¶ Capitulum¶ Primum
Debꝫ etiā manifeſtae̓ vite ſue morē ⁊ vſum.Sicut dr̄ de qͦdam qͥ ſolitꝰ erat euacuare loca neceſſaria. ⁊ cū tͣnſiſſet ꝑ loca plena aromatibꝰ. vt ꝑ realtū venetiaꝝ ex tāto odore īfirmatꝰ eſt ⁊ qͣſi deficiēs. et cū nō poſſꝫ ītelligi cā ſue infirmitatis: vn̄ nec curari. quidaꝫmedicꝰ acutꝰ int̓rogans de exercitio ſuo eoītellecto iuſſit eū poni iuxta locū talē .ſ. ſtercoꝝ ⁊ ſubito vires reſūpſit. Et ideo bonū eſtrecurre̓ ad medicū ꝯſuetū qͥ nouit ꝯplexiōeꝫet modū regimīs honeſtū matuꝝ et pͣcticū.Exin̄ dꝫ medicū honorae̓ ei obediēdo Augꝰ.ſuꝑ Io. de xp̄o. Quātū ē ī medico ſanae̓ veītegrotū. Ip̄e ſe int̓emit qͥ p̄cepta medici ẜuae̓n̄ bult. Dꝫ gͦ obedire medico ī licitis ⁊ honeſtis: n̄ at̄ ī malis īfirmꝰ ¶ Quō gͦ debeat medico obedire. vide īfra ī. §. ſi at̄ querit̉. Et ꝙͣuis n̄ ſanet̉ qͥs niſi deo diſponēte. hic tn̄ eſtmodꝰ a deo ordinatꝰ vt obediat qͥs medicoUn̄ dīc grānꝰ. ꝙͣuis certiſſime ſciamꝰ neīempltͣ t̓minū ſibi a deo p̄fixū eē victuꝝ oībꝰ tn̄languētibꝰ n̄ incōgrue medemur. xxiij. q. iiij.de thirijs. §. ſeq̄nti. Nā vt dīc Tho. ſcd̓a ſcd̓eq. lxxxiij. arti. ij. a dīna ꝓuidētia nōſolū diſponit̉ q̄ effectꝰ fiant: ſꝫetiā ex qͥbꝰ cauſis ꝓcedāt ⁊ a qͦ ordine eueniāt. Int̓ has at̄ cauſas qͦrundā effectuū cauſe ſūt actꝰ hūani. ſicut ꝯmede̓ et bibe̓ eſt cauſa huiꝰ .ſ. ꝯẜuatōisvite. et vſus medicinaꝝ cā ſanitatis ſecūdaria. Oportet gͦ hoīes aliqͣ age̓: nō vt ꝑ actusſuos dīnaꝫ diſpoſitōꝫ īmutēt q̄ immutabilisē: ſꝫ vt ꝑ actꝰ ſuos adīpleant qͦſdā effectꝰ ẜmordinē a deo diſpoſitū. Ꝙͣuis gͦ ipſe deꝰ ſit qͥvulnerat ⁊ medet̉. vt dr̄ Iob. v. c. ⁊ ip̄e ſanatoēs infirmitates inqͥt pͣs. hoc tn̄ agit ꝯnīterꝑ cauſas ſcd̓arias vt medicinas ⁊ hmōi. ⁊ iōhmōi vti debemꝰ tꝑe oportūo: licꝫ aliqn̄ preter naturā ⁊ ꝑ viā miraculi hoc oꝑet̉. Sꝫ vtdīc grānus. miracula dīna ſūt admirāda. nōin exemplū nr̄e actōis tͣhenda. iiij. q. iij. §. fi.Siqͥs igit̉ talibꝰ indigēs nō vellet talibꝰ vtiqꝛ expectaret a deo ſanitatē: grauit̉ peccaretqꝛ deuꝫ tēptaret. niſi ſuꝑ hoc hr̄et familiareꝯſiliū .ſ. ſicut bt̄a agata. cū dixit medicinamcarnalē corꝑi meo nunꝙͣ exhibui. Erat eī exꝑta dīnaꝫ beniuolentiā. Dīc Tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. xcvij. arti. j. vt vel īfirmitates nō pateret̉qͥbꝰ corꝑali medicīa indige̓t. vl̓ ſubito ſentiret ī ſe dīne ſanatōis effectū. ¶ De tercō honore reuerentie dꝫ etiam medicus venerari.Quilibꝫ em̄ bn̄ficiatus dꝫ honorare ſuū bn̄factorē. Et cū dr̄ Ecͣci. xxx. c. Nō ē cenſus ſuꝑſanitatē. cum hoc bn̄ficiū recipiat ꝑ medicūdꝫ eū honorae̓ reuerēdo. ecͣci. xxxviij. c. Diſciplina medici exaltabit caput eius .i. facieteū honorari ⁊ reuereri ⁊ ī medio magnatuꝫcollaudabit̉. In tāto honorē ⁊ reuerētia habiti ſūt medici ab om̄ibꝰ. vt pͥmos īuentoresmedicīe artis .ſ. apollinē ⁊ Eſculapiuꝫ hoīes
