deo. Tertio mō dicit̉ ueritas reꝝ naturaliū qua ueritate uerū eſt hoīem eſſe animal ⁊ hmōi. vnde illud qd̓ eſt verū taliueritate ⁊ nō ſolū tali ꝓprie ueꝝ d̓r. alia dicunt̉ vera ẜm modū quendā loquēdi ⁊ de tali v̓o dicit aug. ⁊ ambro. ꝙ om̄eueꝝ a deo uel a ſpūſancto ẜm dn̄m h. car. ⁊ adde qd̓ dixi. sͣe. hoīes. ¶ in. i. gl. ibi. ꝑſone eccl̓ie. adde. ſic etiā no. d̓ con.di. iiii. ꝑ aquā. iuxta pͥn. ¶ in. e. gl. in fi. adde. de pe. di. ii. ſicut tribꝰ. sͣ. vi. di. teſtm̄ in palea. ſed penſandum.Ncauti.On ita. arrogātia. ad huius v̓bi declaratōeꝫ videqd̓ dicā de pe. di. ii. § ꝯͣ ea iuxta fi. v. ſpēs ⁊ enim.Ibi. quo animo .ſ. decipiendi uel non ledendi ul̓conſulendi. hug.Ec artificioſo .i. arte uerboꝝ palliato ul̓ ornato h.l¶ in. i. glo. ibi. pontē. adde. ut. ff. de pac. veteribꝰ.¶ in gl. ut ledat. in fi. adde. uel ſic ſoluat̉ ut dicat̉lꝫ mētiti fuerīt abraam ⁊ paulus tn̄ nō peccauerūt qꝛ in alicuius ſignificatōne h̓ dicebāt ꝙ foris mēdacia apparebant. eth̓ ſola mendacia culpa carent ut ait aug. in libro qōnum noui ⁊ veteris teſtamenti ẜm lau. qui ita no. in pre. c. paratus.Equis. ꝑfectū. ꝑfectus d̓r ille ꝗ ꝓ fratribꝰ ꝑatus ēſubire mortē. de pe. di. ii. ſi ꝗs tantā. uel ēt ꝗ ꝑfectionis iter aggredit̉. ut dixi. xiiii. q. i. in pͥn. Sꝫ diccū h. ꝙ h̓ ꝑfectus accipit̉ ꝯſcīe ſecuritate ẜm la. de h̓. jͣ. in gl.videt̉ ergo ⁊cͣ. Dicit b. ꝙ h̓ de eo ꝑfecto intelligit̉ qui ex totopoſtpoſuit ⁊ obiecit ex voto corꝑalem curā ſui ⁊ alterius. etetiā vouit ꝙ in nullo caſu mentiret̉. vn̄ mortaliter peccat quocunqꝫ mō mentiat̉. ⁊ h̓ pꝫ. jͣ. e. c. ibi neqꝫ occidit ⁊cͣ. ſꝫ certe ẜꝫh̓ idē eſſet ēt de imꝑfecto ſi voueret ⁊ h̓ vult diuerſificare. dicẜm lau. ꝙ ꝑfectus venialit̓ peccat h̓ ſicut imꝑfectus ⁊ ꝙ dic̄neqꝫ occidat dicit occaſionalit̓. nā ꝑꝑ veniale citius veniretad mortē. xxv. di. §. crimīs. lxxxvi. di. pace ẜm la. vita conſeruanda. morte .i. defectu ⁊ diſſolutione. cuius .ſ. vite. uel ſb̓. genitiuū ibi .i. vita alicuius hoīs. morte cuius .ſ. hoīs .i. ſi interficit̉ ꝑfecto nolente mētiri ꝓ eius obſeruatōe. aīa ſua .i. ꝑfectitacentis. uel alterius .i. occiſi. nō occidat̉ qꝛ ꝑꝑ corꝑis mortēnō occidit̉ uel morit̉ aīa h. ꝗdam libri hn̄t occidit̉ ſine nō. etẜm h̓ expone ꝙ ꝑfectus vir nō debet mentiri ꝓ ẜuanda vitahoīs ꝓ cuius hoīs morte vitanda .i. ſi pro vitatione mortisillius occidit̉ aīa illius mētientis ul̓ alterius .i. illoꝝ ꝗ peccāteius exemplo. ꝗdaꝫ tn̄ exponūt occidit̉ .i. ledit̉ ꝑ veniale peccatū rodo. ſed qm̄. v̓. veꝝ occultare. ar. ꝯͣ. xi. q. iii. ꝗſquis. ibiſolue. duo vero. ii. ꝑs. iocamur. ꝯͣ. jͣ. e. qd̓ ait in fi. ibi dicam.nam ea que ioco fiunt nō ſunt obligatoria. exͣ de ſen. ex. c. i.ff. de ac. ⁊ obli. l. iii. illud. v̓. ſecundū. v̓. illud. iii. ꝑs. repetere.dic clarius ꝙ iō iſtud nō vocat̉ mendaciū qꝛ nō uidet illumcui fecit ꝓmiſſum īmo aliū qꝛ videt mutatū ⁊ mētis inſaniaoccupatū. p̄terea geminā hꝫ uoluntatē. reddēdi enī uoluntatatē hꝫ qn̄ videt illū cui ꝓmiſſum fecit .