Druckschrift 
1 (1478)
Entstehung
Seite
418
Einzelbild herunterladen
 

CitulusPecimuſquartꝰ

altaribꝰ erectis. Ita etiā fuerūt hīta quedāiuditialia inter eos. ſed erāt illa iuditialia ex inſtitutōne diuina. ſed hūana. vt ſunt ſtatuta ciuitatū. Sic etiaꝫ illa ceremonialia. fuerūt īſtitutōem dei. ſꝫ deuotionē colentiū deū. ad hoc inſtigatoꝝ ex inſtīctu diuino. Differ̄t aūt iuditialia a ceremonialibꝰ in tribꝰ. in determīatōne. in figuratōne. in obẜuatōne. Ex pͥmo .ſ. determinatōne ſunt in ſe iuſtificata qꝛ a deo ordinata.Ex ſecūdo .ſ. obſeruatōne. vt qꝛ ab hoībꝰ aſſumit̉: ſūt d̓ſiderabilia ſuꝑ auꝝ qꝛ valde vtiliareipublice. Ex tertio .ſ. figuratōe ſūt dulciora ſuꝑ mel et fauū ꝙͣtū ad expoſitōem miſti et moralē. Primo dr̄nt qꝛ ceremonialia ordināt hoīem ad debitū cultū dei. Iudicialia aūt ordināt ad debitū ꝯuictū ꝓxīo.Sꝫ pro hꝰ maiori declaratōne dicit. b Tho.pͥma ſcd̓e. q. ciiij. art̉.. p̄ceptoꝝ cuiuſlibetlegis. quedā hn̄t vim obligādi ex ip̄o dictamine rōnis. qꝛ .ſ. ip̄a naturalis dictat hoceſſe debituꝫ fieri vel vitari. et hꝰ dicunt̉ p̄cepta moralia. eo a rōne dicunt̉ mores hūani. Alia v̓o p̄cepta ſunt non hn̄t vim obligandi ex dictamine rōnis. qꝛ in ſe ꝯſiderata hn̄t abſolutā rōnem debiti vel indebiti. ſꝫhn̄t vim obligādi ex ip̄a inſtitutōne diuinavel hūana. et hꝰ p̄cepta ſunt determīationesmoraliū p̄ceptoꝝ. Etſi determinent moraliaex inſtitutōe diuina in his que ordinat̉ad deū. talia dicūtur ceremonialia. ſi aūt determināt moralia in his ꝑtinēt ad ordinationē hoīm adīuicē. talia dicunt̉ iuditialiaEt in his duobꝰ ꝯſiſtit iuditialiū p̄cepto. vt .ſ. hēant vim obligādi ex ip̄a naturali rōne. ſꝫ ex inſtitutōe. et hoc dr̄nt a moralibꝰ. Secūdo vt ꝑtineāt ad ordinatōeꝫ hominuꝫ adinuicē. et ſic dr̄nt a ceremonialibꝰp̄ceptis. per hoc at̄ dr̄nt iuditialia iſta a legibꝰ et ſtatutis ciuitatū. qꝛ illa ſūt ex inſtitutōne dei. hec aūt ex inſtitutōne hoīm. Et dicunt̉ tuditialia. nōſolū ꝑtinēt ad lites iuditioꝝ. ſed etiā q̄cunqꝫ ꝑtinēt ad ordinatōnemhoīm adinuicē ſubeſt ordinatōni pͥncipisalicꝰ ſeu official̓. Secūdo dr̄nt iuditialiaa ceremonialibꝰ in figuratōne. qꝛ .ſ. ceremonialia figurabāt pͥmo et ſe. iuditialia aūtſecūdario ex ꝯſequēti. Pro cuiꝰ declaratōedicit Tho. pͥma ſcd̓e. q. ciiij. arti. ij. dupl̓rdr̄ aliqd̓ p̄ceptū figurale. Uno pͥmo etſe. qꝛ .ſ. pͥncipl̓r ē īſtitutū ad aliqͥd figurādū.et hoc ceremonialia ſunt figuralia. Adhoc etiā ſunt inſtituta vt figurarent aliqͥdꝑtinens ad cultū dei ad miſteria xp̄i. Alio dr̄ p̄ceptū aliqd̓ figurale. pͥmo et ſeſed ex ꝯn̄ti. hoc iuditialia ſūt figuralia em̄ fuerūt principl̓r inſtituta ad aliqͥd figurādū. ſꝫ ad ordināduꝫ ſtatū illius ppl̓i ẜmiuſticiā et equitateꝫ. Sꝫ ex ꝯn̄ti aliqͥd figu-

