ſub. §. actuale. ⁊ habetur de iſtis. xxxij. q. vij. non ſolum ſacrilegium. xvij. q. iiij. ꝗſquis. homicidiū. de pe. di. i. homicidiū.periuriū. xxij. q. ij. §. item qui. fornicatio. xxxvi. q. i. §. cum ergo. falſum teſtimoniū. exͣ de fal. c. i. de pena eius legit̉ ⁊ not.xxiij. q. v. rex debet. ⁊. xxxiij. q. v. hec imago. in fi. ij. q. iij. inſumma. rapina. xiiij. q. v. penale. Superbia eſt elatio vicioſaque inferiorē deſpiciens ſuperioribus ⁊ paribus ſatagit dominari. in libro ſapiētie. intollerabilis eſt omnis ſuꝑbus habitu ſuperfluus. inceſſu pompoſus. ceruix erecta. facieſ uagatruces oculi. de loco certat ſuperiori. ſnīas ſuas ⁊ uerba ⁊ facta iactat. reuerentiam in obſequio nō obſeruat. ⁊ Grego. dicit. Sicut humilitas vicia eneruat. omēs virtutes colligit roborat ⁊ conſeruat. ſic ⁊ ſuperbia oēs virtutes deſtruit ⁊ eneruat. omniaqꝫ vicia conſolidat. Et idem. ſuperborū mēs ſemper eſt ad inferendū iniurias ualida. ad ſuſtinendū infirmaad obediendū pigra. ad laceſſendū alios opportuna. ad eaque non debet ⁊ licet ignara. ad ea que nō debet nec p̄ualetpreparata. ad hoc quod non appetit nullis petitionibus inflectitur ad ea que latenter deſiderat querit ꝙ cogatur. ⁊ contra ſuperbū dicit̉ iob. xx. ſi aſcenderituſqꝫ ad celuꝫ ſuperbiaeius ⁊ caput eius nubes tetigerit quaſi ſterquiliniū in fine ꝑ̄detur. ⁊ adde quod dicam de pe. di. ij. §. ꝙ uero reprobi. Inuidia poteſt dici ꝙ inuidia eſt quedā arbor. cuius radix eſtmaliuolentia. cuius frondes ira ⁊ odiuꝫ. cuius flores irriſio⁊ deriſio. cuius fructꝰ emulatio ⁊ detractio. cuius folia liuor⁊ palor. ⁊ quem aſpicit: deſpicit. ⁊ quem deſpicit: interficit etcorrumpit. xix. di. ſecundū. xxiij. q. iiij. qͣꝫ magnū. ibi dicam.auaritia. xlvij. di. virum. cum duobus. c. ſequētibus. ibi. teneatur ex odio. Iracundia .i. ira. iracundia enī ꝓprie ē nomenvicij ſiue criminis mortalis. Ira uero trāſitoria ē ueniale peccatum. ſi diu uero ꝑſeueret eſt mortale hu. aſſidua. ideꝫ dicitAuguſti. ſed dicas ꝙ aſſiduitas facit ebrietatem eſſe mortale peccatum. non ꝓpter ſolam iterationem actus ſed quianon pōt eſſe ꝙ homo aſſidue ebrietur quin ſciens ⁊ uolēs incurrat ebrietateꝫ dūmodo multotiens experit̉. ⁊ adde qd̓ dicam. xxxv. di. ſexto die. quicunqꝫ v̓. de iſtis peccatis cum int̓iſta peccata non cōnumeret̉ accidia. Quero an ipſa ſit mortale peccatum. ⁊ uidetur ꝙ ſic. ẜm id quod le. ⁊ no. xxxij. q.vij. nō ſoluꝫ. Ad huius declarationē dicas ꝙ accidia ſcd̓mdamaſcenū eſt triſtitia quedā aggrauans que ſcꝫ ita depͥmitanimuꝫ hominis ut nihil ei agere liceat. ſicut ea que accidiaſunt frigida ſunt. ⁊ ideo accidia importat quoddā tediū operandi. huius autē triſtitia ſemꝑ eſt mala. quādoqꝫ quideꝫ ſecundū ſeipſam. quādoqꝫ uero ẜm effectū. Triſtitia eniꝫ ẜmſe mala que