peccatum ẜm legem diuinaꝫ ut in furto ⁊ rapina ut. sͣ. e. penale. diſpenſare non pōt ep̄us. nec etiam papa ut aliqui dicuntquo minus pn̄iam agat ⁊ reſtitutio fiat exͣ de uſur. cū tu. sͣ. e.q. ſi quod. ⁊. c. multi. jͣ. e. q. ꝓxi. c. i. In hiſ uero in quibꝰ mortale peccatū eſt ẜm ius poſitiuū. ē ep̄is ſuie inferioribus papeinterdicta diſpenſatio nll̓s diſpenſare uel pn̄iam preſtare pōtniſi ſolus papa uel is cui ſpecialiter cōmiſerit. Si uero non ēinterdcā tunc pōt ⁊ hoc etiam no. in ſpe. de legato. §. nunc deep̄orū. v̓. dn̄s meus dixit ⁊cͣ. ⁊ adde hic qd̓ no. inno. de hacmaͣ exͣ de immu. ec. qꝛ. in gl. i. iuxta fi. v̓ſi. ſed de hoc ibi uideas. ⁊ qd̓ dicam .i. q. i. c. i. in v̓bo reſtitui pōt donanda pauperibus. zacchei luc. xix. c. ¶ in gl. per iudicem adde ẜm hociſtud intelligitur ꝙ qn̄ mihi debebatur hr̄e non poterā ⁊ iudex per manū fortiorē detinenti id uiolenter abſtulit ⁊ mihireſtituit. Uel inuitū dicit h̓ non eū a quo oīo coacte eripiuntur ſed eū qui cū quadam animi perturbatione ꝑſoluit. Quidam autē ex his uerbis augu. dicunt aliquem aucͣte ſua remſibi debitā poſſe uiolenter arriꝑe a detinente. ſed male dicūtnitimur enim ꝯͣ regulam canonicam ⁊ ciuilem qua dr̄ ſi quisintantam que eſt. C. vn̄ vi. ẜꝫ ioff. ad idē. C. de iude. nullus. xvi. q. vi. placuit. xxiii. q. v. lex. ¶ in gl. ar. ꝯͣ illos. adde ẜꝫ io.baꝫ. ⁊ aꝫ. ¶ in. e. gl. ibi. ego credo. adde ⁊ bn̄ ẜm. M. quidixit eum repeter̄ poſſe ⁊ qd̓ dixit lex predicta litē perdat uerū eſt principalē nō date pecunie. nō enī quis dꝫ ſic pecuniādare. C. de pe. iudi. l. i. Unde dicebat. b. ꝙ ſi dat ut iudex ꝓeo ferat tm̄ iuſtā ſnīaꝫ ⁊ hoc ꝓteſtet̉ pōt repetere ar. h̓ ⁊ illa ꝓteſtatio excludit illā preſumptionē quā inducit lex illa. ꝓ hocfacit. ff. e. ubi aūt. C. e. ti. quotiēſ. Uel ibi loquit̉ cū incertū eſtquā ſnīam emerit. nam regulare eſt quot. ex ꝑte accipiētis tm̄eſt turpitudo repetitō cōpetit. ff. e. ti. l. idē ⁊ ſi la. ¶ in. e. gl. infi. adde de hoc ēt noͣ. xi. q. iii. qui recte. ¶ in gl. ſportulas. adde hoc intellige cū nō recipiunt ſalarium de publico. xxiii. q.i. militare. lxxxvi. di. non ſatis. v̓ſi. in ſingulis io. de fā. ¶ ingl. de facto. adde ⁊ noͣ. ꝙ lr̄a nō dicit ꝙ exigant ⁊ extorqueātultra debitū. ſed qd̓ ſibi debetur extorquent ⁊ petūt cū nimiainſtantia ⁊ importunitatem ẜm. h. qꝛ ſi extorqueāt ultra debitum poſſit repeti nec reprehenderet̉ qui repeteret pe. de ſal̓.¶ in gl. ad officium in fi. adde ſub. ſicut ſūt hmōi officialesuel executores pe. ¶ in gl. qui dixit ibi. quadruplū. adde. xijq. ii. cū diuotiſſimaꝫ.¶ Q. ſexta.Hec qō diuidit̉Uod uero. in. iiij. ꝑtes in prima quarum probat ꝑ. c. auguſtini ꝙ nonagit̉ pn̄ia digna ſi res non reſtituit̉ io. de.