CapitulumDecimūocta uū
Ꝙtum ad vſum falſe .§. v.monēte. Nota ꝙ ſcient̓ expēdēs falſā monetāvidet̉ ꝙ teneat̉ pena. l. cornel̓. de fal. q̄ regulariter ē deportatō ⁊ oīm bonoꝝ publicatō. ſeruus vero vltimo ſupplitō punit̉. Sꝫ Bar. dicit hoc ꝓcede̓ qn̄ expēdit nūmos plūbeos velſtagneos. qꝛ de illis tm̄ facit mentōeꝫ illa lex.al̓ punit̉ pena extͣordinaria. hec oīa Abb. ſy.¶ Nota tn̄ ꝙ vbi qͥs ī aliqͦ loco vbi monēte diminuti pōderis minꝰ valēt ẜm illā diminutōꝫemit debito p̄tio: et poſtea illas portat ad locū aliū vbi tm̄ valēt ꝙͣtum integre monete. etita indifferent̉ expēdunt̉ et accipiunt̉ ⁊ intm̄eas ꝯputāt ꝙͣtū integras. vt in quibuſdā ciuitatibꝰ regni exqͦ plus vēdit eas ꝙͣ emerit: nōvidet̉ in hoc peccare cū nulli dānū inferat etſibi ex ſua induſtria et labore lucꝝ q̄rit. ſicutaccidit de alijs mercimonijs q̄ plꝰ minuſue valēt in vno loco ꝙͣ in alio ꝑ regulaꝫ. Sciēti. dere iur̄. in vj. Sꝫ qͥ bonas ⁊ integras monetasdiminueret et ſic diminutas portaret ad talēlocū: vtiqꝫ fraudē face̓t et ꝯͣ legē. ⁊ tenet̉ talislucrū pauꝑibꝰ erogare. xiiij. q. v. c Non ſane.Sicut etiā nō excuſarent̉ a pct̄o qͥ monetasmalas et diminutas ſcient̉ dāt ꝓ bonis: etiāſi ſibi date eſſēt ꝓ bonis: et poſtea ꝑpendit dediminutōe valoris. n̄ .n. p̄t abſqꝫ pct̄o fraudisalteri dare ꝓ bona et integͣ: qꝛ culpa alteriꝰ ⁊error ſuus non debet alteri nocere. Culpa .n.debet ſuos tenere actores ⁊ nō alios.De falſificatōnibus .§. vj.in ponderibꝰ et mēſuris. Ex ꝯcilio Magūt in̄.dr̄. Ut mēſure ⁊ pōdera iuſta fiant ſupple ſtatuimus. ⁊ infra. Si qͥs iuſtas mēſuras ⁊ iuſtapōdera lucri cā mutare p̄ſumpſerit. xxx. diesin pane et aqͣ penite at. extͣ de emp. et ven. c. ij.in glo. Inſuꝑ punit̉ ẜm leges .ſ. ciuiles. l. cornel̓. de fal. Hec pn̄ia hic taxata forte locū habet cū ꝯuīceret̉ ī iuditō eccleſiaſtico ꝯtētōſo.Nā in foro pn̄ie idē iudiciū ē de iſta ſicut et dealijs taxatis in canonibꝰ. vt .ſ. ſit arbitraria.ar. de pe. di. j. Menſurā. et. xxvj. q. vij Tꝑa. Etdubiū non ē qͥn talis peccet mortalit̓ cū agatꝯͣ iuſticiā et in dānū ꝓximoꝝ. et tenet̉ de om̄iqāno in̄ ſecuto ſatiſface̓. extͣ de iniur̄. ⁊ dā. da.Si culpa. Ꝙ ſi ſcire nō poſſet ꝓpt̓ multitudinē ꝑſonaꝝ et varietatē: tenet̉ pauꝑibꝰ erogare p̄cipue ſi ī ꝑuo illos leſit. Tenet̉ etiā ad remedianduꝫ inꝙͣtum p̄t ſine ꝑiculo ſue ꝑſonevel maioris ſcandali. vt .ſ. auferant̉ de mediodicte menſure vel pōdera falſificata. vel adequent̉. Et idem dicendū de eo qui eis .ſ. falſificatis ſciēter vſus fuerit .ſ. ꝙ peccat grauiter.et de eo in qͦ aliꝰ dānificat̉ ꝑ hoc ſibi obligat̉.De falſificatione in §. vij.ſcriptis. Fit aūt hoc vel ī bullis papalibꝰ velinſtrum̄tis vel in lr̄is ⁊ alijs ſcripturis. Et inbull̓ papalibꝰ ſeu r̄ſcriptis dr̄ falſa eſſe ꝑ ſur-
