¶ Capitulum¶ Iuſ
¶ Tercium
papa vl̓ tali imꝑatore vl̓ rege regnante. Incuria etiā ponūt̉ āni qͥbꝰ papa reſedit. putaāno dn̄i Milleſimoqͣdringēteſimoqͣdrageſiooctauo. dr̄ pōtificatꝰ ſct̄iſſimi dn̄i NNicolai. v.āno ſcd̓o. ¶ Sexto apponēdꝰ ē locꝰ ī qͦ r̄citat̉inſtrumētū. locꝰ aūt qͥ ē expͥmēdꝰ ē duplex .ſ.general̓ et ſpālis. general̓. puta ciuitatis caſtri vel pille ī qͦ recitat̉ īſtrumētū. Et ſpecial̓locꝰ. puta actū ē vit̓bij in domo Ioh̓is qͦndāgerardi. ī camera ſuꝑiori eiuſdē domꝰ. Ul̓ inparochia ſct̄i Laurētij ſb̓ porticū tal̓ domꝰ.¶ Septimo poſt locū ponūt̉ ⁊ teſtes. ⁊ qn̄qꝫſub noīe nomīatiui caſus. puta īteruenerūtad hoc teſtes Pe. ⁊ Io. ad hoc vocati ⁊ rogati. Qn̄qꝫ ꝑ geītiuū. vt cū dr̄ ī pn̄tia tal̓ et tal̓teſtis. l̓ corā talibꝰ teſtibꝰ vl̓ pn̄tibꝰ talibꝰ. Etlꝫ ī qͦlibꝫ īſtrumēto tabelliones ex vſu apponāt teſtes. ad hoc vocatos ⁊ rogatos. tam deiure hoc nō ē necͣriū niſi in qͥbuſdaꝫ caſibꝰ.¶ Octauo poſt teſtes dꝫ poni nomē tabellionis ⁊ dꝫ poni nomē ⁊ p̄nomē eiꝰ ⁊ cuiꝰ aucͣteſit notariꝰ. puta hoc mō. Ego tal̓ filiꝰ tal̓ detali loco ſct̄e romane eccl̓ie vl̓ īꝑiali vl̓ talisep̄i vl̓ comitis aucͣte publicꝰ notariꝰ hijs oībus īterfui ⁊ rogatꝰ hec ſcripſi. In teſtamentis at̄ dr̄ om̄ia de mādato dicti teſtatoris hecſcripſi ⁊ ī publicā formā redegi. Sꝫ ī ſētētijs⁊ ꝓceſſibꝰ. iuditij tal̓ ſcripſi. Sꝫ in ſententijsconfeſſionibꝰ ⁊ hmōi ꝯſueuit ſnīam ꝓferensvl̓ confitēs loqͥ hoc modo. Ego tal̓ in tali cāſic pronūtio vl̓ ſic cōfiteor ⁊ dico. Et poſteaſubiūgit. In cuiꝰ rei teſtīoniū ⁊ futuroꝝ memoriā hoc pn̄s publicū īſtrum ꝑ talē notariū ſcriptū fieri iuſſi. Et hec ī ſnīa ordīarij.Et nota ꝙ ſꝑ notarius dꝫ dicere ī inſtrumēto ſe fuiſſe rogatū. ¶ Nono in fine oīm poſtomnia ſuum apponat tabellio ſignum vt perillud ⁊ alia euidetius ꝯꝑatio fieri poſſit. cumneceſſe fuerit. In qͥbuſdā tn̄ locis vt narbone tabelliones nō vtūtur aliqͥbꝰ ſignis. et inhmōi eſt ſtandum ꝯſuetudini locoꝝ. Nomennotarij ſolet poni in fine īſtrumēti ꝯmūiteralia vero in pͥncipio. vt annū dn̄i. indictōeꝫ.dieꝫ. locū. teſtes. Sed etiā in hoc cōſuetudoregionis ſeruāda. hec omnia Vilhelmus.Pefectus ⁊ vitiā queᵐ .§. vj.ꝯmittūtur in exercitio notariatꝰ ⁊ ꝓcuratꝰ.Prīo qn̄ ꝯficiūt īſtrumēta īepta ⁊ ꝯfuſa ſeudefectiua ⁊ īualida. qꝛ nō hn̄t d̓bitas ſolennitates. ex qͥbꝰ ꝑſone dānificātur vl̓ litigia incurrūt: qd̓ ſolet accidere ex ignorantia ip̄oꝝtabellionū. Scd̓o qn̄ ex certa ſcīa cōfinguntfalſa inſtrumenta. vt ī teſtamētis. ſolutōibꝰvl̓ hmōi: qui ex hoc gͣuiter a legibꝰ puniunt̉.Tercō ſi ex malicia occultāt ſcripturas alijsneceſſarias ⁊ vtiles. ⁊ p̄cipue adinſtātiā aliorū qͥbꝰ abſunt. vt legata ad pias cauſas velalijs facta. vl̓ etiaꝫ de alijs negotijs. Quartoqn̄ ꝑpendūt ꝯͣctū fieri ꝑ extorſionē violētiaꝫ
