epiſcopus. lxxix. di. ſi quis papa. ⁊ quod dicit io. ꝙ quilibetadmittitur non eſt verum in inimico extra d̓ accu. me⁊. c. cū oporteat. ⁊. c. cum. p. de ſimo. licet hely. ¶ In. e. ſt. ibidepoſitio. adde de hoc le. ⁊ no. jͣ. e. q. p̄ſbyter.Uod autem. iſtam queſtionē debuit gratianus ſicponere an pro ſpūalibus aliquid dare uel accipereſt peccatum. hoc enim in ſequentibus tractatur. Etno. ꝙ hec qō diuiditur in. xv. partes. In prima quarum probatur. xvi. auctoritatibus. ꝙ ꝓ miniſterijs eccleſiaſticis nihildebet dari. io. de. ꝓbat ergo ꝙ emere ſpūalia ſit peccatū oſtēdendo ꝑ multa capitula ꝓpter tale peccatum ſimoniacos dānari. nunc pena depoſitionis nūc excōicationis nunc in monaſterium retruſionis. hanc queſtionē tractat gratianus multum prolixe. Nam pͥmo ꝓbat quod dictum ē. poſtea ꝯͣriumdeinde ponit diſtinctionem ſimoniacoꝝ qui ſunt tolerādi ꝗnon. Deinde ſubdit quot modis committitur. ⁊ quia ſimōiaci heretici ſunt. interſerit multa capitula de hereticis. ⁊ poſteaſoluit in. §. opponitur ẜm la. Spūalia. Notandū eſt ꝙ ſpiritualia qn̄qꝫ appellantur gratie v̓tutum ſigna miraculorum.⁊ qn̄qꝫ dignitates ordinum qn̄qꝫ iura eccl̓iarum qn̄qꝫ p̄miaceleſtium ſacramentorū. Et primo dicuntur ſpūalia quia perea ſpūs ſanctus habetur uel haberi preſumitur ut uirtutes etſigna miraculorū. Secūdo ſpūalia dicuntur in quibus v̓tutes ſpūales repreſentantur. ut ſunt ipſi ordines ordinūqꝫ officia. Tertio appellantur ſpiritualia que tantum ſpiritualibusꝑſonis .i. clericis appropriantur ut eccleſiarum admīſtratōesp̄bendarum decimarum ⁊ ſimilium. Quarto dicuntur ſpūalia in quibus ſpūalia conficiuntur ſacramenta ut eccleſia vaſamiſtica vtenſilia. ⁊ nota ꝙ in ſtricti uocabuli acceptione ſpūalia dicuntur ſola ſacramenta que operatione ſancti ſpūs conficiuntur. ⁊ ꝓ ſalute ſpirituum .ſ. animarum. Sed largiori ſignificatione comprehendit iura eccl̓iaſtica. qꝛ ſpūs ſancti gr̄adebet dignis conferri. in largiſſima ſignificatione comprehēdit omnia ſacramēta. ⁊ ſic accepto uocabulo diſtinguitur. ꝙſpūalia alia ſunt corporalia alia ſunt incorporalia. De incorporalibus pro regula ē tenendum. qꝛ pro eis quicqͣꝫ dare vl̓accipere ſimoniacum ē. ⁊ hoc habet̉ hic ex multis. c. in prin.Ab hac tamen regula quidam caſus excepti ſunt in quibuslicet dari pro ſpūalibus .ſ. ubi a iure non ē improbatum ſꝫ ꝑmiſſum. ꝙ dic ut h̓ dicit glo. Sed ad clariorem horum doctrinam ſciendum eſt ꝙ ſpirituale dicitur cōiter ⁊ proprie. Cōmuniter aūt ſumptum adhuc dicitur quadrupliciter .