TitulusPecimuſquintus

meo pauꝑi qui hītat tecū. non vrgebis eumqͣi exactor. Et ꝓpter hoc etiā mandat̉ Deut̉.xxiiij. Cum repetes a ꝓximo tuo rē aliquaꝫquā debet tibi. non ingredieris domuꝫ eiꝰ vtpignus auferas. Quarto inſtituit ꝙ in ſeptimo anno debita penitus remitterētur. Probabile em̄ erat. ꝙ illi qͥ ꝯmode redde̓ poſſentante ſeptimū annuꝫ redderēt. et gratis mutuātes nō defraudarēt. ſi aūt omnino impotentes eſſent. eadē rōne erat eis de nouo dādum ꝓpter indigentiā. ¶ Circa v̓o alia mutuata hoc lex ſtatuit. vtppter negligentiameius cui mutuata ſunt. ſi in ipſius abſentiamoriātur. vel debilitentur. reddere ea ꝯpellatur. Si v̓o eo pn̄te ⁊ diligēter cuſtodientemortua fuerint. vel debilitata. non cōgebātur reſtituere ea. et maxime ſi erant mercede ꝯducta. quia ita etiam potuit mori ſeu debilitari apud mutuātem. Hoc obſeruandūerat. qn̄ animalia erant mercede ꝯducta. qͥatunc habebat certū pretium ꝓ vſu aīalium.vnde nihil accreſcere debebat ꝑ reſtitutōemanimaliū. niſi ꝓpter negligētiam cuſtodientis. Et quia hec eſt dr̄a inter mutuum et depoſitum. quia mutuū traditur in vtilitatemeius cui traditur. ſed depoſitū in vtilitatemdeponētis. ideo magis artabatur aliquis incertis caſibꝰ ad reſtituēdum mutuum. ꝙͣ adreſtituendū depoſitū. quia de minori negligentia tenebatur is qui recepit mutuum ꝙͣdepoſitarius. qui nō tenebatur niſi d̓ furtovt patet Exo. xxij. ¶ De penis que inferebātur ꝑ iuditialia precepta legis ꝓ diuerſis delictis. nota ẜm Tho. vbi ſupra. Ꝙ nōſolumꝓpter grauitatē culpe. ſed etiam ꝓpter aliascauſas grauis pena infligitur. Primo quidem ꝓpter quātitatem peccati. quia maioripeccato (ceteris paribꝰ) grauior pena debet̉Secūdo ꝓpter peccati ꝯſuetudinē. qꝛ a peccatis ꝯſuetis nō faciliter hoīes abſtrahunt̉niſi per graues penas. Tertio ꝓpter multaꝫꝯcupiſcentiā vel delectatōeꝫ in pct̄o. ab hisetiā non defacili hoīes abſtrahūtur niſi ꝓpt̓graues penas. Quarto ꝓpter facilitatem cōmittēdi peccatum. et iacendi in ip̄o. Huiuſmodi etiā peccata que manifeſtātur ſūt magis puniēda ad alioꝝ terrorē. ¶ Circa etiāip̄am quātitatem peccati quadruplex gradus eſt attēdendus etiam vnū et idem pct̄mQuorū primus eſt qn̄ inuoluntarius pct̄mꝯmittit. Tūc em̄ ſi oīno eſt inuolūtariꝰ: totaliter excuſatur a pena. Hr̄ em̄ Deūt̓. xxij.Ꝙ puella que opprimitur in agro. nō eſt reamortis. quia clamauit et nemo affuit qui liberaret eam. Si v̓o aliquo mō fuerit volūtarius. ſed tn̄ ex infirmitate peccat: puta cūaliquis peccat ex paſſione: minuat̉ peccatū⁊ pena ẜm veritatem iuditij diminui debet.niſi forte ꝓpter ꝯmunem vtilitatem pena ag-

