quales ſcꝫ litterati honeſti virgines monogami non polligami non viduarū uel corruptarū mariti nō corpore viciati. nōaliqua cōditione obligati. xxxiiij. di. p̄cipimus. lv. di. c. p̄ſcis⁊. xlix. di. hinc etenī. ⁊. li. di. qui ī aliquo. ij. q. vij. ſi quis ep̄shu. in quē gradū ſcꝫ ordinē ſcꝫ de minori ad maiorē gradatim. lix. di. ſi officia. uel in quē gradum .i. dignitatē. cōſcendere .i. eligi. ⁊ hoc inuenit̉. lx. di. per totū. hu. qui poſt hoc facit.l. di. ponderet. ⁊. c. quia tua. ⁊. c. dn̄o. ⁊. c. ſi quis diaconus.de his uero hu. culpis hoc facit in diſtinctionibus ⁊ in cauẜ⁊ preſertim. xlviij. di. quoniā. xlv. di. hinc. l. di. miror. c. ſi ep̄s⁊. c. ſi quis viduā. c. ꝑuenit. li. di. aliquātos. c. qui in aliquo.i. q. i. preſb̓ri. c. ſi quis neqꝫ. ⁊. q. vij. ſi quis omnē hu. accuſāte teſtificantibus. hoc facit a prima cā uſqꝫ ad. x. cauſam. etpreſertim. ij. q. vij. ſi qui ſunt. ⁊. c. ipſi teſtes. vi. q. i. qui crimen⁊. c. infames. hu. ſnīa hoc facit fere in oībus cauſis ⁊ p̄ſertimij. q. i. ī prīs. iij. q. vi. fere ꝑ totū. ⁊. q. ix. c. i. ix. q. ij. c. i. xi. q. i. īolita. ⁊. c. in clericorū. hu. ac primū v̓. regulā .i. regularē ſermonem. xiij. c. continentē. hu. epiſcopū qui eſt eligendus confirmandus ⁊ conſecrādus in ep̄um hu. ad thimotheuꝫ ſcribit.i. c. viij. ad titum .i. c. ep̄m .i. ordinandū in ep̄um lau. criminenon dixit ſine peccato tunc enī omnis homo reprobaret̉. lxxxi. di. c. i. hu. quod ut. sͣ. dictum eſt ad titum hu. idem̄ eſt .ſ.cū eo quod ſcripſit ad thimotheū hu. ¶ in gl. ab hoc loco.ibi regule. adde. quē pertractat uſqꝫ ad. l. di. per ordinem. demū repetit eandē ⁊ ordinate a di. lxxxi. uſqꝫ ad di. xci. ſi quaalia interponit in diſtinctionibus uel in cauſis incidentia ſūtut. jͣ. ſequit̉ in glo. ẜm hu. ¶ In omne peccatū tam mortaleqͣꝫ ueniale qualitercunqꝫ cōmiſſum. intelligit̉ non in apoſtolo ſed in alijs. vnde Catho. Nemo ſine crimīe viuit. ⁊ Iob.Si fuero ſine crimine prauus inueniar. de pe. di. ij. ſi enī inquit. vn̄ hoc vnde multū videt̉ repugnare premiſſe lr̄e. ſed ſicad aptat̉. q. d. nomīe criminis quodlibet peccatū accipit̉. ſednō ſic accipit̉ in p̄miſſa auctoritate pauli. tunc enī omnis homo reprobaret̉. cū nullus ſit ſine peccato hu. eadē epiſtola .i.ad cor. iij. cōtra naturā .i. cōtra conſuetudinē contra ſolitumcurſum humane nature hu. aliquis etiā infans vnius diei. d̓pe. di. ij. ſi enī. hu. eligat̉ ⁊ ita pꝫ ꝙ in tali ſignificatione nonaccipit̉ ab apoſtolo ibi. vnde ſubdit̉. in epiſtola uero. q. d. inp̄miſſa acceptione nō accipit̉ ibi a paulo ſed in iſta ⁊cͣ. h. Inepiſtola. ij. ꝑs. hic ponit̉ ſcd̓a acceptio huius nominis crimēut in glo. dicit̉ que incipit Gratianus. ⁊ idē ſentit hu. ſꝫ laur.cōtra ut. sͣ. dixi ſuꝑ glo. gratianus ⁊cͣ. in fi. ad titū. i. c. uel proideſt. infamia .i. que habet̉ de aliquo crimine de