¶ in. i. in fi. adde de hoc no. xxxii. q. ii. cancillam. in fi. ibi uideas.Ires pcc̄m̄ ſub. cōmiſſū. agitur .i. agi deſiderat̉. niſi reſtituatur. Quid de his qui excōicati tꝑe excōicationis acquiſierūt negotiando uel ex dono recipiendo. Et quidā tenent̉ totū reſtituere ⁊ ſi aīas ſaluare deſiderant ẜm ho. qd̓ dic ut plene no. in ſum. de pe. §. que penaiuxta fi. ſub. §. ꝗd ibi uideas. Et no. exͣ li. vi. d̓ excep. pia. Etno. ꝙ ſi aliquis decedens relinquat ſibi heredē ex teſtamētouel ab inteſtato ⁊ ordinauit quēdā executorem tm̄ ad emendandum ſua foris facta qui decedēs tꝑe mortis ſue creditoribus tenebat̉ ⁊ iā termini ſolutionum effluxerant. iſte executor debita huius ſoluere tenet̉ ⁊ poteſt ꝯueniri ⁊ ſic obtinuit.qꝛ elapſis ſolutionū terminis defunctus cepit iniuriari creditoribus non ſoluendo. ex precepto enim dn̄i eſt ſolutio debiti facienda ar. h̓. xi. q. i. magnum. xxiii. q. ult. tributum quarepeccat in termino nō ſoluendo. tum qꝛ frangit promiſſum exͣde pac. c. i. ⁊. iii. tū qꝛ ipſo elapſo inuito dn̄o retinet alienū. ff.de excep. do. l. ii. §. circa. ⁊ h̓ tenent quidā .ſ. ut noīe foris factoꝝ ꝯtineant̉ h̓ caſu debita quoꝝ terminus ſolutionis mortis tꝑe lapſus erat ⁊ ꝓ illis agi poſſit. ſecus aūt de illis ⁊ proillis debitis quoꝝ termīus nōdū aduenerat tꝑe mortis h̓ itaIIIIIno. in ſpe. rubri. qualiter ſcriptura ī iudicio proferatur. §. nūcuero. v̓. de h̓ aūt queritur ⁊cͣ. ablatū uel eius eſtimatio. reſtituipōt ſic exͣ de homi. ſuper eo. v̓. niſi prius ⁊ dic pōt .i. ẜm ſuasfacultates. xxiii. q. viii. peſſimā. uel dic pōt .i. dūmō ī facultatibus hēant unde ablata reſtituere poſſint exͣ de uſu. cū tu. §. i.v̓. dūmō ⁊ exͣ. e. li. vi. qͣꝫqͣꝫ. ⁊ exͣ de homi. ſicut dignuꝫ. §. eos.al̓s nota pauꝑtatis eos excuſabit ut in pre. c. cū tu. §. illd̓ aūt.Sed nunquid dꝫ hr̄i in hoc caſu rō ne egeāt uidet̉ ꝙ ſic. ff.de re. iu. l. in cōdēnationē. ff. de ceſ. bo. is qui. ⁊. l. ſi debitori. ⁊ſic etiā no. per ber. exͣ de ſolu. odoardus. ⁊ facit qd̓ noͣ. xvi. qvii. quicūqꝫ ibi uideas ⁊ ita ēt tꝫ goſ. prout noͣ. in pre. c. cumtu. ſed uin. no. ibi ꝙ ſecus credit ẜm caū. Un̄ ibi noͣ. ala. b. ⁊ho. ꝙ inſolidū cōuenientur detentores bonoꝝ ⁊ uſurarij nōinqͣꝫtū facere pn̄t ⁊ hanc ſnīam tenet gof. in ſum. de uſur. §. iniudicio. quidā dicunt in hoc caſu ꝙ ubi oīo nihil pōt ſoluer̄ſeu reddere ſufficit ꝯtritio ⁊ ꝓpoſtū reddendi qn̄ cōmode poterit ꝯueniri ut h̓ ⁊ pre. c. odarduſ. qd̓ ueꝝ ē ẜꝫ ho. quādo nota ē pauꝑtas ut ī pre. c. cū tu. §. penul. qui ho. ſcripſit ꝙ talesqui habent talia reſtituere paulati ſingulis mēſibus uel ānisemendetur qd̓ poterūt uel cōponant cū leſis uel ſpoliatis eisde ſuis redditibus moderate ita ꝙ ſibi uita remaneat quouſqꝫ ſatiſfactū plenarie fuerit aſſignādo ⁊ hoc ho. no. ī ſum. depenitē. §. vlt. iuxta fi. ſub. §. ſed que forma. v̓. ubi. ⁊ v̓. ſi aūt ⁊ v̓ſi nō pōt qui ho. finaliter ibideꝫ in v̓. ꝙ ſi nullū pōt ⁊cͣ. dicitꝙ ſi tales nō pn̄t aliquā inuenire miſericordiā apud illos ꝗbus reſtituere tenent̉. tūc abſqꝫ dilatiōe tenent̉ ſatiſfacere uelbonis cedere qꝛ talis peccator ſemꝑ eſt in mora. ff. de condi.fur. l. in re furtiua. ar. exͣ de ſimo. cū in eccl̓ie. ⁊ de teſta. filius.Ml̓ti tenēt dictū precedēs tāqͣꝫ equuꝫ .