¶ Capitulum¶ Primum

oportet ire diſponēdo de bonis ſuis ꝑ teſtamentū. vn̄ et ezechie regi dictuꝫ fuit a dn̄o ꝑIſaiam. Diſpone domui tue .i. familie ꝑ teſtamentū: quia morieris tu et nō viues Iſa.xxxviij. Debet aūt primo diſponere familiam admonēdo bonos mores. Sic egit ille deiſeruus mathathias. Nā vt ſcribitur. .j. mach̓.ij. appropīquauerūt dies mathathie moriēdiet dixit filijs ſuis. o filij emulatores eſtōte legis: ⁊ date animas vr̄as ꝓ teſtamēto patruꝫet memētote oꝑum patrū que fecerūt in generatōibus ſuis: et accipietis gloriā magnāet nomē eternū .ſ. eos imitādo. et ꝓpoſuit eisexempla virtutū et conſtātie inter aduerſaabrae Ioſeph. finees Ioſue et alia ordinauitde eis. Sic et thobias ſenior exiſtimās ſe moriturū: admonuit filiū ſuū quomodo ſe haberet in vita ſua. vt ptꝫ tho. iiij. per totum. Sꝫet ſaluator noſter ad paſſionem iturꝰ admonuit diſcipulos. precipue de dilectōe adinuicem habenda. vt ptꝫ Ioh̓. xiij. et ſequēti. ca.Beatus etiam dominicus dixit in morte filijs ſuis. Hec ſūt cariſſimi q̄ vob̓ poſſidēda relinquo. caritatem habete. humilitatem ſeruate. pauꝑtatem voluntariaꝫ poſſidēte. admonēs p̄cipue. vt vitarēt ꝯſortium ſeu familiaritatem iuuencularum. Deinde leget proanima ſua plus et minus ẜm ꝙ pōt et familie quā dimittit. ſed bene aduertat ꝙ ea queecc leſijs vl̓ pauꝑibus relinquit. ita caute dimittat ꝙ impleant̉. Inſtituendo videlicꝫ tales executores: qui ſint diligentes ad implendum. et heredes cogendo in teſtamento ad illa faciendum. penā adiciendo. puta ꝙ deuoluatur ad alios hereditas ſi nō impleuerint.Nam quotidiana exꝑientia oſtendit. ꝙ tarde et aliquādo nunꝙͣ fiunt tales executōnesqd̓ eſt in magnū grauamen heredum et executoꝝ. Un̄ dr̄. xiij. q. ij. qui oblatōnes. ꝙ talesdebent excoīcari vt necatores animarum. qꝛſubtrahūt eis illud ſuffragiū ex qua ſubtractōne remanent in tormentis. Caueat autemtalis teſtator ne de male ablatis que ſūt obnoxia reſtitutōni relinquat heredibus ſuisvel fiat inde capella. paramenta vel calices ⁊hmōi. Sed ſi vult ſalubriter ꝓuidere ſalutianime ſue: dimittat reſtituenda certa certisperſonis: et incerta pauꝑibus non edifitijs.Non ē hoc pauꝑibꝰ dare: qui ſunt vt heredesin incertis. inde .ſ. edificare eccleſias. et religioſi vl̓ alij male conſulunt: qui pauperibuseroganda in alia conuerte̓ faciunt ſine aliadiſpenſatōne. Honora inqͥt ſalomō ꝓuer. iij.dominū de tua ſubſtantia .ſ. non de aliena: ſivis ad honorē dei facere capellam vel calicēet hmōi. Sit etiā bene diſcretus in legandofamilie. vt ita diuidat: et clare teſtet̉. vt nonhabeant oriri litigia inter heredes. Ꝙ auteꝫvni ex filijs vl̓ alijs conſanguineis equaliter

attinentibus magis relinquat: liber eſt: necpeccat ſi iuſta rōne mouetur. Nam et patriarcha iacob legauit Ioſeph filio omniū optimo ꝑtem vnam p̄ ceteris .ſ. agrū cum ſpelunca duplici Gen̄. xlviij. vt em̄ dicit lex. vnuſqͥſqꝫ in re ſua eſt moderator et iudex. et aliꝰ tex.iuris dicit. Nemini facit iniuriā qui vtituriure ſuo. extͣ d̓ elec. cū eccl̓ia pulterana. Iniuſtum autem eſſet ꝙ teſtator ita legaret eccleſijs ꝙ priuaret filios ſine cauſa rōnabilitota hereditate: nec etiam poſſet. quia legitimā nō poteſt auferre niſi in certis caſibus.Un̄ Augꝰ in ſermone de vita cle. ait. Planemoriens ſic faciat qd̓ ſepe hortatus ſuꝫ. vnūfilium habet putet xp̄m alterum. duos habꝫputet xp̄m tertium. decem habet xp̄m. xj. faciet ⁊ ſuſcipio. Hec Augꝰ xiij. q. ij. ſiquis. Exhortatō eſt non preceptum ad hunc effectuꝫvt leget aliqua pro anima etiam de ſubſtantia iuſte acqͥſita: nam aliena oportet neceſſario reſtituere. Si tn̄ alij egerent tota hereditate. quia modica: conuenientius eſt vt eisrelinquat ꝙͣ alijs pauꝑibusⁱ vel eccleſijs: cuꝫet eccleſia debeat cum poteſt pauperibꝰ ſubuenire. quia quicqͥd habent clerici: pauꝑumeſt. ait Piero. xvj. q. j. quoniam .ſ. vltra eorūindigentiam. Item Augꝰ in ſermone de vitacleric. ſic ait. Quicūqꝫ vult ex heredato filioheredem facere eccleſiam: querat alterum qͥſuſcipiat non auguſtinum. immo deo propitio neminem inueniet. Ꝙͣlaudabile factumſancti aurelij cartaginen̄. epiſcopi. Quidamcum filios non haberet nec ſperaret: res ſuas omnes retēto ſibi vſufructu donauit eccleſię. Nati ſūt illi filij. reddidit epiſcopus: necopinanti ea que ille donauerat. in poteſtatehabebat epiſcopus non reddere: ſed iure forinon iure poli. hec Augꝰ. xviij. q. j. quicūqꝫSed et beatus tho. in quadam queſtione dequolibet dicit. ꝙ ſi propinqui indigent hereditate morientis indigentiā manifeſta: ipſemoriens tenetur eis dimittere hereditatem.niſi eſſent mali et huiuſmodi bonis indigni.Et dico tenet̉ ex debito honoris parentele.quia tum precipitur honorare patrem ⁊ matrem. precipitur etiam honorare parentelāin his que ad ꝑentelam ꝑtinent. vt ſunt ſubſidia tꝑalia. Si aūt non indigent manifeſte:pōt libere in alios: ⁊ precipue pauꝑes diſtribuere et legare. ẜm illud Math. xix. da pauꝑibus et ſequere me ait xp̄c. Cautum etiameſt. vt prouideat ſibi d̓ teſtamento in ſanitate vel in principio infirmitatis: quia conſāguinei etiā in infirmitate impediunt multismodis teſtamenta fieri: ne leget alijs. qui inhoc ſunt predones et ſcientes omnimodā voluntatem volentis alijs legare et impediētesne veniat notarius vl̓ teſtis: tenentur ad reſtitutionem illorum bonorum que volebant