꝰ ꝓpitius eſto mihi. vel miſerere mei. Beata maria adiuua me et hmōi. Et multo fortius ſinutū faciebat cū p̄ſbiter adueniſſet. talibꝰ eīet extrema vnctio ⁊ eucariſtia ſi pt̄ retinereſunt miniſtrāda. etſi tales decedat cōtriti vl̓cū certis ſignis contritōnis. vt dictum eſt. etpoſt mortē abſoluunt̉ ab eccleſia .i. abſolutos fuiſſe ī cōtritōe oſtēdūtur. vt oblatō fiatꝓ talibus. xxvj. q. vj. ſi aliquis fuerit mortuus. ¶ Itē nota ꝙ dicit Iulius papa. ꝙ ſi p̄ſbiter penitentiam abnegauerit morientibꝰ: reus erit animarū. Uera em̄ ꝯfeſſio in vltimotꝑe eſſe poteſt. xxvj. q. vj. ſi p̄ſbiter. Et intelligitur ꝙ talis p̄ſbiter reus eſt animaꝝ ꝙͣtumeſt in ſe. al̓s ſi nō potuit moriens habere cuiꝯfiteretur et nō ſtetit ꝑ eum ꝑ contritōneꝫ:ſaluabitur. ¶ Si aūt querat̉ vtrū poſſit aliquis in fine vite vere penitere Rn̄bet tho. ī.iiij. et pe. diſ. xx. ꝙ ſic. Nā deus qͥ bat omnibꝰhabundanter: nulli gratiā benegat. qui ꝙͣtūin ſe eſt: facit vt ſe ad gratiā p̄paret. Hec aūtp̄paratio fit ꝑ motum liberi arbitrij in hacvita in qua dum non eſt adhuc cōfirmatummalū. poteſt ſe p̄parare ad gratiam dolendode peccatis: ⁊ gratiam remiſſionis cōſequet̉.Unde et leo papa. Nemo eſt deſperādus dumeſt in hoc corꝑe ꝯſtitutus. quia nonnūꝙͣ qd̓diffidētia etatis differtur: cōſilio maturioriꝑficitur. de pe. diſ. vij. nemo. Exempluꝫ de latrone cuius tarda fuit penitētia: ſed nō fuitſera indulgētia. Ꝙͣuis aūt hoc ſit poſſibile: ētn̄ valde difficile. Et ẜm pe. d̓ pal̓. Si talis qͥadhuc nō doluit de peccatis ſubito nō aduertat ſe mori. vl̓ quia ſubito ſpirat vl̓ fit amēsaut freneticus bānatus eſt. Ciprianus qualē te inuenit dn̄s cum vocat: talem te iudicat. de pe. diſ. j. nūquid. Si auteꝫ aduertat ſemori. ſed ꝑ vnaꝫ horam ante et modicaꝫ morulā in repētinis homo oꝑatur ẜm habitū.Un̄ nō videtur ꝙ habituatus in peccato taꝫrepēte fiat bonus. Qui vero moriuntur languore p̄cedēte. qꝛ plꝰ cuꝫ habitu ſui amatiuopluſꝙͣ dei ꝯcurrit languor et dolor amati vixtūc homo penitet. Si aūt vere peniteret: ſaluaretur. Un̄ etiā qͥ ſeip̄os interficiūt: qꝛ tam̄poſſunt in vltimo momēto penitere: licet nōſint ī eccleſia ſepeliendi: nec ſit ꝓ eis publiceorandū: tn̄ occulte poteſt orari ꝓ eis ab illisqui credūt ꝙ forte duꝫ occideret eos querebant eum et reuertebantur. hec pet. Augꝰetiā magis explicat ea. vnde dubitari meritopoteſt de veritate talis penitētie. dr̄ em̄ d̓ pe.diſ. vij. nullus expectet quando iam peccarenō poteſt. arbitrij em̄ querit. libertatē vt delere poſſit ꝯmiſſa. n̄ neceſſitatē. ⁊ infra. Quē

ſero penitet: oportet nōſolū timere deū iudicē: ſed etiam diligere iuſtū. et nōſolū timeatpenā: ſed anxiet̉ ꝓ gloria. et infra. Timēduꝫeſt de ſero penitēte. Quē em̄ morbus vrget ⁊pena terret: ad verā vix veniet ſatiſfactōem.maxime cū filij quos illicite dilexit: ſint preſentes vxor et mūdus ad ſe vocet. Multos ſolet d̓ciꝑe ſerotina penitētia. hec augꝰ. Ꝙͣuisaūt talis ſi vere peniteat nō dānetur. tn̄ penitētiaꝫ quā hic non ꝑficit: quia nō potuit:in purgatorio ſuſtinebit. niſi in eo eſſet tanta cōtritio: ꝙ eſſet ſuffitiēs ad delendū omnē culpā et penā: ꝙ raro eſt Raÿ. Concluſiotocius illius. vij. diſt. de penitētia ē. ꝙ uſqꝫ advltimū articulū vite eſt tēpus penitētie: ſeddifficultas et raritas oſtendit̉ ex dictis.¶ De teſtamētis et executoribus teſtamentorum. ¶ Capitulum ¶ Tertium.Ebet etiam moriēs ſeuinfirmus diſponere de domo familie et ſubſtantie ꝑ teſtamentūſuum ſi non diſpoſuit prius. ⁊ vtdicit gratianus. dicitur teſtamentum: qͥa eoquiſqꝫ libere teſtat̉: qͥd d̓ ꝓprijs rebꝰ poſt d̓ceſſū ſuū fieri debet. xiij. q. ij. §. quia gͦ ẜm greg.Non aūt refert quibus verbis fiat: ſiue dicatpetrum he redē inſtituo. vel voluntatē meaꝫeius diſpoſitōi ꝯmitto. quia ſic nō videt̉ talisdecedere inteſtatus. extͣ eo. cū tibi nec curanduꝫ de verbis teſtatoris: dūmodo talia ſint ꝑque conſtet d̓ voluntate teſtatoris. C. eo. l. fi.Per ſequēs aūt teſtamentū ſemper derogat̉priori. etiam ſi in ſequenti de priori non fiatmentio. et hoc niſi in duobus caſibus. vt dr̄diſ. xviij. qm̄quidem in glo. Primo ſi ſit factum teſtamentuꝫ inter liberos. Secundo ſiteſtator ip̄e legē poſuit. puta ſi ī priori teſtamento dixit ſi aliud fecero: nō valeat: niſi fecero hoc vel aliud. In his caſibus faciēdo ſecundū: oportet facere memoriā de priori. Ꝙſi quis velit caſſare teſtamentū primum et n̄facere ſecundum. non poteſt niſi iam pꝰ cōdituꝫ primum ſit lapſum decennium. et corātribꝰ teſtibus dixerit. nolo valere primum.C. de pac. l. pactum.Ꝙtum ad inſtitutioneᵐ. §. j.heredis. Nota ꝙ in teſtamento quilibꝫ tenetur aliquē heredem inſtituere vl̓ aliquod collegium et hmōi. ſine inſtitutōne .n. he̓dis nōeſſet teſtamentum. C. eo. l. iubemus. Et ſiquidem teſtator habeat aſcendentes vel deſcendētes: illos tenetur heredes inſtituere ſaltim īeoruꝫ legitima. C. de ī offi. teſta. nouiſſima:quod ſi non habet aſcendentes vel deſcendentes: tunc ſecunduꝫ leges cōmunes poteſt alios inſtitue̓ heredes quoſcūqꝫ. ꝑ leges autem