eſt de eo quod uere bonū licet ſit apparēs malū.licet triſtitia que eſt de bono ſpūali. ſed triſtitia que eſt de uero malo poteſt eſſe mala ẜm effectū ſcꝫ ſi aggrauet ſic hoīemut eum totaliter a bono opere retrahat. vnd̓ apoſtolus. ij. adcorin. ij. nō vult ut penitens maiori triſtitia de peccato abſorbeatur. quia ergo accidia ẜm quod hic dicit̉ nominat triſtitiam boni operis ſpūalis eſt dupliciter mala ſcꝫ ſecunduꝫ ſe ⁊ſecundū effectū. ⁊ ideo accidia eſt peccatū. vnde dicas ſcd̓uꝫTho. ꝙ accidia ẜm genus ſuū eſt mortale peccatū. quia ẜmꝓpriā rationē contrariat̉ charitati. ꝓprius enim effectus charitatis eſt gaudiū de deo. accidia autē eſt triſtitia de bono ſpirituali inquantū eſt bonū diuinū non tamē eſt ſemꝑ mortalepeccatū niſi quando perfecte attingit rationē ſuā. vnde ſi ſit īchoatio peccati in ſola ſenſualitate ⁊ nō pertingat uſqꝫ ad cōſenſum rationis ꝓpter imperfectionē actus eſt ueniale peccatum. ſicut in genere adulterij concupiſcētia que ꝯſiſtit in ſolaſenſualitate eſt ueniale peccatū. ſi tamen peruenit̉ uſqꝫ ad cōſenſum rationis eſt peccatū mortale. ita ⁊ motus accidie cumſit in ſola ſenſualitate. ut quādo eſt propter repugnantiā ſenſualitatis ad ſpiritum tunc eſt ueniale peccatū. quādocunqꝫuero pertingit uſqꝫ ad rationē que conſentit in fugā ⁊ horrorem ⁊ deteſtationē boni diuini carne omnino contra ſpiritūFVpreualente tunc manifeſtū eſt ꝙ accidia eſt peccatuꝫ mortale.Eſt autē hoc viciū contra preceptū tertiū ſcꝫ de ſanctificatiōeſabbati in quo precipit̉ quies mentis in deo. cui cōtrariaturtriſtitia mentis de bono diuino. Et nota ẜm ipſum Tho. ꝙaccidia non eſt receſſus a quocunqꝫ ſpūali ſed a bono diuino cui tenet̉ de neceſſitate intendere. vnde ſi aliquis cōtriſtatur de hoc ꝙ aliquis cogit eum implere opera virtutis q̄ facere non tenet̉ non eſt peccatū accidie. ſed quando contriſtat̉in his que imminēt faciēda ꝓpter deum. apoſtolus ait. i. adcorin. iij. ſine remedio .i. inceſſanter. non tamē ſine miſericordia. ꝗa ibi erit miſericordia ⁊ ſi nō aperta. alioquin non eēntvniuerſe vie domini miſericordia ⁊ ueritas iof. hu. Sed alijaliter intelligunt litterā iſtam. ut dicā. xiij. q. ij. ep̄us. ſuꝑ glo.hec Auguſ. ⁊cͣ. ibi vide. quo autē v̓. quotiens v̓. loquit̉ de licitis intelligit̉ de quibus etiā non debet haberi ſermo inutiliter uel ſuperflue. uel cū non decet. xliij. di. ſit rector. xxij. q. v.quotiens. nam in illicitis ſemꝑ eſt mortale peccatū. ut de blaſphemijs detractionibus ⁊ hmōi. ergo bona licita cū diſcretion ⁊ menſura ꝓferenda ſunt. de quibus hic loquit̉ h. plustacet v̓. quotiens v̓. importune. ⁊ tunc elemoſina nō ualet advitā eternā. xlv. di. due. hu. ieiunātibus. quidā intelligunt deindictis ieiunijs cū quis prandet ante horam. ſed tunc nondebet prandere ſed