Qper. v. canoneſ io. de fan. vn̄ hic ſophiſtice allegat uſqꝫ ad. §.qꝛ ergo. ⁊ hoc facit ut introducunt quedā. c. ẜm lau. obnoxijquo ad patrimonialia ⁊ eccleſiaſtica que tributaria ſunt. b.yſp. in principio. viij. di. quo iure. quia ergo. v̓. obnoxij. ẜmhoc videtur ꝙ ab ep̄o appellandus eſt rex qn̄ agitur de temporalibus. qd̓ videtur veꝝ in rebꝰ feudalibus. qꝛ tūc cognoſcit ep̄us quaſi ciuilis iudex. exͣ de fo. compe. verum. extra d̓appel. ſi duobus. ⁊. xxviii. di. ſi quis metro. ſi aūt alias ſintditate eccleſie non ſpectat ad regem. ⁊ ſuper bonis illis nonappellatur rex. x. q. i. nouerint. xij. q. ii. nulli. ⁊. c. ſequē. xxiiii.q. iii. ſi quis de po. ẜm inno. qui ita no. exͣ de ma. ⁊ obe. ſolite. ſed tu dic ꝙ hodie certū eſt ꝙ ſi ab ep̄o appellatur. in temporalibus appellat̉ ad archiepiſcopum. ⁊ nō ad regē vel comitem a quo illa temporalia tenent̉. ex. li. vi. de appel. romana. §. debet ⁊ d̓ fo. cōpe. licet vel ad noſtrā ⁊cͣ. ⁊ ex d̓ deli. pu.c. ii. ubi de hoc. niſi aliud obtineat ex antiqua ⁊ approbataconſuetudine. ut ibi extra de conſue. c. ulti. vl̓ de aliquo iureſpeciali. ut in re feudali. extra de foro. compe. uerum ⁊. c. extranſmiſſa. Sed in regno francie non audiuntur hodie prelati predicta iura allegantes. ⁊ hoc noͣ. ſic in ſpe. de appel. §.nunc tractemus ad queꝫ in fi. ⁊ plene no. per hoſt. in ſum. d̓appel. §. a quo ⁊ ad quem ⁊cͣ. v̓ſuſ. ſed pone ꝙ epiſcopus ⁊cͣibi videas. contra auxentium ar. contra. lxiii. di. c. valentinianus. ubi dicitur ꝙ auxentius erat mortuʸ qn̄ ambroſius fuitfactꝰ ep̄s. dic ꝙ bene potuit ꝯͣ mortuū ſcribere reprobandofacta illius. xxiiii. q. ii. ſane. uel de alio auxentio loquitur.¶I tributum de agris eccleſiaſticiſ tributarij. h. agertributarii. h. ⁊ ſi agros v̓. non dono nec debeo quenon ſunt mea. xxiii. q. viii. conuenior. ¶ in. i. gl. infi. adde h̓ vero loquitur de illis predijs que prius erant tributaria ⁊ tranſeunt ad eccleſiam cum onere ſuo. xvi. q. i. ſi quiscum ſimilibus. de hoc etiam no. xii. q. ii. predia. ibi etiam dicam. ¶ in gl. de facto. in fi. adde hic ⁊ videas qd̓ dicam inpredicta. l. xvi. q. i. placet. ſed alij dicunt contra id quod hic īfine huiꝰ glo. dr̄. de hoc tamen articulo plene not. in ſpec. deloca. §. nunc aliqua ⁊cͣ. v̓. xiiii. queritur. ⁊. v̓. xv. queritur quid⁊cͣ. ibi vide.Agnum documentum qd̓. jͣ. ſequitur de chriſto. hpoteſtatibus in plurali loquitur ꝑꝑ papam uel imYperatorem. qꝛ duo tantum ſunt. licet quoſdam habeant inferiores. vii. q. i. in apibus. xcvi. di. cum ad uerum. ⁊ita eſt ar. contra illos qui imperatorem dn̄m non agnoſcunt⁊ contra grecos qui eccleſie romane ſubici nolunt. cum tamēeam eſſe primam ⁊ ſublimiorem confiteantur. xxii. di. de conſtantinopolitana. ⁊ ideo heretici uidentur. e. di. omnes. xciii.di. qͥ cathedrā. xxiiii. q. i. hec eſt fides ⁊. xxiii. q. v. non voſ. v̓.quiſquis ẜm io. de fan. forte ſecus eſt cum ſcienter eis cōmunicet eccleſia romana. cōſtitutione qua ſtatutum eſt ut tributum ſoluatur. ⁊ primo fuit ſtatutum a ceſare auguſto. ut continetur in euangelio. h. ibi exiit edictum ab auguſto ceſare ⁊cͣẜm lau. ſi enim. v̓. ſoluit ut in math̓. xvii. c. in fi. ubi petrus apoſtoluſ ex precepto domini dedit teolonario unum ſtaterēuel didrama. didrama dicitur denarius ualens duos nummos vſuales. ſtater auteꝫ duo didramata. ſicut dicit hieronymus. vnde uerſuſ. Dat nummos didrama duoſ ſtater id duplicabit. ⁊ adde qd̓ dicam. xxiii. q. ult. tributuꝫ. No. tamē ꝙchriſtus ceſari tributa monet reddi. quia ꝑꝑ bella neceſſariamiliti ſtipendia prebeantur. ut. xxiii. q. i. quid culpatur iuxtamedium. Item apoſtolus. v̓. ad ro. xiii. c. poteſtatibus. notaꝙ poteſtas multa ſignificat. aliquando iuriſdictionem exͣ deiudi. ſignificauerunt. exͣ de homi. tua nos. §. ad ultimum. ueldignitatem prelationis. ut hic ⁊ ibi. ius non timere poteſtatē⁊cͣ. aliquando uirtutem animi uel corporis. ut dicit papa arbitrium eſt libera poteſtas. qua quiſqꝫ bona uel mala eliger̄pōt. aliquando accidens littere. unde priſ. tria accidunt littere. nomen. figura. poteſtas. ⁊ eſt ẜm ipſum priſ. poteſtas ipſaꝓnuntiatio littere ẜm poll̓. ſubdita ſit in tributo ⁊ in alijs. h.Item. v̓. ſcribit. i. pe. ii. c. ¶ in. i. gl. in fi. adde ⁊. c. ex parte. ij.¶ in gl. i. miſſa ibi. a petro. adde ꝙ ſic debeat exponi. patetex ſequenti. c. ubi petrus loquitur clementi. ⁊ eſt de eadē epiſtola ẜm hu. Alij dicunt ꝙ miſſa fuit ab ipſo clemente ad iacōbum archiepiſcopum hieroſolimitanū. ⁊ loquit̉ ip̄e clem̄sſicut petrus ipſi clementi loquebatur ẜm bene. ¶ in. e. gl. infi. adde ⁊. ff. de acqui. re. do. ſi epl̓am.Equidem. fideiuſſor. ſi tamen aliquis iurauit nonfideiubere ꝓ aliquo. non cadit in periurium recipiendo in precarium alicuius libruꝫ. ⁊ ipſius debitūſoluendo ẜm. b. bri. qui ita ſentit in ſua dn̄icali queſtione. q̄incipit. quidam ſcholaris ⁊cͣ. ⁊ adde qd̓ dicam. jͣ. c. proxi. ⁊qd̓ dixi. iii. q. iii. offeratur. in addi. in iſta ⁊cͣ. litium ſeculariuꝫneqꝫ enim v̓. negotiorum. hoc exponitur per gr̄anum. jͣ. e. §ex his v̓. iudicia. hec uero v̓. congruere diximus infra. eo. §.ex his. v̓. iudicia. uacantes .ſ. ab officio clericali. ¶ in. i. gl. infi. adde pone ꝙ fideiuſſor ſit obligatus ꝓ re aliqua que uſqꝫ ad certum tempus dari uel fieri debet. ⁊ creditor diem ſolutionis prorogauit principali non conſentiente fideiuſſorequeritur ſi fideiuſſor teneatur. ⁊ uidetur ꝙ nō. ar. ff. d̓ pac. l.ult. ff. de arbi. labeo. ii. §. ult. ff. locati. l. itē queritur in. §. quiimpleto. ſed dn̄s bandi. dixit ꝙ tenetur iteruꝫ. ff. de fideiuſ.