¶ Capitulum¶ Quartum
et velutis ⁊ chermuſinis ſtipēdiarij: ⁊ mulieres nō ſolū vxores baronū. pͥncipū ⁊ militūſꝫ etiā mercatoꝝ ⁊ artificū: qd̓ ē ſatis indecēs⁊ magiſ ẜm abuſionē ꝙͣ ꝯſuetudinē locoꝝ. Etin ſignū deteſtatōis talis vanitatis. legit̉. luce. xvj. ꝙ diues epulo qͥ induebat̉ purpura ⁊biſſo ſepultꝰ ē in infernuꝫ. Et qd̓ dicit̉ di. xlj.quiſqͥs. ꝙ in hmōi debꝫ ſe qͦs ꝯformare moribus patrie. intelligit̉ ſalua ſemꝑ honeſtate.decentia. Ad ſetaiolos tn̄ non ſpectat diſcernere. ſi pannū veluti vel broccati emat qͥs abeo ad ꝯgruentiā ſui ſtatus veſtē faciendā. vl̓ad exceſſuꝫ vel banitatē: dūmō iuſto p̄tio vēbat. ⁊ ſi aliquē defectū habeat n̄ ꝑceptibilemetſi notabilē. tātū minori p̄tio vēdat̉ quātuꝫimportat ille defectꝰ. Ueꝝ ſi defct̄us ille ꝓceſſerit ex textore vl̓ tinctore ſete: ab eo poteſtpetere emēdā talis defectus. ⁊ ſic minꝰ ſibi dare de mercēde ꝯuēta. Quibꝰ textoribꝰ ſi factooꝑe ſoluere ꝓ eoꝝ labore differāt: cōtra iuſticiā agunt. Et multomagis ſi cū debeāt pecuniā dare ex ꝯuentōe facta. dant eis victualia vel pānos lineos vel ſericos. cū ip̄i textores vel tinctores talia vēdenda eis data minus pretiū ſemꝑ recipiūt. ꝙͣ illud ꝓ qͦ fuit eisdatū. Secꝰ aūt vbi eſſꝫ ſic ꝯuentū inter eosvt ꝓ eiꝰ labore ſoluatur eis de pane. vino. pānō ⁊ hmōi. totū vel ꝑs mercēdis debite ẜm p̄tiū ꝯmune ꝯcurrēs. quia vt dr̄ de reg. iur. li.vj. Scienti ⁊ ꝯſentienti n̄ fit iniuria nec dolꝰqd̓ intelligit̉ de his q̄ de ſe nō ſunt illicita. Nāet ſiquis ſciens ⁊ ꝯſentiens ſoluat vſuras. fitvtiqꝫ ei iniuria. quia ꝯͣ ius eſt diuinū. Und̓ ⁊iniuria eſt acciꝑe vſurā. ſic etiā ē ī ꝓpoſito. ſiex illo pacto grauat̉ textor. quia plus mercedis debet̉ eī de labore ſuo ẜm ꝯmune iudiciūartis. tn̄ aſſentit ne ſit ocioſus: ſed aliqͦd lucret̉. et ſi paꝝ non excuſat̉ ſetaiolus ab iniuſticia ¶ Delīquūt aūt aliqui fraudendo gabellas vel pedagia portari faciētes ſericū occultatū inter lanā vel linū vel alias merces. vtnon ꝑpēdat̉: tenent̉ ad reſtituēdū dictas gabellas vel pedagia fraudata. pͥmo ip̄i fieri faciētes. ⁊ ſcd̓o ꝑ qͦs facta ſunt. Sꝫ aliqn̄ emūtſericū ab his qͦs ſciunt fraudaſſe gabellā. Siaūt ſuꝑ hoc extat ꝓhibitio ſtatuti ciuitatis:qͣ cauet̉. vt nullus emat ſericū. niſi de ipſo ſitgabella ſoluta. tunc male faciūt emēdo a talibus qͦs ſciunt fraubaſſe gabellas. cū ꝯtra ſtatutū agūt ſatis ratōabile di. viij. q̄ ꝯͣ mores.Et cū ꝑ hoc minꝰ iuſto ꝯmuni p̄tio emāt exquadā equitate: vident̉ teneri de illa ꝑte quāminꝰ iuſto p̄tio emūt. gabelle. vel illi qͥ emūta ꝯmunitate ip̄am gabellaꝫ. Si aūt fuiſſentcooꝑati ad fraudē. puta iuuātes eos ad inducēdū in ciuitatē occulte: tenent̉ ad totā frautē gabelle. extͣ d̓ iniur. c. ſi culpa. Si aūt nulla extat ꝓhibitio ꝑ ſtatutū emēdo a talibus.non vident̉ in aliqͦ teneri. ſꝫ ſolū ip̄i frauda-
