¶ Capitulum¶ Tertium
cularis. de fo. ꝯpe. c. Licet. Miſerabilium aūtꝑſonaꝝ querimoniā ſimplicē qn̄qꝫ audit irrequiſitis etiā dn̄is eorundem: ne nimis fatigentur ꝓ iuſticia omittenda. di. lxxxvij. ꝑ totuꝫ.Alij dicūt ꝙ nunꝙͣ eccleſia habet ſe intromittere d̓ hijs. niſi in defectū iudicis ſecl̓aris ẜmInno. Sꝫ Hoſtiē. remittit de hac materia. vtplene notatur de foro ꝯpe. c. Cū ſit generale.Cruce ſignati oīno defendunt̉ ab eccleſia. ẜmInno. hoc aūt notandū ꝙ ꝑſone miſerabilesfacilius ſūt exaudiende ꝙͣ alie ꝑſone. ⁊ reſcriptum ꝯͣ ip̄as n̄ valet. niſi faciat de ip̄is expreſſam mentōeꝫ. hoc aūt regulare eſt ẜm leges.ꝙ in defectū iudicis ſecularis. ſiue qꝛ nō habetur. ſiue qꝛ recuſat̉. ſiue quia iuſticiā face̓ negligit. ſiue qꝛ notoriū ſubditū ledit. neduꝫ pape. ſed etiā ep̄i eſt iudicare. et in melius reformare. vt in aut̓. de diffe. iudi. pͥma rubrica. Ethinc eſt ꝙ papa vacante imperio vices imperatoris gerit. vt de fo. ꝯpe. licꝫ Hoſti..§. xij.Pelegatus cum vtſuſpectus ab aliqua partium litigantiū recuſat̉: eligunt̉ arbitri ad ꝯgnoſcenduꝫ de cauſaſuſpitōnis. vtrum ſit rōnabilis. qd̓ ſic d̓claratGrego. nonus. eo. ti. dicens. Suſpitōnis cauſa ꝯtra iudicē aſſignata. n̄ ip̄e qui forſitan ꝓuocatus obeſſet: ſꝫ arbitri potius eorā quibꝰeſt ꝓbatio facienda. ⁊ ad quos omnia que adhunc articulum faciūt ꝑtinere noſcunt̉. pn̄tad hoc terminū aſſignare. Ab ip̄o quoqꝫ iudice cui ſicut iuriſditō. ſic ⁊ cetera ſine qͥbꝰ explicari non p̄t: intelligunt̉ eſſe cōmiſſa. Ideꝫ vtꝯueniat ſi diſcordes fuerint in vnā ſnīam. veltertiū ꝯcordit̓ aduocēt: cū quo duo vel altereoꝝ id faciat: ſūt cogēdi. ne huius occaſioneprincipale negotiū plus debito proroget̉. Hecin tex. Glo. ſuꝑ verbo cauſa: que debet eſſe rōnabilis .ſ. neceſſaria. vel ꝓbabilis ad recuſandum. talis .ſ. que eſſet ꝓbata deberet legitimareputari. vt de appell̓. cū ſpāli. Super v̓bo iudicem. glo. intelligit ordinariū vel delegatū.Suꝑ verbo forſan. glo. qꝛ nō debet iudex moueri qui non facit ei iniuriaꝫ: cū vtatur iureſuo. vt de elec. c. Cum eccleſia. Et hoc eſt eī cōceſſum a iure. vt hic. Sꝫ refert ſe ad id qd̓ cōtingere ſolet. Licet .n. non deberet moueri. tn̄indignant̉ tales ꝓ maiori ꝑte. Et ideo qꝛ forſitan eſt ꝓuocatus ꝯͣ illum. nō debet teriminūad hoc ꝯgnoſcēdū aſſignare: ne ſibi ꝯbeſſet inartando ip̄m. Et licet ſit ꝓuocatus. nō tn̄ poterunt ip̄i declinare quaſi offenſuꝫ. cū habeātceſſante ꝓbatōne ſuſpitōnis redire ad eū quērecuſauerant. Super verbo non ip̄e Io. an .ſ.iudex recuſans. al̓ tamē bene ꝯgnoſcit iudexan ſua ſit iuriſditio. ff. de iudi. l. Siquis. quiatunc non ſic afficit̉ ꝑſona. ſicut cum recuſat̉.Suꝑ verbo arbitri. Hij ẜm Egidium nō dn̄teſſe laici. Glo. ſuꝑ verbo ad quos omnia. Sicut iudici omnia intelligūtur cōmiſſa: que ad