ſ. qn̄ videbit illū ad ſereuerti nō reddendi ꝗdem dum fuerit inſania huius. manifeſtū eſt. v̓. ¶ in. i. gl. ibi. factus hō. adde no. ꝙ multiplex ēꝑfectio .ſ. ꝑfectio ſufficientie ordinis p̄lationis religionis. etalie q̄dam ſicut diſtinguūt theologi ẜm Ro. ¶ in. e. gl. ibiꝙ illud .ſ. mendaciū iocoſitatis. ¶ in. e. gl. ibi. ſed iſtud. adde .ſ. mendaciū benignitatis ſit ex anīo ⁊ fit ſerio ⁊ ita habetſpēm mali ẜm la. a qua dēmus abſtinere. exͣ de vi. ⁊ ho. cle.cum ab omni. in pͥn. ¶ in. e. gl. ibi. tacere pōt. adde. de hocetiā no. xiii. di. in ſum. ubi dicit ꝙ dꝫ tacere. ¶ in. e. gl. ibi.fecit. adde. alia exempla plura habes. jͣ. e. §. abrahā. uſqꝫ adfinē qōnis ẜm ray. ¶ in. e. gl. ibi. in mādatis. adde. uel dicſimpl̓r ꝙ debet aſſerere ⁊ negare eū nō eſſe ibi. ſi tn̄ ꝯſcīa ſuadictat ſibi ꝙ ita debet dicere tūc enī nō dicit ꝯtra ꝯſcīam immo ſeꝗtur eam ⁊ nullo mō peccauit nec iſtis in aliquo ꝯtradicit quia h̓ nō mentit̉ .i. nō ibit ꝯtra mentē ⁊ optime h̓ innuit aug. sͣ. e. pͥmū. v̓. nec ſe quiſqꝫ. ẜm ray. ꝗ de h̓ ſatis no. ī ſūma de mēdacio. §. ſolet queri ⁊cͣ. Sed circa h̓ no. ꝙ duplexXXIIeſt ꝯſcīa .ſ. ꝯſcīa veri ⁊ ꝯſcīa dicendi ꝯͣ quā nō facit ſic dicendo exquo dictat ei ꝯſcīa ꝙ ſic dꝫ dicere. ꝯſcīa etiā dicēdi dupliciter d̓r. vno mō ꝯſcīa eius qd̓ dꝫ dici de neceſſitate. aliomō ꝯſcīa eius qd̓ dꝫ dici de honeſtate. ſic ⁊ ꝯſcīa nō dicēdidupl̓r accipit̉ vno mō ꝯſcīa eius qd̓ non debet dici. alio mōꝯſcīa eius qd̓ debet dici de neceſſitate. ⁊ in utroqꝫ uerbū dicendi pōt intelligi uel de neceſſitate uel d̓ honeſtate. ¶ ī gl.ergo ſemꝑ ibi. māſerit. adde. dicas ꝙ is ꝗ ꝓmittit aliꝗd poteſt excuſari ſi ſūt mutate ꝯditiones ꝑſonaꝝ ⁊ reꝝ ſiue negocioꝝ. nam ẜm ſenecā in libro d̓ bn̄ficiis ad h̓ ꝙ hō teneaturfacere qd̓ ꝓmiſit reꝗͥritur ꝙ oīa imꝑmutata ꝑmaneāt. ¶ ine. gl. ibi. uel cogitatū. adde. qd̓ ergo ſi ꝗs iurat multa capl̓a⁊ remanēt aliqua ad iurandū nūquid ſufficit dicere extendoiuramentū ad alia. Uidetur ꝙ ſic qꝛ mādatū excedere pōtex pacto ſuā naturā. ff. de p̄ſcrip. verbis. l. naturalis. §. ſed ſifacio. ⁊ exͣ de iureiuran. clericus. ẜm vin. ꝗ ita noͣ. exͣ de iureiur. veritatis. Sed. d. gof. no. in pre. decre. clicus nō ꝙ ꝙͣꝫuis ille q̄ iurauit uelit extendere iuramentū ad futura nō ſufficit ſola uolūtas. exͣ de eo qui mit. in poſ. c. i. facto enī opuſeſt ut iuret̉. ⁊ ideo nō ſufficit dicere uolo ꝑ iuramentū tenerierit enī ſimpl̓r ꝓmiſſio nō iuratoria ẜm goſ. ⁊ h̓ clarius corroborat phi. in pre. decre. cl̓icus. dicēs