reptōꝫ. et ꝑ nouā fabricatōꝫ eiꝰ. et ꝑ iuris interp̄tatōeꝫ. Per ſurreptōeꝫ qͥdē dr̄ falſa bulla vel reſcriptū ſeu carta cū .ſ. in petitōne gr̄eſeu bn̄fitij de qͦ ibi fit mentō aliqͥd tacitū ē. qd̓ſi fuiſſet exp̄ſſum nō eſſet ꝯceſſum: cū ē ſuggeſtū falſū qͦ tacito forte nō fuiſſet ꝯceſſū. et tal̓dicit̉ falſariꝰ. ff. de fal. l. ſi qͥs obrepſerit. Et cūhoc ſtudioſe fit et aduertent̓ non eſt dubiumꝙ mortale et graue ꝯmittit. Non tn̄ talis incidit in excōmunicatōem latā ꝯtra falſariosbullaꝝ ẜm Ricar. in qͣrto d̓ qua infra dicitur.caret tn̄ ꝯmodo illius gr̄e. puta. ſupplicatū eſtpape ꝙ det benefitium curatū alicui cum habeat etatem legitimā .ſ. xxv. annos. et hoc eſtfalſum: qꝛ ſcit illū nō hr̄e. xxij. vel cū ſupplicatur ꝓ bn̄fitō cōferendo illegitimo tacito ꝙ ſiillegitimus. talis gr̄a ſic ſurreptitie obtentanil valꝫ ac ſi nihil obtinuiſſet. Uerū in. c Super lr̄is. de reſcrip. ſit diſtinctō vt videlicꝫ qn̄ꝑ malitiā veritas tacetur et falſitas ſuggeritur: nullum ꝯmodū ex lr̄is impetrās ꝯſequit̉.Qui aūt hoc facit ꝑ ignorantiā et ſimplicitatem ſi tacuit talē veritatē vel exp̄ſſit talē falſitatē qͣ exp̄ſſa vel tacita nō īpetraſſet illas literas alicuiꝰ gr̄e idem iuris videt̉ eſſe. Sed ſietiā v̓itate illa exp̄ſſa vel faſſitate n̄ dicta etiālr̄as gr̄e alicuius īpetraſſet ſaltī in forma cōmuni tūc nō caret ꝯmodo earū totalit̉: ſꝫ tm̄ẜm rigorē iuris iudicat̉ ex eis nō ẜm formameaꝝ vt ibi dicit̉. Un̄ dicit glo. ꝙ ad hoc vt reſcriptū teneat nihil debet ſupprimi ex hijs quemouere animū principis pn̄t ad dādū reſcriptū vel denegandū. Qui aūt falſam cartamfabricat de nouo ſi ē bulla papalis vel reſcriptum talis deponit̉ et degradatꝰ tradit̉ curieſeculari. ſi ē clericus puniēdus .ſ. morte. extrade cri. fal. Ad falſarioꝝ. ⁊ ē excōmunicatꝰ ip̄ofacto. extra eo. Ad falſarioꝝ. Et ponūtur ī. c.Licet. eo. ti. ſeptē modi falſitatis ꝯgnoſcendeDe hac excōmunicatōe habes in qͣrta ꝑte. tij. Scd̓m aūt leges pena falſarij hec eſt. depoſito et oīm bonoꝝ ꝯfiſcatō in libero. in ſeruopena eſt morsº. ff. de fal. l. j Et hoc veꝝ in falſante ꝑ ſe reſcriptū principis. Falſātes aliaslr̄as eccleſie excōmunicant̉. Quo aūt ad foꝝꝯſciētie vltͣ mortale gͣue ꝯmiſſū tenet̉ falſariſiue teſtamēti ſiue inſtrumenti cuiuſcūqꝫ ſiueſcripture vt in libris mercatoꝝ. vel ſcient̉ vtēstalibus de oī damno qd̓ inde alicui ſequit̉ ſiueſit notarius ſiue teſtis ſiue cooꝑator vel faciens hoc fieri. extͣ de iniur̄. ⁊ dā. da. Si culpa.Et oē emolumentū qd̓ inde recipit tenet̉ reſtituere: qꝛ fur ē et latro. xiiij. q. vj Si res. et inmultis locis ē excōmūicatꝰ ꝑ ſynodales. Quietiā ſcient̓ vtit̉ falẜ bullis īcidit in illū canonē. et vltͣ mortale tenet̉ ad reſtitutōꝫ ſi in̄ aliqͥd vtilitatis ꝑcepit. Itē nota ẜm glo. ſuꝑ. c.In memoriā. di. xix. ꝙ carta falſa ꝑ iuris determinatōeꝫ vel interp̄tatōeꝫ dr̄ cū ſcribitur