ſ. eſſentialiter vt gratia ⁊ virtutes vel participatiue vt eccleſie ⁊ cimiteria ⁊ uaſa ſacra ⁊ huiuſmodi. hec enim participant conſecrationi que ſpūali benedictione fit vel ordinatiue .i. qꝛ ordinant̉ad aliquod ſpūale vt decime pͥmicie. ⁊ omnia beneficia eccleſiaſtica ordinātur ad hoc ut miniſtri eccleſie his ſuſtentati libere ualeāt ſpiritualibus ītendere uel ſic premium ad aliqd̓ſpūale. Tertio modo dicitur ſicut preſentatio que ratione iuris patronatus competit alicui ē via preſentatio ad conſequēdum per inueſtituram illud beneficium ad quod preſentatur⁊ hoc quidam dicitur ſpūale inqͣꝫtum auctoritas reſpectu reiſpūalis ſpūale ē aliquo modo. Sed inqͣꝫtum auctoritas nonē pͥncipalis ſed p̄paratiua ad actum auctoritatis principaliſ ē⁊ extrinſecus adiunctum principali. cui p̄miū ē ſic uocatur annexum ſpūali. nihilominus tamē tertio modo dicitur ſpūalevocatur etiam annexum ſpūali ſicut id quod ad alterum adminiculādo ordinatur ē annexum eidem. Spūale autem ꝓprie dictum non eſt niſi illud quod eſſentialiter eſt ſpirituale.⁊ hoc dupliciter. qꝛ uel eſt pure ſpūale vt gratia uirtutes ⁊ dona ⁊ huiuſmodi uel etiam eēntialiter ſpūale acceptum in aliquo corporali ut gratia ſacramentalis. ⁊ ſic predicta tria ultima non ſunt ſpūalia ſed ſpūalibus annexa. Unde in ſūmapoteſt dici ꝙ ſicut anima uiuit ẜm ſeipſam. corpus aūt uiuitex vnione anime. ita quedam ſunt ſpūalia ẜm ſeipſa ut ſacramenta ⁊ huiuſmodi. quedam autem ſpūalia ex hoc ꝙ ſpūalibus adherent. ¶ in. i. glo. ibi. ordinis. adde iſta ordinis dignitas non uenditur. jͣ. e. ordinationes tamen ſi vendat̉ caracterem recipit ordinatus licet non executionem ut no. jͣ. e. ſi ꝙa ſimoniacis. ¶ in. e. g. ibi. venditio. adde extra de ſi. ꝯſuluit⁊ no. jͣ. e. ſi quis epiſcopus ⁊. q. iij. ſaluator. ¶ in. e. glo. ibi. locat. adde. contra h̓ facit. xxi. q. ij. c. ul. dic ut ibi. ¶ in. e. g. ibiſi debite. adde ar. ꝯͣ. jͣ. e. ſtatuimus ut in prin. ¶ in. e. glo. ibi.Dandum. adde. h̓ uideas quod le. ⁊ no. sͣ. lxiij. di. quia ſancta. ¶ in. e. g. ibi. Competenti. adde ar. contra. xvi. q. vii. decimaſ. ubi d̓ hoc.Ratia. h̓ uocat gratiam ipſum effectum uel uirtuteꝫſacramenti quam dicit dare gratis non excludant̉merita ſpiritualia. nam ⁊ ipſa merita ſunt gratia. ſedut excludantur ſordidorum numerum pretia uel gratia .i. ī trina uirtus uel effectus ſacri ordinis. Si nō gratis datur .i. daretur uel acciperetur pretium numerum ſordidorum quod ēimpoſſibile. Gratia non eſt .i. h̓ ſequitur inconueniens ꝙ necvere eſſet nec uere ſpūalis gratia dici poſſet. Et ad horum declarationem nota ꝙ in ſcripturis gratia dicitur multipliciter.dicitur enim donum gratis datum .i. ſine merito datum. Donum autem quoddam eſt creatum quoddam increatum. donum increatum eſt ſpiritus ſanctus qui dicitur gratia eo modo ꝙ eſt gratis datum. donum autem datum ſine meritis eſtcreatum. ⁊ ẜm ꝙ dicitur gratia donū creatum dicitur gratiamultipliciter. Primo modo dicitur gratia donum a deo innobis concreatum. ⁊ hoc modo imago dei eſt in nobis .