tores. ¶ Emēdo aūt ſericū ab his qͦs veriſimiliter credunt fuiſſe furatos. vt filatores vl̓textores aut textrices: eo modo tenent̉. quoet illi qͥ emūt rapta ab alijs. d̓ qͥbus habes ſupra in ſcd̓a ꝑte ti. j. c. de furto. Nec excuſareteos ſi illi dicant ſe iuſte habuiſſe illud ſericū.quia magiſter ſeu ſetaiolꝰ tenebat̉ ei ītātū.qꝛ hoc n̄ eſt eis notū. et multotiens hominesin hoc ſeipſos decipiunt. Excuſarent̉ tn̄ ipſitextores ⁊ alij in hac arte oꝑarij qn̄ torti ſuntd̓ hoc: puta. qꝛ cū d̓beat dare. xx. ex māifeſtacōuentōe. ⁊ n̄ bat ſibi niſi decē. Nec pōt aliterſe iuuare accipiendo ab illo. x. ſiue de ſericoqd̓ ꝑuenit ad manꝰ eiꝰ. ſiue de alijs rebꝰ amotis ſcandalis. nō tenet̉ illi nec peccat ar. di.j. ius naturale. cū glo. Caueat tn̄ ne ſe decipiat: nec in dubio hoc agat. Uēdūt etiaꝫ hi adterminū freq̄nt̓ vt lanifices ¶ Un̄ idem iurisqͦ ad licitatōꝫ vel illicitatōꝫ ꝯͣctus ſeu vſurariam pͣuitatē qd̓ dictū eſt ſupra de lanificibus.Faciūt etiā ꝑmutatōes frequēt̉ cū lāificibꝰ⁊ ret agliatoribꝰ: in qͥbꝰ ꝯmunit̉ grauant textores et alios oꝑarios ſuos. faciētes eis darepānū quo n̄ egēt. vn̄ ⁊ reuendēdo multum deiuſto etiā p̄tio ꝑdunt. vt dictum eſt ſupra.De aromatarijs hoc .§. vj.mīſteriū quo ad medicinalia vite hūane coſeruatōeꝫ deẜuit ad eſſe. quo ad alia ad beneeſſe. Dicit̉ aūt multas ſophiſticatōeſ in ea fieri ⁊ fraudes. et in ꝯficiēdis medicinis aliqn̄ponunt aromata multuꝫ vetuſta. un̄ ⁊ virtutem modicā habentia. vel ſi n̄ habent illa.que exiguntur. aliqua alia nō ita ꝯſerentialoco illoruꝫ ponunt. vn̄ ⁊ infirmo paꝝ ꝓſūt.vel forte nocent: qd̓ cū fieret eſſet graue peccatuꝫ. In candelis formandis aliqn̄ ponuntibi oleum vel lupinos ſeu fabas fractas bene machinatas. vt ſit ſimilis coloris exiſtentes cere incorꝑant̉. In ſpeciebꝰ ꝯponēdis miſcentes que minus valent plus debito. ⁊ in cōfectōibus etiam non ſeruando debitū modū.In ſirupijs cū paꝝ ī eis expēdant. quia aqueſūt diſtillate. corpꝰ eaꝝ nimiū p̄tiū apponūt. īpōderibꝰ diminutis offēdūt dātes. xj. vntiaseoꝝ. q̄ ad pōdꝰ vēdūt̉ ꝓ libra. Et ipſi cū emūtab alijs talia. velint habe̓ librā ꝓ. xij. vntijs.agentes contra illud Deutro. xxv. ca. Nō habebis in ſacculo diuerſa pondera. maius ⁊ minus. vnum .ſ. in emēdo. aliud ī vendēdo. Peccāt in diebꝰ feſtis vendēdo nō neceſſaria. nāneceſſaria. vt puta medicinas ꝓ infirmis. etip̄as ꝯponēdo ⁊ alia hmōi neceſſaria. vt cerāꝓ funeralibꝰ: excuſāt̉. ſuꝑ qͦ ind̓ ciuitates bene ordinate vt florentia. ſolēt ꝓuidere vt aliqͥ ex eis teneāt apothecas aꝑtas. puta vnaꝫꝑ quarterio ⁊ hmōi. Aliqui etiā ex miniſtriſtalis artis d̓diti gule ſibi aſſumunt. vel ſocijſdant de confectionibus et ſimilibus ad conmedenduꝫ: in quo tenentur mgr̄o ſatiſfacere.