cauſam pertinent ipſam. ſic et hijs arbitris.vnde ip̄i habent iuriſditōnem et coertōnem. ⁊pn̄t ꝯpellere teſtes. et impedientes punire. vtpatet hic expreſſe. et p̄t ab eis appellari. Sedſi appellent ad papam appellabit̉. Ꝙ ſi illi quieligūtur arbitri a ꝑtibꝰ: nolūt ſuſcipere arbitriū. ꝙͣuis dicat̉. ff. eo. l. iij. ꝙ nemo cogit̉ ſuſcipere arbitriū. tamen ſecus eſt hic. nam tenentur hic acciꝑe in v̓tute obediētie diſtricte.et p̄cepto dn̄i pape tenent̉. etſi huic p̄cepto nōobediant. vt de appella. c. Cum ſpāli. Si enimiudex ordinarius eſt qui recuſat̉. ip̄e cōpelleteos. Si delegatus illos ꝯpellat nō obſtāte ꝙrecuſatus ſit: aliter iuditium non procederet.¶ Item eſt hic aliud ſpāle. quia ꝯſenſus p̄uatorum facit euꝫ iudicē. qui nulli preeſt iuriſditōni: nec iſti veri arbitri dicunt̉. niſi ꝓtāto.quia eliguntur vt arbitri. ſicut alij arbitri eliguntur de cōſenſu ꝑtium. Ex hoc patet ꝙ alijarbitri nullā coertōnem hn̄t: ſꝫ tm̄ metu pene ſnīe eoꝝ ſtatur. C. de arbi. l. j. vel ꝑ emologatōnem. vel taciturnitateꝫ decem dieꝝ. C. dearbi. l. Cum antea. Et iuriſditio iſtorū quaſiordinaria eſt ꝑ electōnem. Glo. ſuꝑ verbo cogendi. licet iuriſditō talis iudicis recuſati interim ſit ſuſpenſa: tn̄ ne culpa eoꝝ ꝯtingat negotium ꝓrogari. ꝑmittitur tali iudici vt cogat illos ad ꝯcordandum. et ſententiandū decauſa ſuſpitōis. Ꝙ ſi arbitri n̄ ꝯueniūt ſimulmalitioſe vt negotiū ꝓrogetur. Idem credo ꝙiudex poſſit ꝯpellere eos vt procedant. alitercontineret iniquitatem iſta ꝯſtitutō: quia daretur cauſa malitijs hominum: quibꝰ eſt potius obuiandum. vt de reſcrip. c. Sedes. Super verbo omnia explicat per exēpla. Io. an.poſt Poſt. et Goffre. vt locum teſtibꝰ aſſignare. eos ꝯpellere. et punire ſi in falſo deprehendant. diſcutere ꝑſonas teſtium. admittere exceptōnes in perſonas. et pronuntiare verā velfalſam cauſam ſuſpitōnis. deficientem in expenſis ꝯdemnare. Et dicit Innocen. ⁊ Vil. inſpecū. ꝙ ſi aliqua pars etiam recuſans ſit cōtumax in certo actu vel articulo coram arbitris non ꝯparens. nō ꝓpter hoc delegatus reaſſumit iuriſditōnem. niſi totus labatur terminus per eū arbitris aſſignatus. allegat. c.Cum ſpāli. de appella. In li. vj. eo. titu. de arbitris. hoc habetur. Ab arbitris qui ſcd̓m formam iuris. vt de propoſita contra iudicem ſuſpitōnis cauſa cognoſcant. vel qui cum de reuocatōne ambigitur litterarum iudicibꝰ nequeuntibus in vnam ſententiam concordaread concertationem huiuſmodi ſopiendam. apartibus eliguntur. etſi ſe aggrauauerit. adſedem apoſtolicam eſt appellandum. vbi dicitgloſa ſuper verbo iudicem .ſ. delegatum pape. Et idem ſi recuſaret̉ ordinarius. Glo. ſuꝑverbo gͣuauerint ſiue ſnīa. puta qꝛ inique ꝓnuntiant illum ſuſpectum qui ſuſpectus pro-