vt deos colerēt et hr̄ent. qͣſi qd̓dam diuinummedicinā reputātes. Sꝫ dij eſſe n̄ poterāt qͥmortales erāt: ſꝫ veri dei miniſtri ⁊ īſtrumēta. ip̄m aūt deū aucͣtoreꝫ oīs ſcientie ⁊ artiseſſe cōſtat. Solent iuriſte ⁊ medici q̄ſtioneꝫface̓ inter ſe qͥs magis debeat honorari medicus vl̓ iuriſta. Et hoc ē quere̓ q̄ ſcientia ſitnobilior ⁊ ꝑfectior. ſcīa iuris vl̓ medicine. deqͦ vide ī titu. de mgr̄is ⁊ doctoribꝰ. §. iiij.Ꝙtum ad ſecundumᵐ. §. ij.pͥncipale qd̓ eſt effectus admirādus. videlicetviuificatio. Utiqꝫ admirādus ē iſte effectꝰ .ſ.reſuſcitatō. qꝛ ſupͣ virtutē nature. de pͥuatōne eī ad habitū nō eſt regreſſus ẜm ph̓m inpoſtp̄dicamētis naturalit̓. Nunqͥd gͦ ſuſcitabūt medici: vtiqꝫ: ſꝫ nō oēs. ¶ Sciendū igit̉ꝙ eſt triplex medicꝰ. ſuꝑnaturalis. ſpūalis.corꝑalis. Primꝰ eſt dei filius: de quo ipſe aitMath̓. ix. Nō eſt opus valentibꝰ medicꝰ: ſedmale hn̄tibꝰ. Et Augꝰ. Tūc venit d̓ celo magnus medicꝰ qn̄ ꝑ totū mundū magnꝰ iacebat egrotus. Hic medicꝰ ſolus eſt qͥ reſuſcitat. pͣs. cvj. miſit verbū ſuū .i. filium et ſanauit eos. et eripuit eos de interitōnibꝰ eoꝝ .i.mortibꝰ: ⁊ ſic ipſe reſuſcitat corpus ⁊ animāet om̄eꝫ quē in mūdo ꝯuerſatꝰ reſuſcitauit ⁊ſanauit: ſimul in aīa et corꝑe viuū ⁊ ſanumfecit. vt dīc Auguſ. de peni. diſ. iij. c. ſūt plures. ita etiā ipſe qͥ eſt principlr̄ ſanat. Redicus aūt oꝑat̉ vt īſtrumētū ſuū qd̓ dꝫ multūnotare ⁊ medicus et infirmꝰ: medicꝰ vt nongloriet̉ de ſua cura: nec de ſcīa ſua ſoluꝫ ꝯfidat. Un̄ dīc Auguſ. ꝙ ꝯtͣ ſuꝑbe pollicitātesſalutē. inuigilat illud dictuꝫ pͣs. lxx. Os meūānunciabit laudē tuaꝫ: tota die ſalutare ſuum. Infirmus aūt: vt ad deū recurrat nōſolum ad medicū corꝑalē. Un̄ gregͦ. vij. Ad deum primo ꝯfugiendū eſt. qͥ nr̄e poſſit curareaīe paſſiones. ſꝫ hoīes ordine prepoſtero an̄ſibi opeꝫ ab hoībꝰ accerſiunt. de conſe. diſ. j.om̄is. Rep̄hendit̉ Aſa rex iſrahel eo ꝙ infirmatꝰ magis ꝯfiſus ē in arte medicoꝝ ꝙͣ deiauxilio et mortuus eſt. ij. ꝑalip. xvj. Sicut gͦnō ſuſcitabunt medici: ita nec ſanabūt niſideo auxiliāte. ¶ Medicꝰ ſpūalis ē ſacerdos.medicīa ſpūalis ē pnīa et alia ſacr̄a. Un̄ leopapa. ꝑ pnīe medicinā ſpes vite reꝑat̉ et̄ne.de pe. diſ. j. multiplex. Sacerdos ē medicꝰ qͥapplicat medicina infirmo vl̓ morituro. Un̄Piero. de ſacerdote ait. Ubi pct̄or intelligēspulnus ſuū. id eſt pct̄m: medico tradiderit ſecurandū .i. ſacerdoti. ibi nō virga diſtrictōisneceſſaria ē: ſed ſpūalis lenitatis. de pe. di. j.importuna. Sic medicus corꝑis ſi pt̄ ꝑ ſuauia ⁊ leuia curat. ſꝫ vbi ē neceſſe etiā aſperaapponit vt cauteriū et hmōi. ſic ī cura ſpūali. ferro em̄ neceſſe ē: vt abſcindant̉ vulneraq̄ fomentoꝝ nō ſenſerūt medicinā. di. lxxxij.plurimos. Aedici ergo ſpirituales mediāte