quo niſi ꝗspurgatus fuerit non ꝓmouebit̉. jͣ. e. primū. i. q. i. uentū. iij. q.vij. teſtes. hu. uel dic infamia illata a iudice ẜm quoſdaꝫ lau.accuſatione iudiciali. dānatione iudiciali ſcꝫ de quo quiſ poteſt accuſari ⁊ dānari ab hoīe quod eſt ſi ꝓceſſit ad actū exteriorē alias nō. quia latentia peccata non habēt vindictaꝫ. utxxxij. q. v. chriſtiana. ⁊ ẜm hoc nō omne peccatū mortale eſtcrimen. ⁊ hec eſt ꝓprietas huius noīs ẜm originē ſuaꝫ. dicit̉enim a criminor aris .i. accuſor aris. hu. ꝙ autem v̓. videlicetbaptiſmatis. ut. jͣ. e. di. primū. hu. ¶ in glo. gratianus. in fi.adde. dicit la. nō credo ꝙ hu. ⁊ eius ſequaces qui quīqꝫ acceptiones huius noīs crimen aſſignāt intellexerīt gratianū.ꝗa gratianus nō ponit in iſto. §. niſi quattuor acceptioēs huius nomīs crimen. primā autē ponit ibi. nomine autē criminis. ſecundā autē ibi criminis appellatio. tertiam ibi aliaſ eademū. quartā. jͣ. e. §. alias ea tantū. vnde illud quod dicit magiſter poſt primā acceptionē. in epiſtola uero ad titum ⁊cͣ. dicit la. ꝙ non ponit mēbrum aliquod prout hu. dicit. quia ſiin prima generaliſſima acceptione huius noīs crimē ponerꝫcū apoſtolus dicit. opꝫ ep̄um eſſe ſine crimine. videret̉ ꝙ aliquis nō poſſet eſſe ep̄s cuꝫ res pene contra naturā ⁊cͣ. reſpōdet magiſter tacite obiectioni dicens ꝙ in epiſtola ad titumnon ita accipiat̉ ſiue ſumat̉. ⁊ hec eſt ueritas ẜm la. ⁊ pe. deſal̓. quia nulla ẜm eos poſſet aſſignari differentia inter ſcd̓aꝫIRV⁊ vltimam cum eadeꝫ ſit auctoritas. ⁊ preterea ipſe primo large accepit hoc nomen. ſecundo ſtricte. tertio ſtrictius. quartoſtrictiſſime. dic ergo. criminale peccatū uel criminalis īfamiaideſt crimen qd̓ irrogat infamiā. ut ſcꝫ adiectio ſequens int̓pretat̉ de quo crimīe ſit intelligēdū qd̓ preceſſit magiſter. ītelligit aliud eſſe crimen qd̓ eſt accuſatōne ⁊ dānatione dignū.ut. lxxxi. di. c. i. ⁊ eſt iſtud qd̓ ad opus preceſſit. vnde crimenquod mente fit licet mortale ſit non tamē crimē eſt ẜm h̓. cuꝫocculta ſoli deo ſeruent̉ ẜm la. ſed dicit hu. crimen dicit̉ ip̄ainfamia criminalis peccati ut ibi. in epiſtola uero ad thimo.quādoqꝫ dicit̉ quodlibet peccatū quod eſt ex ignorantia ueldeliberatione cōmiſſum. quādoqꝫ dicit̉ quodlibet peccatuꝫex deliberatione cōmiſſum. ut ibi. criminis appellatio qͣndodicit̉ quodlibet peccatū quod ſemel ſufficit cōmiſſum ad dānationē ut ibi. alias ea demū. quādoqꝫ dicit̉ quodlibet peccatū criminale quod infamat. jͣ. e. §. alias ea tantū. ẜm hu. ſꝫdictū lau. videt̉ uerius. ¶ in glo. ſic. i. q. i. in fi. adde. vij. q. i.