grauetur ad abſtrahēdum homines ab huiuſmodi peccatis ſicut dictū eſt. Secundusgͣdus ē. Qn̄ aliquis ꝑ ignorantiā peccauit⁊ tūc aliquo mō reus reputabit̉. ꝓpter negligentiā addiſcēdi. ſꝫ tn̄ non puniet̉ ꝑ iudicesſꝫ expiabit pct̄m ſuū ꝑ ſacrificia. vt dr̄ Leuit̉. iiij. Anima cū peccauerit ꝑ ignorantiā⁊cͣ. Sꝫ hoc intelligendū ē de ignorātia factinō aūt de ignorātia p̄cepti diuini qd̓ om̄esſcire tenētur. Tertius gͣdus eſt. qn̄ aliqͥs exſuꝑbia peccabat .i. ex certa electōe vel ex certa malitia. ⁊ tūc puniebat̉ ẜm quātitatē delicti. Quartus aūt gͣdus ē. qn̄ ꝑ ꝓteruiam ⁊ꝑtinatiā peccabat. Et tunc qͣi rebellis ⁊ deſtructor ordinatōnis legis oīo occidenduserat. Et ẜm hoc dicendū eſt. ꝙ in pena furtiꝯſiderabat̉ ẜm legē id qd̓ frequēter acciderepoterat. et iō pro furto aliaꝝ rerū. q̄ defacilicuſtodiri pn̄t a furibꝰ. nō reddebat fur niſiduplū. Ques aūt nō defacili pn̄t cuſtodiri afurto. qꝛ paſcunt̉ in agris. iō frequētius cōtingebat ꝙ oues furto ſubtraherētur. vn̄ lexmaiorē penā appoſuit. vt .ſ. qͣtuor oues ꝓ vnaoue redderent̉. Adhuc autē boues difficiliꝰcuſtodiūtur. qui hn̄tur in agris. et non itapaſcātur gregatī ſicut oues. ⁊ iō adhuc hicmaiorem penā appoſuit. vt .ſ. quinqꝫ boues ꝓvno boue redderētur. Et hoc dico. niſi forteidē aīal inuētum fuerit viuēs apud eum. qꝛtunc ſolum duplū reſtituebat. ſicut in ceteris furtis. Poterit em̄ hr̄i p̄ſumptio ꝙ cogitaret reſtituere. exquo biuū ſeruaſſet. ¶ Etnota ẜm Aug. xxj. de ciui. dei. Ꝙ tullius poſuit octo genera penaꝝ eſſe ī legibꝰ. videlicꝫdamnū. vincula. verbera. talionem. ignominiam. exiliū. mortem. et ẜuitutē. Ex quibusaliqua in lege ſunt inſtituta. Damnū quidēſ. cum fur ꝯdēnabat̉ ad quintuplū vel quadruplū. Uincula v̓o ſicut Nume. xv. mādat̉de quodam ꝙ in carcerē includeret̉. Uerbera ſicut Deūt̉. xxv. Si eum qui peccauit dignum viderint plagis proſternēt. coram ſeqꝫ facient verberari. Ignominiā etiam inferebat illi qui nolebat accipere vxorem fratris ſui defuncti. q̄ tollebat calciam̄ta illius.et ſpūebat in faciē eius. mortem etiā inferebat. vt patet Leuit̓. xx. Qui maledixerit pr̄iſuo aut matri: morte moriatur. Penam em̄talionis lex induxit dicens. Exo. xxj. Oculūpro oculo. dentem pro dente. Penam auteꝫẜuitutis induxit in duobꝰ caſibꝰ ¶ In ono qͥdem. quādo ſeptimo anno remiſſionis ille qͥerat ſeruus nolebat beneficio legis vti. vt liber exiret. vnde pro pena ei infligebatur. vtin perpetuum ſeruus remaneret. Secundoinfligebatur furi quādo nō habebat ꝙ poſſet reſtituere. ſicut habetur Exo. xxij. Penāaūt exilij vniuerſaliter lex non ſtatuit. quiain ſolo populo deus colebatur omnibꝰ alijs