¶ Titulus¶ Nonus

litura ſancimus. vt ꝯſeruatores qui aliquibꝰ.vt a manifeſtis iniurijs et violētijs tueātur.eoſdem plerūqꝫ a ſede apl̓ica ꝯcedunt̉: decetero deputari nō poſſint. niſi ep̄i vel eoꝝ ſuꝑiores. aut abbates. ſeu dignitates. vel ꝑſonatusin cathedralibꝰ vel collegiatis eccleſijs. obtinētes. Nulluſqꝫ deputati ſibi cōſeruatoris eſſevaleat cōſeruator. Nec aliquis regibꝰ. et reginis. qui ſicut dignitatis altitudine p̄eminentſic p̄rogatiua gr̄e ꝯuenit eos anteferri. Dūtaxat exceptis deinceps ꝯẜuatorē habeat eū.qui ſub ſua iuriſdictōe dominio. vel diſtrictueccl̓iaſtico. vel tꝑali ꝯſiſtat. Conẜuatores at̄huiuſmōi extͣ ciuitates ſeu dioceſes. in quibꝰfuerint deputati. vel alubi ꝙͣ in ciuitatibꝰ ſeulocis inſignibꝰ. vbi poſſit copia hr̄i ꝑitoꝝ. cōtra quoſcūqꝫ ꝓcede̓. aut aliqͦs vltra vnā dietāa fine dioceẜ eorūdem tͣhere nō p̄ſumant. Uices quoqꝫ ſuas citatōnibꝰ et ſnīaꝝ denūciatōnibꝰ dūtaxat exceptis: quas ꝑ alios valeantexerce̓ nulli ꝯmittere poſſint. niſi hoc eis cōpetierit ex bn̄ficio lr̄aꝝ: ſed nec tūc niſi infraciuitates. ſeu dioceſes in quibꝰ deputati fuerunt. et ꝑſonis tm̄: que ſuꝑius ſunt expreſſe.et infra. Offitiū aūt quorūcunqꝫ ꝯſeruatoruꝫipſo iure. quo ad nō cepta negotia ꝑ obitumcōcedentis. volumus expirare. Circa munerapero expenſas. aſſeſſores ac notarios et ꝑſonas teſtimonij cauſa vocandas. illa p̄cipimꝰobẜuari in huiuſmōi ꝯẜuatoribꝰ ꝑ om̄ia: quein delegatis iudicibꝰ ꝯſtitutio a nob̓ ſuꝑ hocedita obẜuanda decernit. Quicqͥd autē cōtrap̄miſſa vel eoꝝ aliquid attemptari cōtigerit.omnino decernimus irritum ⁊ inane. In ip̄oetiā. c. ponitur pena ꝯſeruatoribꝰ quidem. vtſi de alijs ꝙͣ de manifeſtis iniurijs. et violētijsſcienter ſe intromiſerint. ſeu ad alia que ad iudicialem indaginē exigunt. ſuam extenderintpt̄atem. eoip̄o ꝑ annū ſint ab offitō ſuſpenſi.Et vt dicit ibi glo. ſuꝑ verbo offitio. ⁊ beneficio. quod eſt eius ſequela. vt. xxxij. di. Preter.Et idem eſt ſi hoc agerent ignorantia craſſa.vel affectata. Pars autē que hoc fieri ꝓcuraret. ſnīam excōmunicatōis incurrit. De quainfra. in ti. d̓ excōi. ¶ Io. an. ibi in glo. ponitex ip̄o tex. ſex. vel quinqꝫ differētias int̓ ꝯſeruatores et iudices. al̓ delegatos. Quarū pͥmaeſt. ꝙ iudex delegatus p̄t eſſe canonicus eccleſie cathedralis. ꝯſeruator non. Secūda eſt. ꝙeius qui eſt mihi iudex delegatus. ſaluo iurerecuſatōnis. poſſim ei eſſe delegatus iudex inalia cauſa. Sed in ꝯſeruatore ſecus. etiā ſi n̄opponat̉ exceptio. Tertia eſt. qꝛ ſaluo iure recuſatōnis ſubditum mihi bene poſſum impetrare delegatū: ſed non ꝯſeruatorem. Quartaeſt. qꝛ d̓legatus a principe p̄t cauſam ſibi cōmiſſam in totū. vel in partem ꝯmittere. vt deoffi. dele. c. Paſtoralis. ſed nō ꝯẜuator. LicetVil. dixerit ꝯtrarium in ſpecū. Sꝫ non tenet̉