rabāt inqͣtū ſtatus illius ppl̓i hꝰ p̄ceptadiſponebat̉: figuralis erat. Scd̓m illd̓ .j. adCorin. x. oīa in figurā ꝯtingebāt illis. Quiaem̄ ille ppl̓us erat electus a deo. vt ex eo xp̄naſceret̉. oportuit ſtatū illiꝰ ppl̓i ꝓpheticū et figuralē. vt ait Aug. Et iuditialiailli ppl̓o tͣdita. fuerūt magis figuralia ꝙͣ iuditia alioꝝ ppl̓oꝝ. Sicut etiā et bella geſtaillius ppl̓i exponunt̉ miſtice. aūt bella velgeſta aſſirioꝝ vel romanoꝝ. que fuerūt magis famoſa ẜm hoīes. An̄ et Greg. dic̄. xxiij.q. j. Niſi bella illiꝰ ppl̓i ſigͥficarēt bella ſpūaliademonū ꝯͣ nos. nequaꝙͣ eccl̓ia libros illosnarrāt illa bella. vt regū. ioſue. et alioꝝ ꝓponeret legenda. Et ſic iuditialia p̄cepta a doctoribꝰ ſuꝑ exo. in glo. exponerent̉ allegorice et moral̓r. Tertio dr̄nt iuditialia a ceremonialibꝰ in obẜuatōe. Nam ꝙͣuis vtraqꝫin nouo teſtamēto ſint mortua. qꝛ euacuataab obligatōne aduentū xp̄i. tn̄ ceremoni.lia nōſolum ſūt mortua. ſed etiā mortiferapoſt diuulgatōem euangelij. Et eſt. qꝛ (vtdictū eſt) illa ceremonialia ſūt figuralia p̄rcipl̓r inſtituta ad figurandū xp̄i miſteria vfutura. vn̄ ip̄a ẜuare eſſet ꝓteſtari ꝯͣ veritatē fidei. ac ſi nondū eſſent impleta. Sꝫ iuditialia ita ſunt mortua. mortifera.ſiqͥs pͥnceps vel eccl̓ia vellet aliqd̓ ex illis iuditialibꝰ ſume̓ ſuo ſtatuto ẜuando in ciuitate tanꝙͣ iuſtū et vtile. peccaret qꝛ illutſeruaret. niſi hoc faceret ip̄e vel ab alijsdari ſeruaret. qꝛ in lege moſaÿca ꝯtentū. etinde obligatoriū: tūc em̄ intentō eſſet mortifera. Ideo aūt iuditialia nūc ſunt mortuanon obligāt. qꝛ inſtituta eſſent ad diſponendū ſtatū illius ppl̓i ordinabat̉ ad xp̄m.mutato illo ſtatu ppl̓i. xp̄o adueniēte ip̄a iuditialia obligāt. Fuit em̄ lex pedagogusducens ad xp̄m ẜm apl̓m. Sed qꝛ hꝰ p̄cepta(vt dictū eſt) non ordinabant̉ principaliterad figurādum xp̄i miſteria. ſed ad aliqͥd fiēdum ẜm iuſticiā. ideo ip̄oꝝ obſeruatio nonita p̄iudicat fidei veritati abſolute. Sed nūcſi intentio obſeruādi eſſet. vt qꝛ in lege moſaÿca mādatum. hoc em̄ preiudicaret veritati fidei. qꝛ hoc haberet̉ ſtatus priorisppl̓i adhuc duraret. et xp̄c nondum veniſſet.Un̄ et apl̓s ad Heb̓. vij. ait. Tranſlato ſacerdotio neceſſe ē legis tranſlatio fiat .ſ. quoad totā. Ubi dicit Augꝰ. Quia em̄ ſimul etab eodem et ſub eadē ſponſione vtraqꝫ dataſunt. qd̓ de vno dr̄ neceſſe ē vt de altero intelligat̉. extra. de ꝯſtitu. tranſlato. Fit autē quadruplexdiſtinctio hoꝝ p̄ceptoꝝ iuditialiū. ẜm diſtinctionē ordinatonis hūane. vt ponit. b Tho.prima ſcd̓e. q. ciiij. arti. iiij. Quadruplex em̄ordo in ppl̓o p̄t inueniri. Primus ordo ē pͥn-