CapitulumSecūdum
ſequitur ꝑ patiētiaꝫ et obedientiā et demuꝫhomo ſi ꝑficitur ꝑ beniuolentiā. Grex em̄nomen eſt brutoꝝ collectiuū nō angelorumvel hoīm. Hoīes igr̄ cū ſeqͥ .i. imitari habeas ꝯſidera qꝛ greges dicūt̉: vt diſcas diſcernere qͦs ſeqͣris. qd̓ infra declarabit̉. Hic aūtpriꝰ nota. ꝙ primꝰ hō ſe effecit ſimileꝫ iumētis inſipiētibꝰ ꝑ pct̄m ꝑ decē ſigna q̄ cogͦuitPer carnis rebellionem.Per primaꝫ operationem.Per domini trepidationem.Per ꝑditam ſpeculationem.Per inſulſam locutionem.Per mutatam nutritionem.Per nouam inhabitatōnem.Per diuinam ſeparationemPer mortis incurſionem.Per pellium traditionem.Ꝙplures fuiſſent differētie inter genus humanum et bruta ſi nō peccaſſet. ſꝫ iſtoꝝ decem ꝑ pct̄m exꝑientiā ſenſit ſil̓eꝫ ſe brutis.Ꝙͣtum ad primum ante peccatū corpusvoluntati ⁊ volūtas deo erat ſubiecta. ſꝫ cōſūmato delicto. caro voluntati. et voluntasdeo rebellauit. hinc eſt ꝙ ſentiēs rebellionēmēbrorū genitaliū vterqꝫ erubuit. vt brutaaīalia nō valētes mēbris carnalibꝰ imperare. vt ptꝫ Gen̄. iij. ¶ Scd̓o texturā lanificūet hmōi que ꝓpria ſūt araneaꝝ. ante peccatum homo non exercuit nec exercuiſſet. ptꝰqd̓ commiſſum. folia ficus collegit. intexuitvt ſciuit. et fecerūt ſibi perizomata. vermiūartes imitātes Gen̄. iij. ¶ Quō ad terciumabſqꝫ pct̄o homo diuinū q̄rebat aſpectum.ſicut fidelis ſeruus remunerātē patronū libenter expectat. Nō em̄ trepidauit imꝑantis aſpectū vel cūcta aīalia ad ſe afferētis.At vbi factus eſt reꝰ. iudicis timet aduētū.Sic Adā a facie ſua ſe abſcondit ī ligno. veſtigia et vocē ambulantis expauēs. hoc aūtbrutoꝝ eſt ad voceꝫ .ſ. et ſonū dn̄i ſui abſcōdere ſe. et cum tremore latere. vt patꝫ ī pluribꝰ aīalibꝰ. ¶ Ꝙͣtū ad qͣrtū nota. ꝙ eo tꝑeꝙͣuis paruo .ſ. ſpacio horarū quinqꝫ et nonvltra. qͦ ſine peccato ſteterat ī illo loco ameno. aſſuetus erat celica cōtemplari. ſed perpeccatū ſe totū ī ſenſuales affectōes ⁊ difficultatem intellectus ſenſit redactū. Un̄ nōdubitauit ſe ſil̓eꝫ brutis effectū. quibꝰ antenoīa impoſuerat iuxta vniuſcuiuſqꝫ ꝓpͥetatem nature Gen̄. ij. vt ꝑ cognitōꝫ ip̄oꝝ ſe demum cognoſceret ī eoꝝ gregē trāſiſſe. ¶ Ꝙͣtum ad quintū. aduerte ꝙ exꝑtus fue̓at hōprimꝰ linguam ſerpētinā pariter et humanam optimeqꝫ nouerat eaꝝ diſtantiā. Eratem̄ vox hoīs ſimplex. veritate. modulatōe.et deo plena. Ex habundantia .n. cordis osloquitur. ait xp̄c Math̓. xij. Linguā v̓o ſerpentinā verſutam. fallaceqꝫ fuiſſe nō igno-