in hoc. cum tex. iſte ꝯtradicat. Quinta circapenam. qꝛ dato ꝙ legatus ſe intromitteret dehijs: que nō ſunt ſue iuriſdictōnis. nō ꝓptereahꝫ locū pena in illū. qꝛ non inuenit̉ exp̄ſſum.Sꝫ ꝯſeruator incurrit penā. vt patet in tex.Sexta p̄t poni. qꝛ etſi conſeruator haberet expriuilegio ꝙ poſſet alteri delegare. nō tn̄ hocpoſſit niſi ꝑſonis que haberent ꝯditōnes ſupͣdictas. ꝯſeruatoꝝ. Sed delegatus p̄t ſubdelegare ei cui potuiſſet delegari. In om̄ibꝰ alijsp̄dictis ſex exceptis equiꝑant̉ ꝯẜuatores alijsiudicibꝰ delegatis. ẜm Io. an. in glo. ¶ Itemnota ꝙ cū ſunt plures cōſeruatores deputatiꝓ vno p̄lato. monaſterio ſeu eccleſia. quo atnegotium ceptū poſt vnū illoꝝ ꝯſeruatoꝝ ꝑpetuatur iuriſdictio in alijs ꝯſeruatoribꝰ. nōobſtāte morte ꝯcedentis. Item licet pt̄as exēcutoris dati ad gr̄am. n̄ pereat re integͣ mortuo papa. vt eo. ti. c. Si ſuꝑ gr̄a. tn̄ ptās cōſeruatoris priuilegioꝝ in quibꝰ cōtinent̉ gr̄e.bene perit. qͦ ad nō cepta morte ꝯcedentis. vtpatet in tex. Hec Io. an̄. Que ſūt intelligēdaniſi in ip̄a ꝯceptōne ꝯẜuatoꝝ exprimeret̉. ꝙnon obſtante morte ꝯcedentis durarēt ip̄i cōſeruatores dati. qd̓ credo ꝯmunit̉ hodie fieri.De ordinario. et pertinentibꝰ adip̄oꝝ officium. ¶ Capitulum. v.E offitio ordinarij.Alex. iij. Florentino. ep̄o. Cū abeccleſiaꝝ p̄latis. eccleſiaſtica ſnīain malefactores aliqͦs ꝓmulgat̉.rata debet et firma ꝯſiſtere. et uſqꝫ ad ſatiſfactōem digniſſimā inuiolabilit̓ obſeruari ⁊cͣ.de offi. ordi. c. Cū ab eccleſiarū. Dicit ibi glo.ꝙ quilibet p̄latus collegiate eccleſie. licꝫ ſubſit ep̄o. eſt tn̄ iudex ordinarius. ⁊ habet iuriſdictōem ꝯgnoſcendi. et excōmunicādi. vt patet in hoc. c. et. xv. q. iiij. c. j. ⁊ de iud̓i. c. Decernimus. Et dico illū p̄latū hoc facere poſſe. ethabere taleꝫ iuriſdictōem. qui electus ē a collegio. ſeu ab vniuerſitate. Et ideꝫ intelligo ſip̄ficiatur vniuerſitati vel collegio ab eo quihabet adminiſtratōem cū iuriſdictōne. An̄ etabbas excōmunicare p̄t .ſ. ſubditos. et habetiuriſdictōnem. vt de ſimo. ſicut. Et hoc niſi cōſuetudo ꝯtra tales eſſet in ꝯtrariū. nō tn̄ pn̄texcōmunicare cū illa ſolennitate. qua ep̄i. Etde hac intelligunt illud. c. Debent. xj. q. iij. etxvj. q. ij. viſis. Alij vero dicunt ꝙ p̄lati inferiores ep̄is. ſubditos eis excōmunicare nō pn̄tniſi ꝯſuetudo que iuriſdictōeꝫ dat. ſit in ꝯtrariū .ſ. ꝙ tales excōmunicent. Exempti aūt p̄lati. p̄cipue religioſoꝝ. cuꝫ habeāt iuriſdictōnem. qͣſi ep̄alem. in ſubditos ſuos: vtiqꝫ ipſosexcōmunicare pn̄t. De hoc tn̄ .ſ. qͥs poſſit excōicare. habes diffuſe in ti. d̓ excōmunicatis.