Druckschrift 
Rosarium decretorum
Seite
502
Einzelbild herunterladen
 

¶Iquis. qui ſic.. e. qm̄. in ueteri teſtō ꝓph̓isin euangeliis in canonibus generaliter prohībt̉uſura nullo caſu excepto. ut pꝫ in pre. c. qm̄. dicebat enim. h. in nullo caſu uſura eſt licita nec alicui licꝫ eaꝫexigere etiam ab hoſtibus. Sꝫ ꝯͣ.. e. c. ul. maxime ī fi. ip̄iusc. ibi hoc ipſe no. ibi dicā. ſuā. ideo dicit ſuam qꝛ ſi mutuat quis pecuniā alienā non ꝯͣhit mutuuꝫ. niſi recōciliet̉ ſtipul̓. ut. C. ſi cer. pe. l. ii. uel per cōſumptionē. ff. ſi cer. pe. ſifur. Uel per uſuc. ut. ff. de iure doti. ꝓculuſ ubi dr̄ ſi ancilla nūmos alienoſ in dotē dederit non eſt dos niſi uſucapiat̉prius lau. dic ſuā maxīe. xlvi. di. ſicut ſuo quid p̄latisqui ꝯͣctibꝰ uſuraꝝ ſubſcribūt opponūt ſigilla ſua dicit goſ. tales ſunt participes uſurarū ſi lucri. hoc ip̄e noͣ. inſum. de uſuris. §. quid p̄latis. idē ēt no. hoſt. in ſum. e. ti.§. an aliquo caſu. ſub. §. in alijs.. ul. poſt hanc ſic.. lxxxii.di. ꝓpoſuiſti. turpis lucri. xxi. q. i. c. i. in prin. incrementa.. equoniam ubi de hoc.I quis preſtiterit .i. mutauerit uult pro illa pecūiaaliam ſpēm accipere. h. hoc .i. tm̄. q. d. non plus h.frumento uel alia ſpē. h. decretū .i. iudicatū. uenundari .i. pro tanta pecunia uendi. h. ceteꝝ.. ipſuꝫ .i. ei ſile. h. ſꝫecce mutat quis frumentū .ſ. tres ul̓ plures corbes tꝑe quobet reddi efficit̉ carius redditur tantundeꝫ frumeētuꝫ. Dicithu. eſt uſura. qꝛ ſi efficeret̉ uilius non id̓o plus redderetur. idē dicit ſi nunc eſt cariſſimū frumentū. data nunccerta pecunia fiat pactū certo tꝑe reddat̉ ei tantuꝫ frumenti quantum poterit nunc haberi pro illa pecunia qͣꝫuis plusin qͣꝫtitate ſit tunc frumentuꝫ. Et eſt qꝛ iſte ītelligitur eidere frumētū tunc mutuare pecuniam gratis quā ſibi vultreddi in frumento tꝑe ſolationis. Pōt tn̄ ẜm hu. in hoc pacto interuenire pactum ẜm intentioneꝫ mutuantis prauāuerſam. ſic ẜm la. ex hoc. c. hēt̉ qn̄qꝫ plus accipio nec eſtuſura puta mutuo ſolidū qui ualet unū modiū poſt ualebit duos. in gl. a iudice ibi ſolutiōis. adde. ītelligaſ imponat̉ neceſſitas uēditori aliud qͣꝫ dēat accipiēdi ſedplus exigendi. aliud .n. alio non pōt ſolui inuito. ff.ſolū. ſi quis. C. e. ti.. autē. hoc niſi debitor. ẜꝫ. b. yſ.Ullus cōmodauit .i. mutuauit. h. ſi pecuniaꝫ.. pecuniā uel aliud ſi uult. al̓ ꝯͣ.. e. c. i. h. dedit qui annonam ueterē mutuant ut recipiant nouā uſuramittunt qꝛ meliorē recuperare uolunt ẜm ray. iſtas aud̓oꝯdemnare ſi ad hoc mutuant ut ꝓximo ſubueniāt dūmodonon auferat eis libertatem liberandi ſe interim ſoluendo ueterē. uel ſi probabiliter dubitatur utrum plus ul̓ minus