cenare. exͣ de tēpo. ordi. lr̄as. preterea cuꝫdicit̉ alijs ieiu. innuit̉ ꝙ ipſe non ieiunet. ergo peccat mortaliter ſi ieiunare poteſt. ſecus ſi non poteſt hoc intelligi de ieiunijs indictis ⁊ ſolēnibus hu. Dic ergo ut dicā ſuper glo. io.hic poſita. ſomno. arg. ꝙ quis peccat dormiēdo. naꝫ ut dicitGrego. in moralibus. Somnus ſanctorū non uacat a merito. ergo per contrariū nec malorū a peccato. ſed ar. cōtra. xv.q. i. ſi concupiſcētia. la. adulari. dicas ẜm hu. qd̓ proximo p̄cedit ibi blanditijs. ⁊ qd̓ hic dicit adulari pro eodē ſuppoītſiue accipit̉. ſi pauperibus. quidā dicunt ꝙ iſta dictio ⁊ ſeq̄nſſcꝫ ſunt ablatiui abſoluti. ⁊ tunc expone. parauerit quod ſeꝗtur ſcilꝫ ibi. fabulis ocioſis in rebus licitis ſine utilitate ⁊ cāprolatis hu. ratio .i. pena hu. reddenda .i. ſubeunda niſi hocper penitentiā emendet̉ hu. incaute .i. indiſcrete non adhibita omni cautela debita. ⁊ nota hoc peccatū interuenire in ip̄aiuratione non ꝑiuratione hu. Omni facilitate. facilitas uel temeritas excuſat a mortali peccato ⁊ ueniam cōtinet. ij. q. iij. ſiquis. ẜm hu. quoniā. iſtud quoniā ad ſubintellectū refertur.quaſi. d. bene dixi ex facilitate uel temeritate. quia ſi ex odiouel indignatione eſſet mortale peccatū. ⁊ dic. maledicti ex odio ⁊ liuore. xxiiij. q. iij. cum ſancti. xlvi. di. clericus qui. ſcd̓ꝫhu. poſſidebunt. xxi. di. deniqꝫ. ¶ in glo. quandoqꝫ ibi. inebriandū. adde. iſta ebrietas eſt qualitas que ē habitudo mētis iniuſte .i. mala qualitas animi ſcꝫ qua homo ita diſponit̉ut ſine lucta ſit facilis ⁊ paratus ad inebriandū. hic dicit̉ aſſiduitas inebriandi. ꝗa ea ita diſponit̉ quis ut aſſidue uelit inebriari. ⁊ de hac pōt intelligi quod hic dicit textus. ſi ſit aſſidua ideſt aſſiduitas inebriandi. ſecunduꝫ hug. ¶ in ea. gl.in fi. adde. ut in v̓. ſequēti. ¶ in glo. ſed nōne ibi eſt mortaleadde. querit non aſſerit. nā hoc dicere eſſꝫ durū. ¶ in e. gl.in fi. adde. ergo hoc edictū intelligit̉ de ieiunijs perſuaſis .ſ.que ſunt conſilij non precepti que non obſeruare eſt uenialepeccatum. nam quedā ſunt conſilia ubi facere contrariuꝫ eſtueniale peccatum ſaltē. ut eſt in conſilio de vitando peccatoueniali. ſimiliter poteſt eſſe ꝙ quē non obſeruare ieiunia perſuaſa eſt ueniale peccatum p̄ſertim cū primo ad hoc conſenſerat. uel pōt intelligi de ieiunio ꝑticulari ī aliquo loco uel collegio conſtituto quod nō obſeruare eſt ueniale peccatuꝫ. ꝗaſcandalum generat inter fratres ẜm hu. ſed ioſ. intelligit. prādere uoluerit ſcꝫ ante nonam. nam ſi tēpore ſolēnium ieiuniorum ⁊ quadrageſime ⁊ vigiliarū apoſtolorū. ex contemptu⁊ inobedientia cum poſſet ieiunare ⁊ nollet mortaliter peccatioſ. vnde ſane intellige principiū huius glo. ¶ in glo. ſic peccatum. in fi. adde. dicas ꝙ ipſum ſurgere non eſt peccatum.