ſ. ꝙ tenent̉ ſoluere qͣꝫtū pn̄t retenta eis uita ſin̄ his quibus cōmode uiuere pn̄t ar.de cō. di. v. diſcipulos cū his que ibi notant̉ ⁊ ex de furt. ſiquis. Sed ar. ꝯͣ in eo qd̓ dicam. jͣ. proxi. in v̓bo reddere. ibiuideas. De hac maͣ plene noͣ. ray. in ſum. li. ii. de fap. in fi. §.forma reſtitutionis ⁊cͣ. ibi oīo uideas ⁊ in rub. de uſur. §. cōpelluntur. ibi uideas. nō poſſumus .i. non debemus. nā inanis eſt actio ⁊cͣ. h. ff. d̓ dolo. nā is. exͣ de reſti. ſpo. olī nobis.⁊ le. ⁊ no. exͣ de ſolu. odoardꝰ. in gl. exͣ de homi. ſicut dignū§. eos. dic ut ibi noͣ. pe. la. ⁊. b. hr̄e credimuſ .ſ. reꝫ ul̓ eius eſtimationē. h. negare in fraudē. h. ¶ Ubi. ij. pars. ſuſtinet cruciatus. dicit uin. generale eſt ut qui nō pōt ſoluere penam legis uel adimplere ſubijciat̉ v̓beribus. ff. de iuriſ. o. iudi. ſi ꝗſ§. in ſeruos. ff. de in ius uo. l. ulti. C. de ſer. fug. l. quicunqꝫ.Si uero non poteſt ſoluere mulcta iudicii temperanda eſt.ff. de offi. preſi. illicitas. §. vlti. C. de mō ml̓c. l. ul. Et ubi nonpōt quis ſtatim cauere expectandus eſt. ff. de coll̓. bo. l. iiij. §.ult. ẜm vin. qui ita no. exͣ de īſti. aucͣte. ¶ Sed nō. iii. pars.ꝓ talibus. jͣ. e. §. pro malis. fruſtra .i. ultra modū la. illud v̓.nō compellit ēt ſi ad eccl̓iam ꝯfugit nō dꝫ eccl̓ia eū ſic defendere ꝙ non cōponat qd̓ inique geſſit uel geſtit. xvii. q. iiij. reuꝫ. h. miſericordius electiue ſi. xxiii. q. iiij. nimiū. h. obuiat. i.nocet. h. ¶ Sed nunquid. iiij. ꝑsͣ. nos .ſ. clerici. h. exigendūtradere .ſ. iudicibus ſecularibus ut ab eis exigat penas tꝑales lau. ep̄alis .i. clericalis. ſed ep̄alis dicit qꝛ ſolus eſt iudexordinarius eccl̓iaſticus in ſua dioc. h. de hoc. xi. q. i. d̓ ꝑſonadic ut ibi. humanū .i. eccl̓iaſticū ſiue forenſe. h. iudiciū. ii. q. i.ſi peccauerit. xxvii. q. i. de uiduis. ii. h. nolenteſ. v̓. reddere ꝗdꝫ aliquid reſtituere nō pōt differre ſed tenet̉ ſtatiꝫ reſtituereſi pōt ut. sͣ. e. c. in prin. ſicut enim accipere rem alienaꝫ eſt peccatū ꝯͣ iuſtitiam. ita etiam detinere eam qꝛ per hoc ꝙ aliquisdetinet rem alienā inuito dn̄o impedit eū ab uſu rei ſue ⁊ ſicfacit ei iniuriam. manifeſtū eſt aūt ꝙ nec ꝑ modicū tempꝰ lꝫ īpeccato morari. Sed ꝗlibet tenet̉ pccm̄ deſere̓ ſtatī ẜm illudec. xxi. quaſi a facie colubri fuge pccm̄. ⁊ ideo quilibet teneturſtatim reſtituere uel petere dilationē ab eo qui poſſit uſū reicōcedere ẜm tho. arguimus .i. accuſamus uel offendimꝰ ẜmpap̄. increpamus .i. redarguimus reprehendimus uitupera-