LiberSecundus
ſpiſſans et ſic indurans et arefaciensLx.Xciiij. dubiumeli.Utrum nutritio ſolum fit ad impediendū calorem naturalem ne conſumat ſubſtantiā. Solutio Nō. quiaẜm hoc nō oporteret membrū per ſuſceptōem nutrimēti nutriri. ſed tantū ſuꝑfundi vel infundi. Et magis adhoc eſſet idonea humiditas aque qͣꝫ nutrimentalis. Ethoc manifeſtū eſt eſſe falſum ex ſupra dictis. Etiam ſihoc diceretur nutrimentum nō nutriret ex hoc ꝙ eſt potentia caro vel os vel aliud membrum nutriti. Sed potius ex hoc ꝙ alteraret vel remitteret intenſioneꝫ caloris que eſt in ip̄o que om̄ia ſunt abſurda. Sed diceres Nos videmus multa corpora conſumi ꝑ famemquando cibus ſubtrahitur. et impediri conſumptōnemcum abundanter cibus ſumitur et ſic nutrimētum videtur in hoc nutrire ꝙ impedit caloris naturalis motūSolutio Nutrimentū quando membro vnitur abūdanter. fortificat membrum ne cito conſumatur eiꝰ naturalis ſubſtantia. et ideo nutriendo et reſtaurando impedit. et nō ita ꝙ ſuꝑfundatur tantum uel infundaturet ergo per ſe cauſa nutrimenti. eſt reſtauratio deperditi in eo quod nutritur quemadmodū in dubio vigeſimoſecūdo dictum eſt.Xxv. duvium eii.Utrū in om̄ibus ꝑtibus materie poteſt fieri deperditio et reſtauratio. vel in qͥbuſdam tantū. SolutioSubſtātia corꝑis humani ⁊ etiam cuiuſlibet animalisnaturalis cōſtat ex duplici humido. ſcꝫ ex humido ſeminali quod nō eſt tantū materiale. ſed etiā factiuū organoꝝ. et ex illo pͥncipaliter fit ſubſtātia illa. in qua eſt prima organiſatio corꝑis. Recipit aūt augmentū ꝑ aliudhumidū quod attrahit quaſi procibo. Et vocat̉ humidum nutrimentale a quibuſdā. ⁊ tamē nō eſt adeo conueniens ꝓ factura corꝑis ſicut pͥmum. ⁊ ꝓpter hoc virtutes naturales oꝑantes in corpore hebetant̉ in illo Inpͥmo igitur humido deꝑditio nō recipit reſtauratōnemper humidū eiuſdē ratōnis. licet em̄ membra radicaliaaugmentū et nutrimentū ꝑticipant per cibū. nūqͣꝫ tamēadeo ꝯueniens poteſt fieri humidū cibi ꝙ efficiat̉ radicale. Et ideo ꝯſumptio fit humidi radicalis cōtinue velin toto vel in ꝑte. et ſic nō ſufficit corꝑi animato humidum nutrimentale ꝓpter quod neceſſario inducit̉ morset nō poteſt fieri reſtauratio. ꝯſumptio vero eius impeditur ꝑ ꝯtinuā infuſionē humidi nutrimētalis. Humimidum em̄ radicale eſt illud quod eſt in ip̄is membrisradicaliter imbibitū. et eſt quaſi quoddā vas et inſtrumentū naturale in quo ꝟtutes anime q̄ ſunt in organisꝯuertunt humidū nutrimētale attractū in membra. ⁊ incōplexione membroꝝ. ſine quo hoc facere nō poſſunt ſicut artifex nō p̄t oꝑari ſine inſtrumento. Inde eſt ſi diſtinguat̉ humidū ꝑ locuꝫ. triplex humidū reꝑitur in corpore humano ſcꝫ radicale quod eſt intra mēbra radicalia. Et ꝑ quod tanqͣꝫ per inſtrumentū natura operaturin humidū cibi ẜm quod eſt humidū nutrimētale. qd̓ ēiam attractū ad ſingula mēbra. Et eſt humidū nutrimentale infuſibile a venis q̄ ſunt vie nutrimēti. Et huius exemplū ponit̉ in oleo lucerne cuius q̄dam pars eſtimbibita panno qͥ ardet. Et q̄dam pars attingit vndi