ſi fideiuſſor. ⁊. l. fideiuſſor ſi creditori. ẜm tā. Sed melius facit pro hoc. ff. e. ti. ſi quis pro eo. §. ſi nummos qd̓ intelligitdn̄s gof. uerum ſi ſimpliciter fideiuſſit. tunc enim uidetur inoēm cauſam fideiuſſiſſe. ut ibi dicit ſecꝰ ubi fideiubet ad certum tempus expreſſe. ff. de preto. ſti. valentinianus. C. loca. ⁊conduc. ſi cum hermes ẜm gof. qui ita no. extra de fideiuſſ.conſtitutus. Et noͣ. ꝙ ubi quis fideiuſſit in contractu. tunc n̄debet ſententia lata ꝯͣ debitorē mandari executioni in bonisfideiuſſoris. donec fuerit etiam condēnatus. ⁊ ſic loquit̉ lex.ff. iudi. ſol. l. i. ſi autem in iudicio tunc mandatur ſententiaexecutioni ꝯͣ fideiuſſorem. ⁊ ſic loquitur. C. de uſur. rei iudi.l. ul. §. penult. ⁊ ſic audiui a dn̄o gui. d̓ ſuzaria dn̄o meo. alijdicunt ꝙ debitor ex nouo contractu factus eſt debitor. ⁊ prima obligatio remāſit tunc tenetur fideiuſſor d̓ preterito. ſi uero eādem obligationem ꝓrogauit tunc executus eſt. ff. de p̄to. ſti. l. penul. ubi de hoc. ⁊ hētur de hoc in ſpe. de fideiuſſ. v̓illud autem queritur. ibi. uideas. Sed pone clericus deditfideiuſſorem laicum in cōtractu mutui. nunquid fideiuſſorpoterit conueniri. coram iudice laico. dic ꝙ ſic. quia exceptioperſonalis non tranſgreditur ꝑſonā. nec tranſfertur ad alioſff. de excep. exceptione. i. Rn̄. ⁊ ſic etiaꝫ ſoluitur in ſpe. de cōpetē. iudi. aditio. v̓. ſed pone clericus ⁊cͣ. ibi videas.Icut neglectis. xliiii. c. penl̓. ſollicitudines ſicut eſtcura. tutela. cognitio cārum. ⁊cͣ. h. in his .ſ. in iudicijs ſecularibus ⁊ muneribus .ſ. tutela cura ⁊ dignitate ſuſcipienda ⁊ huiuſmodi. inter hec ēt dicere teſtimoniuꝫcōnumeratur ⁊ fideiubere ꝓ ꝓxīo. eſt ergo h̓ ar. ꝙ laicus tenetur fideiubere ꝓ ſuo ꝓximo. qd̓ niſi faciat peccat. licet nōteneatur de iure ſcripto ciuili uel canonico. tenetur tn̄ de naturali. ⁊ ad hoc poteſt cogi ⁊ ad publica munera .ſ. tutelam.curam. dignitatem. ⁊ huiuſmodi. ſimiliter dico ꝙ pōt cogiad teſtimonium cuꝫ peccat mortaliter. niſi dicat ueritateꝫ. ar.hic. jͣ. e. q. iii. quiſquis. vi. q. i. illi. xxii. q. i. c. ult. de con. di. ij.ſi non ſūt. alij contra. ut plene cōſueuit notari. exͣ de teſti. co.delictorum. ⁊. ij. q. vi. ſtatuenduꝫ. Quid ſi deſit laici tunc clerici ſuppleant iſta. nam olim oēſ cauſe tam laicorū qͣꝫ clericorum tractabantur per clericos. sͣ. e. relatuꝫ. h. operaꝫ. jͣ. e. ſi qͣſin fi. te uero v̓. ſecurū .i. ſine cura. ex his id eſt ab his. qd̓ ſi v̓.per diacones aucͣte maioris. ẜm b. ar. cōtra. xvi. q. i. adijcimꝰ.ubi de hoc. ¶ in. i. gl. ibi. arbitrium. adde forte non eſt ueꝝin ſeruo qui non poteſt eſſe arbiter. ut. iii. q. vii. ſi quis uero.⁊ idem forte in monacho cum ſeruꝰ dicatur. ut no. xii. q. i. nōdicatis. in glo. nunquid pauper ⁊cͣ. ¶ Ex his. ſicut ſophiſti