ualitura ſint tꝑe ſolutionis. al̓ eſt uerum quod dicit ray. ẜꝫ rod̓.Uoniam dictum eſt in psͣ. dn̄e quis habetat in taqernaculo tuo.. e. ſi quis oblitus. ſexiupluꝫ. xlvi.di. non licet. ubi exponitur. conatus cuꝫ effectu ẜꝫlan. in. i. gl. ibi. ꝯͣctus. adde. que ſint actiones ſiue ꝯͣctusbone fidei habet̉ inſti. de act. §. actioneꝫ. no. exͣ excep.uenerabilis. in glo. queſituꝫ ⁊cͣ. in. e. gl. in fi. adde de hocno. etiam plene extra de uſur̄. cōqueſtus. ī ſumma hoſt. e.ti. §. an aliquo.. vii. ẜm lau. ⁊cͣ. ibi uideas.Ec hoc cedere .i. locū hr̄e. uindicari.. e. ſi ꝗs oblitꝰ. exͣ uſur̄. qꝛ.. c. p̄terea. cōfutati .i. ꝯuicti. decernimus na ꝯuictis durius agit̉ .i. q. vii. ſi ꝗs oēm īfi. adimat̉ metu pene iſtoꝝ. ar. ii. q. vii. quapropter.Uicūqꝫ cupiditatē ꝓprio ſtudens lucro cōi d̓trimentō ut cariſtia inducat̉ la. ſic no. turpitudo.duabus. de pe. diſ. v. qualitas. turpe dic turpe ſehꝫ ad aīum uel ad crimen ẜꝫ pap̄. dicitur turpe qd̓ ſit in forme turpeat. turpitudo delictum macula lucruꝫ dic lucrūex negacio fit. ex negatio fit inerementum ẜm pap̄. Et noͣ.non dicit uſuram. hoc ideo qꝛ non fit ex neceſſitate. tūcſecus. ut. lxxxviii. di. fornicari ẜꝫ hu. in gl. i. ibi in ciuitateadde. ſic ēt ſi uēdo fruetus ad tp̄s licet plus ſatis ꝑcipiat em̄LVIIIptor de fructibus non tamen tenetur mihi aliquid reſarcir̄.hoc rōne incertitudinis. C. de uſur̄. ſi ea. ff. de here. ul̓ act..cum hereditatē.. l. ſe ẜm ho. qui ita no. in ſumma. e. ti. §. analiquo caſu.. duodecimo ⁊cͣ. Sed quid de his qui emuntab eccl̓iiū poſſeſſiones tenendas tꝑe uite ſue ita ut poſt eoꝝmortem ad eccl̓iam reuertantur. dicunt ray. goſ. talis ꝯͣctus eſt uſurarius. Sed ho. econtra. prout ipſe noͣ. in predi.§.. quid de his. ibi uideas. qd̓ inno. no. ex uſur̄ ī ciuitate. hac ſnīa facit qꝛ uſura ꝯͣhitur niſi ī mutuo regularit̓etiam ẜm ray. goſ. qd̓ no.. e. q. iii. in ſū.. clerici tamen.I quis uſuram. queritur an peccet qui pecuniamaccipit ſub uſuris ab aliquo Et uidetur ſic qꝛ eidat cāꝫ peccandi quare peccat arg. xxvii. q. ii. ſi tuxxxi. ii. de neptis. Sed diſtinguendum eſt. aut preſtat cāmaut occaſionem tm̄. ſi cām preſtat peccat. ſi occaſionem tantūnon peccat. ar. xxii. q. i. monet. xxiii. q. v. de occidendis. c.homo. Cām vero preſtat qui aliquem ad fenerandum inducit. qui hoc faciendi propoſituꝫ non habuit. Occaſionē tm̄p̄bet qui ad fenerandum inducitqui hoc facere prius diſpōſuit. b. yſ. de hac materia ſatis no. ho. exͣ de uſur̄. ſuꝑ eo.ibi uideas. qd̓ dicam in pre. c. xxii. q. i. monet. rapinam fac̄i. adeo peccat ac ſi raperet. Queri conſueuit an uſurarius teneatur ad reſtitutioneꝫ oīum que