ſciſcitaris. v̓. ſed quod. ¶ Criminis. Hic ponit̉ tertia acceptio huius nominis crimen. ut dicit̉ in glo. gratianus. ⁊ idemſentit hu. peccatū. quid ſit peccatū habetur de pe. diſ. i. ſi peccatum. in prin. ⁊ di. iij. c. ille rex. ibi videas. xv. q. i. §. ſꝫ ⁊ hoc¶ Unde beda in ſequēti auctoritate bede nulla fit mētio d̓crimine per hoc nomen. nec inde poteſt colligi qualiter omne tale peccatū dicatur crimē. vnde quidā hic reprobant gratianū. credo tamē ꝙ gratianus nō inducat auctoritatē hancad oſtendendū ꝙ omne tale peccatū intelligat̉ nomīe crimīſſed ad oſtendendū ꝙ non omne peccatū ꝓcedit ex deliberatione. qꝛ aliqd̓ ꝓcedit ex ignorantia. aliquod ex infirmitate.⁊ littera ſic continuat̉. q. d. quare dicis ꝙ ex deliberatione ꝓcedit. nōne omne peccatū ꝓcedit ex deliberatione. nō. quiaquoddā ex ignorantia. quoddā ex īfirmitate. vnde beda ⁊cͣhu. iacobi. c. vlti. ignorantia ſiue iuris. ut. sͣ. viij. di. conſuetudo. ſiue facti. xxxij. q. iiij. nemo. la. xxxij. q. vij. quēadmodūinfirmitate ideſt fragilitate humana. vi. di. teſtamentū. de histribus modis peccandi habet̉ de pe. di. ij. §. ex cōtrario. ⁊. c.ſciendū. hu. dicit. hic beda cōtradicit gratiano dicenti ipſamauctoritatē iacobi loqui de cōſilio cui bede plus credi debetẜm hu. de pe. di. ij. §. ex cōtrario auctoritas. facile dimittūturideſt ex facili emēdatione iof. cūqꝫ criminalia ꝓpter hoc īducitur tota auctoritas. ⁊ facit ad hoc bene de pe. di. i. deus. la.adeo veniale. Ad huius intelligentiā noͣ. ꝙ ueniale dicit̉ tripliciter. qn̄qꝫ dicit̉ ueniale quaſi cito ueniens ſine quo p̄ſensvita nō ducit̉. Item dicit̉ ueniale .i. aliquā uenie cām habēsſecū ſiue excuſationē. ut peccatū in patrē ⁊ in filiū .i. infirmitatis ⁊ ignorantie. ⁊ dicit̉ hmōi ueniale peccatū reſpectu peccati in ſpiritū ſanctū quod caret cauſa uenie. Iteꝫ ueniale dicit̉quaſi uenia dignū. uel ueniā conſequens. ut mortale poſt cōtritionem. ⁊ ſic accipit̉ de pe. di. i. ſerpens. in prin. ubi de hocẜm dn̄m hu. car. ꝙ. i. cuius contēptus hu. fiat .i. cuius actuscōſimilis nō fiat criminalis. rn̄. vide qd̓ dicā de pe. di. i. tresſunt. iuxta fi. dū placꝫ ita ꝙ hec delectatō p̄ponat̉ deo rodo.¶ in gl. ſ. venialia. in fi. adde. intelligūt. h. peccata ſiue mortalia ſiue venialia. nā ⁊ uenialia ⁊ mortalia qn̄qꝫ cōmittunturex ignorātia. ut paul̓ꝰ ⁊ multi alij iudei. ⁊ qn̄qꝫ ex infirmitate⁊ fragilitate hūana. ut ſepe fornicatio. rapīa. ⁊ hmōi. ẜꝫ. h. vn̄dictū io. non intelligas ꝙ tantū uenialia cōmittunt̉ ex ignorantia. lex etiā in hoc diſtinguit. nā qn̄qꝫ peccatuꝫ cōmittiturex impetu. qn̄qꝫ ex euentu. qn̄qꝫ ex ꝓpoſito. ff. de penis. l. reſpiciendū. §. penl̓. ¶ in gl. ꝗa etiam ibi. qui vult. adde. hancetiam di. innuit beda ſuꝑ predictā auctoritatē iacobi. dicensſic. coequalibus quotidiana ⁊ leuia. grauiora uero ſacerdoti pandamus. ſed grauiora coequalibus ſunt nuntiāda cuꝫdeeſt ſacerdos ⁊ periculū urget. uenialia uero etiā ſacerdotisablata copia licet cōfiteri equali. qd̓ intelligit hu. dūmō ſacerdos ex contēptu non p̄termittat̉. tutius tamē eſt ⁊ perfectiusut habita copia ſacerdotis tā mortalia qͣꝫ uenialia ei ꝯfiteāt̉.