ſ. ꝙnos ſumus ad imaginem dei eſt gratia. ꝙ tamen eſt concreatum in nobis. Secūdo modo dicitur donum nobis ſuꝑadditum. hoc modo ſcientia uel cognitio uel notitia de deo innobis dicitur gratia. ⁊ ſecūdū h̓ philoſophi habent gratiam.hoc enim donum non concreatur in anima ſed poſt ei addit̉Tertio modo gratia dicitur donum gratum faciens ⁊ nō ſolum gratis datum ſed gratum faciens ⁊ gratis datuꝫ. de hochabetur ad rom. vij. Infelix ego homo quis me liberabit d̓corpore mortis huius gratia dei per ieſum xp̄m. h̓ enim gratia gratum faciens dicitur que liberat. Quarto modo diciturgratia. primus habitus uel prima uirtus in qua donum gratie manifeſtatur. ⁊ ſic fides dicitur gratia. vnde ad heb. ult. optimum eſt gratia ſtabilire cor. ⁊ dicit glo. ibi habeatis fideꝫ ꝑfectam credentes omnia munda mundis. Quīto modo dicitur gratia. primus gratie effectus poſt lapſum. ⁊ ſic gr̄a dicitur in epl̓is remiſſio peccatorum. pax reconciliatio ad deum.Sexto modo dicitur donum prerogatiue gratie uel dignitatis. ⁊ hoc modo ſacer ordo dicitur gr̄a. quia in eo conferturgratia ⁊ miſericordia ⁊cͣ. Miſericordia h̓ accipitur que ī aliis epl̓is remiſſio peccatorum. gratia uero quam h̓ ep̄is additoptatur. h̓ eſt donum ſpūs ſancti quo miniſtri dei armanturh̓ eſt ſacer ordo. Septimo modo dicitur gratia gratie ſignū.⁊ hoc modo prophecia dicitur gratia ⁊ operatio miraculorū⁊ appellamus gratie ſignum. hoc qꝛ ſignum eſt ꝙ aliquis ſitgratus deo. de hoc habetur .i. ad corinth. xij. ⁊. jͣ. e. qꝛ multe.nec tamen hoc ſigno poſito ponitur ſemper res. Octauo modo ⁊ ultimo dr̄ gratia premium gr̄e quod conſequit̉ ad gr̄aꝫſicut uita eterna. ⁊ hoc in ſenſu dicitur io. i. de plenitudīe eniꝫaccipimus omnem gr̄am ꝓ gratia .ſ. vitam eternam gl. gr̄amglorificationis pro gr̄a ſanctificationis ⁊. iij. parabol. adequabit gratiam gr̄e eius ẜm alex. ⁊ dicam. jͣ. e. eos. ibi uideas infine. ſimoniaci autem. q. d. uirtus per premiſſum inconueniēſnullo modo uendi poteſt ſed ipſe ordo de facto venditur. ſꝫcum vendit̉ ipſa uirtus interior abeſt. qꝛ cum ordine venditionon pōt eē ⁊ hoc eſt. ſimoniaci autem .i. qui ſimoniace ſciēterordinantur. nō gratis accipiunt ordinē ẜm goſ. ſimoniaci v̓.Igit̉. ii. pars gratiam .i. rem ſacramenti ⁊ effectum in quo eſtgr̄a exͣ de ſacra unct. c. unico. Non habēt no. ꝙ habere dare accipere dicta de rebus eccl̓iaſticis ⁊ ſpūalibus ⁊ diuerſisadiunctis diuerſa ſignificant. Dicitur enim quis habere aliꝰ