ꝙ iuramentū nō pōtextendi ad alia niſi de ꝗbus in ip̄o iuramēto fuit expreſſuꝫut ibi ⁊. e. ti. veniens. ⁊. c. ꝗntauallis. qm̄ iuramēta ſemꝑ ſuntreſtringēda ⁊ hoc ꝓpter mētū ꝑiurii. ar. exͣ de ver. ſig. cū clerici. ubi ꝓpter mētū ꝑiurii h̓ nomē eccl̓ia cathedralē eccl̓iaꝫ tātum comp̄hendit cū alibi noīe eccl̓ie comp̄hendat̉ quelibeteccl̓ia ꝓuincie uel dioc. exͣ de auc̄. ⁊ uſupal. cū ſuꝑ. alij volūtſaluare dictū vin. ut intelligatur de his que extabant tempore iuramenti al̓s ſecus. Sed ego a dicto alioꝝ nō recedo.¶ Aciat ꝓ tꝑali. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. e. c. ꝓx. niſi peccādoēt venialiter h. ꝓſpexit .i. debet ꝓſpicere h. recte .i.ſine peccato h. ¶ in. i. glo. ibi. ꝙ iuſte. adde i. ſinepeccato. nam ēt uenialiter non debet ꝗs peccare ut alius qd̓cunqꝫ ꝑiculum anīe uel corꝑis deuitet. ut. sͣ. c. ꝓx. in fi. ad h̓jͣ. e. c. ꝓx. ⁊ ad hoc. jͣ. c. q̄ritur ibi rōnabili ꝯſilio ⁊cͣ. Sꝫ ꝯtraid qd̓ h̓ dicit̉ eſt ar. iii. q. vi. h̓ quippe. v̓. nā cum ⁊cͣ. ibi dixi.¶ in. e. gl. in fi. adde. ꝯſueuit dici ꝙ qͣtuor modis d̓r aliꝗdpoſſe fieri .ſ. facultate nature iuris p̄miſſione uite merito officii debito. de hoc no. inno. exͣ de cōceſ. p̄ben. accedens.Mne. sͣ. e. pͥmū. fuge conſiliū eſt uel dic ꝙ ē p̄ceptum ⁊ ꝯp̄hendunt̉ tm̄ mortalia mēdacia lau. ⁊ h.nec q̄libet fallacia large loꝗtur. vnde dic etiā veniali. ⁊ ī hoc caſu loquitur. c. ſe. qd̓ palea eſt ẜm hu.Iquis. mentiturꝰ etiam venialiter ut dixi. sͣ. c. ꝓx.ad hoc. sͣ. e. faciat.Uod ait. fratribus ſuis. gen̄. xlv. neſciebatis h̓ hētur ꝙ interrogando ſit ꝯceſſio. ad idē. xxxii. q. vii.quid in oībus. exͣ de homic̄. cū iuramēto. ff. d̓ ver.obli. l. i. §. ſi quis ita. Et ex h̓ videt̉ ꝙ quis excipiendo confiteatur. Sed ꝯtra. exͣ de excep. cū venerabilis. ubi de hoc.C. de excep. ſiquidē. ⁊ ibi uideas. ꝑ hoīeꝫ .i. ꝑ diſpenſatoreꝫſuū q̄ inſecutus fuit eos ⁊ reduxit eos h. queri ſolet. ſic ordina queri ſolet quid ſibi velit .ſ. qd̓ ait ioſeph. fratribꝰ ſuis .i.neſciebatis ⁊cͣ. q. d. ſolet queri an fuerit mendacium mortalecū dixit ſe eſſe talem augurē cū nō eſſet h. aut qꝛ. v̓. ſolutionēponit ſub interrogatione ſi. jͣ. xxxv. q. vii. quid eſt. h. mendacia .ſ. mortalia. ⁊ ſic colligit̉ ꝯtra. e. c. ne quis. ubi d̓r ꝙ mendaciū qd̓ ſit ioco eſt peccatū .ſ. ueniale. Sed mendaciū h̓ dicitur tm̄ mortale .ſ. qd̓ ſit voluntate decipiendi ⁊ ledēdi ꝓximū h. ⁊ idē dicūt car. ioſ. ⁊ la. Alii exponūt ꝓut gra. in. §.ſe. ¶ Sed in ueteri qꝛ dixerat nullo genere mēdacii eē mētiēdū. ⁊ tn̄ ioſeph de ſuo mēdacio excuſat̉ iō ſb̓dit ſꝫ ī veteri⁊cͣ. la. ⁊ h. ⁊ dic ꝑmittebant̉ .i. a lege corꝑalit̓ n̄ puniebāt̉ lꝫ eſſent mala ẜm h. vn̄ gre. al̓s augꝰ. ẜm b.etujs imitando homīes veteris teſtamēti