lucratus eſt pecunia uſuraria. quidam theologi dicunt totuꝫ tenet̉ reſtituere lucrūdeducto labore expenſis. Alii thelogi dicunt nihil retinebit. Sed. dicebat ab eo poteſt peti niſi qd̓ recipitquod ſatis putant uerum. b. b. qui de hoc diſpotauit in ſuaqōne ueneriali. que incipit aliquiſ accepit ⁊cͣ. Sed meo iudicio huius dubii ſol̓o poteſt colligi exͣ de iureiutan. ad nr̄ami.. ii. per iura ſnīa. confirmat̉. ad eſt lex expreſſa. C.de cōdi. inde. l. i. exͣ li. vi. de uſur̄. qͣꝫqͣꝫ. qd̓ eſt conciliū gre.x. in li. vi. ubi non mandatur nec dr̄ aliud reſtituendum niſiuſura unde eſt ibi euidens ar. uſurius tenetur ad reſtitutionē intereſſe. imputet enim ſibi qui pecuniaꝫ ad uſurārecepit. exͣ de iniuriis debitores. Alii contradicētes debꝫfieri reſtitutō intereſſe. qꝛ qui occaſioneꝫ damni dat ⁊cͣ. extra iureiuran. c. vl. ff. ad. l. acquil̓. qui occidit. plene no. exͣteſti. ſicut nobis. exͣ homici. c. preſbiterū. c. de cetero. Sꝫtutius eſt ut concordet uſurarius eo cui reſtituit ſupe int̓eſſe. vita .ſ. gratie licet viuat vita nature. in. i. gl. ibi.. trāſfertur. adde. hoc verū ẜm. h. ut ipſe no. xvi. q. vi. c. i. in. e. gl. ibi. in ſimoniacum. adde. hu. verum concedit. in. e. gl. ibi. tranſfertur add̓ hanc ſnīaꝫ tꝫ la.. b. yſ.hoc noͣ. exͣ de deci. ex tranſmiſſa. ibi videas. improprie hicponitur ſiue dr̄ rapinaꝫ committi .i. illicita uſurpatio rei priꝰaliene. ut ꝑſ toto accipiatur. ar.. e. q.. c. penale. b. yſ. īe. gl. ibi in fi. adde. facit ad hoc qd̓ le. no.. e. q. v. penale.Sed raptor non eſt dn̄s rapine. ergo nec vſurius fenebrispecunie. hoc quidā theologi concedūt. inſtitu. de rerū diui. §. per tradtōnē. ꝯͣ. ſed dicas eſt vis compulſiua ē visablatiua. vis cōpulſiua hec ē voluntatiſ immiſſiua. qꝛ coactavoluntas ē voluntas. ff. metuſ cauſa. ſi mulier. xv. q. i. merito parit actionē quod metꝰ cauſa. Ui ergo ꝯpulſiua reꝫalterius rapiens fictione iuris ciuilis dn̄s rei efficit̉ licet iurepretorio penes priorem dominuꝫ rei dominium remaneat.ff. metus cauſa. l. metus. §. iulianus. tali vi comparaturvſura vnde iure ciuili penes vſurarium eſt fenebris pecuniedominiū. penes verum dn̄m eſt iuris eqͥtate. ibi aūt viſ ablatiua eſt nūqͣꝫ penes captorē rei manet dn̄iuꝫ ſit p̄do violē. hec viſ parit actiōꝫ met̓. ſꝫ actiōꝫ vi bonoꝝ raptoꝝ.Uid dicam. an crudelior. q. d. ſubtrahit furtiꝫlatanter. eripit publice per violentiaꝫ. trucidat .i. occidit. iudice hoc ſcm̄ recitat non ius. nam de factocontingit iudices ſeculares non cogunt uſurarioſ ad reſtitutionem uſurarū male faciunt. ſicut eniꝫ iudex eccl̓aſticusita ſecularis poteſt dꝫ cogere uſurarios ad reſtitutionem