rabat. cum ſe iaꝫ ſciret deceptū. Demū conſcientia teſte loquēdo cū dn̄o mētiri ⁊ ſuū īfamare actorem (ſicut ille ſerpēs fecerat) ſevidebat Gen̄. iij. et ſic ꝑ inſulſam locutōꝫ ſeſil̓eꝫ ſerpēti on̄dit. ¶ Ꝙͣtū ad ſextū attendeꝙ diſtinxerat dn̄s cibū hoīs a pabulo brutiſicut eoꝝ ſpecificū eſſe. Arboꝝ em̄ fructumhōi. fenū ꝑauerat iumētis. Sic erāt vtriuſqꝫ menſe diuiſe. At vbi ad vitiū eſt deuentūad brutoꝝ mēſam inuitatꝰ eſt hō atꝫ locatꝰ.cū dictū fuit ꝑ veritateꝫ eternam. comedesherbas terre Gen̄. iij. ¶ Ꝙͣtū ad ſeptimumſcias. ꝙ ſicut ſeq̄ſtrauerat dn̄s mēſas: ita etinhabitatōes ꝯſtituerat diuerſas. Locus eīhoīs erat fuiſſetqꝫ in euū terreſtris ꝑadiſusin qͦ creatūdeꝰ poſuit ip̄m: et ꝑs reliqͣ habitabilis terre ceteris aīalibꝰ erat ꝯceſſa. Illaerat ciuitas. iſta rus. Ila ꝑadiſus tēplū ſecuꝝ. illa v̓o demonum ſilua plena timoris.Cū igr̄ ꝯſumata p̄uaricatō foret. olim celeſtis: ad villā mittit̉ ad ouile pecꝰ. ẜuus demonis ad dn̄m ſuū. atqꝫ ad portā ꝑadiſi neſit facilis ſpes redeūdi. cherub cuſtos collocat̉ cū berſatili gladio. ¶Quō ad octauū.O ꝙͣclare ſenſit ſe ī brutū mutatū: niſi ratōin totū fuiſſꝫ amiſſa. qn̄ eſt ſeꝑatꝰ a dn̄o. cūprimo ſub angelis eiꝰ extiterat comes. ⁊ nūceſt datꝰ beſtijs ī ſocium. cū ſciret ſimilia bn̄cū ſil̓ibꝰ ꝯuenire. ⁊ loca ꝓportionari locatisnōſolū ẜm ꝙͣtitatem: ſꝫ etiā ẜm dignitatē.¶ Ꝙͣtū ad nōnū. Conſidera ꝙ hō primꝰ vite immortalis auidꝰ erat. hāc ꝓmiſerat dn̄snon peccāti: et ſub dulcedine huiꝰ. tradiditſerpēs pomū guſtandū: dicēs. Nequaꝙͣ morie mini: ſed eritis ſicut dij Gen̄. ij. quos illenō ignorabat eſſe alienos a mortē. Sciebatem̄ bruta cuncta mortalia fore. Quis dubitet ꝓinde ſe ſenſit eſſe mortalem: cū abſcondit ſe ī medio ligni ꝑadiſi. qd̓ vocabatur lignū vite. Ne at̄ potuiſſꝫ credere falſū eē illd̓iudiciū mortis. qd̓ mēti erat imp̄ſſum. ſumma ve̓itas dixit eidē Gen̄. iij. Donec reuertaris ī terraꝫ de qͣ ſumptus es: qꝛ terra es etin terraꝫ ibis. ¶ Ultimo tandeꝫ ne a menteperiret ꝙ beſtijs ſimilis eſſet. pelle indutuseſt beſtiali. primo nāqꝫ erat veſtitꝰ ſui nobiliſſima cute innocētie. cunqꝫ ſe. aut ſodaleꝫaſpiceret. hoīeꝫ intuebat̉: qꝛ hō erat quē videbat. Aodo aut oculis eiꝰ inſpitiētibꝰ ſe. etgeneris ſui obijcitur pellis brutoꝝ aut lanaip̄oꝝ. nō niſi quia ſil̓is factꝰ eſt illis. Cultusem̄ exterior maxime ordinatur a deo. vt interioreꝫ hominē pandat. Pene vnicū ſignūremāſit. quo nō ſe totaliter ꝯuerſum ī brutum extimaret .ſ. ꝙ corpꝰ eiꝰ remā ſit erectū.Nam dicit Ouidiꝰ. Pronaqꝫ cū ſpectēt aīalia ceterā terrā. Os hoīm ſb̓lime dedit celūqꝫ vide̓. Iuſſit ⁊ erectos ad ſydera tolle̓ vultus. Abi etiā ptꝰ veſtigia gregū. ꝯſiderando