ſeu fraudē. ⁊ tn̄ rogāt ⁊ nō declarāt factū ſuūnō ītelligēti: q̄ ſolēt ꝯtīgi ī ml̓ieribꝰ adoleſcētul̓. et idiotis qͦ ad renūtiatōeꝫ alicuius ſuiiuris. vl̓ ī ꝯͣctu mr̄imonij cū apparet de violētia vl̓ ī teſtamēto cū nō hꝫ vſū rōis et hmōi.Quīto qn̄ ꝯponūt īſtrumēta vſuraria. vl̓ infraudē vſuraꝝ ſcient̉. Sexto qn̄ ſunt vocatiad ꝯficiendū aliqd̓ inſtrum et nolūt facere:ne diſplice āt amicis vl̓ potētibꝰ quos timēt:nec aꝑte aliter pn̄t īuenire notariū. Septīoqn̄ pauꝑibꝰ nō valētibꝰ ſibi ſoluere de laborenolūt rogati cōfice̓ īſtrumēta ſua. vl̓ ꝯfectanolūt eis dare in publicā formaꝫ. vt poſſintſe ī iudicō iuuare. Octauo qn̄ d̓ mīſterio ſuonimiū ſalariū extorquēt: in quo attēduntur⁊ labor ⁊ induſtria ⁊ quantitas cauſe ⁊ conſuetudo regionis. In hijs oībꝰ vbi dānificat̉quis ex ſuo oꝑe. videt̉ tenere ad ſatiſfactōeꝫleſo extͣ de iniuria. ⁊ dam. da. ca. fi.Procuratores auteꝫᵐ. §. vij.offendūt vt notat Alanꝰ. ī li. d̓ plāctū eccl̓e.Primo qͥdem ſi exercent tale officiū qͥbꝰ a lege ꝓhibet̉. vt minor vigintiqͥnqꝫ ānoꝝ ad iudiciā ⁊ minor. xvij. ad negotia. ff. d̓ ꝓcura. l.minor. extͣ de ꝓcura. c. qͥ generalit̓. li. vj. Iteꝫnō poteſt eē ꝓcurator furioſus. īfamis. ſurdus. mutꝰ. accuſatus d̓ crimīe. miles. ẜuꝰ. excoīcatus vl̓ ꝯſtitutus ab ex coīcato. qd̓ ſi fieret tn̄ ī occulto: teneret. extͣ d̓ ꝓcura. c. auditis. Itē nec regl̓aris niſi ī caſu ſui monaſterij iubēte ſuo p̄lato. vt d̓ ꝓcu. cū religioſus īclemē. Itē clericus in qͦlibet gͣdū cōſtitutusquo ad ciuiles cauſas. ſecus aūt in ſpūalibꝰ.Sed ⁊ in ciuilibꝰ pt̄ eſſe ꝓ ꝑſonis miſerabilibus ẜm Hoſti. Scd̓o offēdūt ꝓcuratores: cūnon appellāt qn̄ debēt. puta qn̄ ſunt grauatiin cauſa ꝯͣ iuſticiā vel dn̄o ſuo nō denūtiantꝙ appellet. extͣ eo. nō iniuſte. Tercō qꝛ plenedn̄m ſuuꝫ nō defendūt. quia om̄ia debent facere que faceret dn̄s ſi pn̄s eſſet. et maioremdiligentiā habere debꝫ ꝙͣ in ſuis negotijs. vtC. mādati. l. in re. mādata: qd̓ ītelligendū ēſalua ſemꝑ iuſticia ſeu ꝯſcientia. Tenet̉ aūtad tria ꝓcurator .ſ. vocās ad iuditiū venire.iuſtis p̄ceptis parere ⁊ ſine licētia n̄ recede̓.xj. q. iij. certū. Quarto offendūt cū cōfitēturcontͣ dn̄m ſuū malicioſe: qd̓ nō debent fateri corrupti ab alia ꝑte. et ꝯfeſſio ꝓcuratorisnocet domīo extͣ de poſtulan. ca. j. Quinto ſifalſi ꝓcuratores ſūt id ē n̄ hn̄tes mandatumvel falſū mādatū hn̄tes. etſi in alijs habeantextͣ de reſcrip. c. cuꝫ dilecta. Utꝝ at̄ p̄iudicetdn̄o qd̓ facit ꝓcurator ꝯͣ ius vel iniurioſe ꝯtͣeū ſine ſpāli mādato extͣ eo. dilct̄i ẜm Inno.vide ibi. Septimo. qꝛ extorquent nimis magna ſalaria in qͦ tenēt̉ de ſuꝑfluo. xiiij. q. v.nō ſane. De ſalario ꝯgruo dct̄m ē ſupͣ. §. iiij.Octauo qꝛ ītromittūt ſe d̓ offitijs aduocādicum paꝝ vl̓ nihil ſciant iuris. vnde in culpa