qꝫ et qͣdam circūnatat. Et cū operat̉ ignis. agit quidēimmediate in humidū quod eſt intra pannū/ cōtinue etpaulatim attrahit humidū circūſtans. Et vt nō poſſitſubito conſumere humidū pͥmum impeditur a ꝯtinuainfuſione olei circūnatantis. Et ſic naturalis calor cōtinue agit in humidū radicale deꝑdendo ꝑtes eius. ſꝫ neſubito poſſit conſumere. impeditur a continua infuſione humidi nutrimētalis Et ita patet ꝙ deꝑditio fit inom̄ibus ꝑtibus corꝑis ẜm materiā ſiue fuerit ex humido nutrimentali ſiue radicali. ſed nō eodē modo fit reſtauratio licet em̄ reſtituatur calor ex humido nutrimētali. tamē illum qui fit ex humido radicali ph̓us appellat vas in libro de generatōe Subſtantia em̄ organoꝝilla fit ex humido radicali. Et ita ſicut deſtructa radicein planta nō fit poſtea nutrimentū. qꝛ nō eſt illud quodcōuertit nutrimentū ad naturā plāte Sic deſtructo humido radicali qd̓ diffuſum eſt ꝑ organa. nō erit vegetatio mēbroꝝ. radicale em̄ eſt ꝯuertes ⁊ actiuū ꝑ virtutēanime q̄ eſt in ip̄o. ſed nutrimētaie eſt ꝯuertibile tantū.Et ſic deficientibꝰ mēbris talibꝰ formatis deficit vas inquo p̄parari debet materia reſtauransXxvI. dubium eſt.An calor ſit inſtrumentū ꝟtutis nutritiue. Et videt̉ꝙ nō. qꝛ calor eſt ꝯſumptiuus. ꝟtutis aūt nutritiue eſtſaluare nutritū. ⁊ ꝯſeruare. cū igitur oꝑatio inſtrumenti nō debet eſſe ꝯtraria oꝑatōni virtutis. videt̉ ꝙ calornō ſit inſtrumentū virtutis nutritiue Confirmaturqꝛ calor nō videt̉ niſi calefacere et diſſoluere. In nutrimento aūt videmus ꝙ ip̄m coadunat̉ in carnes et oſſa.ergo in ip̄o debet oꝑari aliqua alia virtꝰ qͣꝫ calor Secundo ſic ph̓us dicit in .xvi. animaliū ꝙ humidū eſt cauſa vite cū em̄ nutritiua ſit ad ꝯſeruatōnem vite indiuidui videt̉ ꝙ inſtrumentū eiꝰ debet eſſe humidū Tercio humidū radicale quod eſt in mēbris formalibꝰ ⁊ radicalibus eſt ꝯuertens et humidū nutrimētale ꝯuertibile. cū igit̉ ip̄m nō ꝯuertit vt inſtrumentū. vt ptꝫ ꝙ neceſſe eſt vt aliqͥd oꝑetur in cibo ad receptōem figuraꝝ ⁊ſpecieꝝ membroꝝ corꝑis. ⁊ hoc nō p̄t eſſe calor Solutio Alberti Sic. ſꝫ neceſſe eſt ꝙ virtus caloris naturalis qͦ nutrimentū aſſimilat̉ nutrito ſit cōpoſita ex qͥnqꝫ virtutibꝰ. Prima eſt virtus ſimplicis calidi ignei perquā virtutē habet alterare. Altera aūt eſt q̄ eſt ex ſubiecto ꝓprio calidi qd̓ eſt humidū cōplexionale mēbri. in qͦoꝑat̉ calor. ⁊ ꝑ virtutē hanc ꝯgregatā facit digeſtioneꝫqͥē epſeſis q̄ elixatio natural̓ vocat̉. Tercia āt eſt virtusquā hꝫ calor ex mēbro ẜm ꝙ ē mēbrū cōpoſitū q̄ ꝟtutecalor mouet ad finē determīatū q̄ ē forma mēbri. Quartā āt ꝟtutē hꝫ a celo qͥ ꝟtute aliqn̄ calor intꝰ mouet̉ cuꝫſol occidit. aliqn̄ extra cū ſol oriens ſignū acciꝑe īcipit.aliqn̄ ad ſuꝑiora nutriti ſpūs ⁊ humorē ducit qn̄ ſol mediū celi aſcēdit. Quītā āt hꝫ ꝟtutē pͥncipalē ab aīa. cuiꝰē inſtrumētū. Sicut em̄ ꝟtꝰ artificis cōiter ē artꝭ ⁊ inſtrumēti. ita etiā ꝟtꝰ aīe et ſua ē ⁊ īſtrumēti ſui. ⁊ ꝑ hācꝟtutē īprimit ſub̓e nutriti ſpēm vite vt in ip̄o ſicut in ꝓprio ſubiecto actōes vite exerceant̉ Ad obiecta ī oppoſitū. Ad pͥmū ē dd̓m ꝙ calor igneꝰ ille ꝯſumit ⁊ incinerat Sꝫ calor digeſtiuꝰ nō agit tm̄ ẜm ꝓprietatē ignisſꝫ etiā ẜm virtutē aīe ⁊ celi. Et gͦ d̓t Albertꝰ ꝙ calordigeſtiuꝰ ꝯgregās ſubtile dulce humidū et diſgregansgroſſuꝫ terreſtre. aqͦſuꝫ expellēdo. ille ē de natura ignis.