d̓r a mōſtꝝ qͣi monſtruoſa. qͥa q̓ ea vtit̉ quaſi inferaꝝ habitū trāſformat̉. Vn̄ maſtrucatus ta.cū .i. maſtruca indutus.Patematicꝰ. in mateſis ſine aſpiratōe vide.Pater. matros grece. latine aūt dicūt hec mat̓tris. Ꝙ aūt d̓r mater qͣſi manimas tritas habēsethimologia eſt. Et inde hec mat̓cula le. dimi.pua mater vl̓ in ſtatura vl̓ diuitijs. Et maternꝰna. nū. Et hic et hec maternalis et hoc le. Vndehec maternalitas tātis. & hec maternitas tatiſ.& ꝓducit pͥmā mater naturalit̓. Vnde ouidiusepy. Mater eris tauro ſenior ip̄e truci. Vn̄ mat̓familias materfamilie. vl̓ materfamiliaꝝ fe. ge.id eſt mater ſuꝑ familiā. vel que ꝑ qͣndaꝫ iurisſolennitatem in familiā trāſit mariti. Tabl̓e em̄matrimoīales inſtrumēta fiūt ſue emptōis. Velmater familias eſt illa que pl̓es enixa eſt. quiafamilia ex duobus eſſe incipit. & acuit vltimaꝫpaterfamilias et mater familias. ẜm hug̓. quiafamilias eſt gt̄s grecus. Et pͥſ. dicit in. vj. libroquaſi in pnͥcipio. Prime declinatōnis femīnorūgenitiuū etiā in as greco more ſolebāt antiquiſſimi terminare. Vnde et adhuc paterfamiliaſ &materfamilias. ꝓ familia ſolemus dicere. & frequens hoc habet vſus. Dicit̉ tn̄ paterfamilie.& pat̓familiaꝝ. & paterfamilijs. vide ī honoroMatercula le. in mater vide.Materia. a mater d̓r hec materia rie. qͣſi materrei. Et inde hec meteriola le. dimi. & eſt matēria in vocibus et ſciētijs. ſed materies in alijs rebus. Item a materia materiatus ta. tū. quod exmateria cōſtat. Et materio as .i. materiā ꝯſtrue̓Et hic et hec materialis et hoc le. ad materiaꝫ ꝑtinens. vl̓ ex materia cōſtans. vl̓ in ſua materiadeſignāda poſitus. Vn̄ et illud vocabulū dicit̉materialit̓ poſitū qd̓ ponit̉ ad deſignādā materiam ſuam .i. ſeip̄m vl̓ qualitatem ſuiip̄ius. It̄ anateria d̓r hec materies. ei. i. materia. & declinatur in ſingulari et in pl̓i numero ꝑ om̄es caſ¶ Et ſcias ꝙ duplex eſt materia .ſ. in qua et exquā. & etiam addūt quidā circa quā. Vn̄ cauſamaterialis ſic deſcribit̉. Cauſa materialis ē illaex qua aliquid fit. vt ex ferro ſit cultellꝰ. & exelementis corꝑa. vel in qua aliqͥd fit vt ī corꝑefit vel eſt color. Cauſa aūt ex qua aliquid fit. alia ꝑmanet̉ in materiato vt ferrū ī cultello. aliatrāſit vt aquā et farina trāſeūt in panē. & m vitro fenū et ſilix. Materia aūt ſic diffinit̉. Materia eſt que eſt in potentia tm̄.P atertera. a mr̄ d̓r hec matertera re. ſoror matris. qͣi mater altera. ſic̄ amita d̓r ſoror pr̄is. &corripit te. ſiue pnl̓. matertera.Nateſis. matho grece latine d̓r diſco. vl̓ doceoVn̄ hec mateſis ſis pnl̓. ꝓd̓. & ſine aſpiratōne.i. diuinatio. Vn̄ matematicuſ ca. cū. i. diuīatorIuuenalis. Nemo matematicus geminū indēnatus hēbit. Item a matho deriuat̉ hec matheſis.pl̓. cor̓. et aſpirata .i. doctrina .ſ. qͣdruuiū. vn̄ v̓ſus. Scire facit matheſis. ſꝫ diuīare mateſis. & īde matematicꝰ ca. cū. cū aſpiratōne .i. doctrīal̓quadruuialis. & hec mathematica ce. i. ſcīa quadruuialis. ſiue qͣdruuiū. qͣi doctrinalis ſcīa. vl̓quia ꝑ illā venit̉ ad theologiā. que eſt doctrinadoctrinaꝝ. et ſciētia ſciētiaꝝ. Vl̓ quia maior doctrīa ſit ī mathematica qͣm in alijs. Et cuꝫ ī alijſM HIartibus ſolo ſermone ſit doctrīa. In hac etiā viſu fit. quia quod verbo d̓r & rōe ſub figuris oculis oſtendit̉. Vel d̓r doctrīal̓. qꝛ c̓ca poſte̓iora cōſiſtit. qͥa ibi fit doctrīa de corꝑibus ꝑ ea q̄circa corꝑa ſūt. Vnde mathematica dat mitiuꝫphiſica ꝓuectū. theologia cōſūmat īꝑfectum.Pathematicus. ca. cū. i. doctrinalis. aſpirat̉. vide in mateſis ſine aſpiratōne.Natheſicentꝝ. matho vl̓ matheſis cōponit̉ cuꝫcentꝝ quod eſt punctus quo circulꝰ voluit̉: &d̓r hoc matheſicentꝝ tri. i. diſciplinalis vel doctrinalis pūctus circuli.Patheſis. pl̓. cor. et aſpirata .i. doctrina. vꝫ dixi in mateſis ſine aſpiratione.atho grece .i. diſco vel doceo latine.Natricida. a mater et cedo. dis. cecidi. cōpōit̉hic et hec matricida de. pnl̓. ꝓd̓. qui vel que occidit matrem. Vnde hic et hec matricidalis. &hoc le. res matricide. vel ꝑtinens ad matricidaꝫEt hoc matricidium dij.Patricula le pl̓. cor̓. eſt dimi. de matrix triciequod etiā ꝓ cartula inuenit̉. & ꝓprie ꝓ cartulaꝓmiſſionis. Vnde in vita beati ſilueſtri legit̉.ꝙ habebat noīa viduaꝝ et orphanoꝝ ī mat̓culaſua ſc̓pta. hoc ē in ꝓmiſſionis cartula.Patrimes. a mater d̓r hic et hec matrimes mis.qui vel q̄ viuit ſuꝑſtes defuncta matre. vl̓ matrimes d̓r puer ſimilis matri. Vnde et d̓r tuncmat̓rimes quaſi matrē imitās. & componitur amater et imitor imitaris.atrimoniū. a mater d̓r hoc matrimoniū iij.Et diffinitur ſic. Matrimoniū eſt viri et mulieris legitima ꝯiūctō. indiuiduā vite ꝯſuetudineꝫr̓tinēs. Coniunctō .ſ. aīmoꝝ. et matrimonialis.Vnde dicit viroꝝ et mulieris. nec viri & ml̓ieꝝqͥa nec vnꝰ vir pl̓es vxores. nec vna mulier plures viros ſimul hr̄e pt̄. Indiuiduā vite ꝯſuetudinem retinēs. hoc eſt ꝙ neuter abſqꝫ cōſenſu alterius pōt ꝯtinentiā ꝓfiteri. vel or̄oni vacare& ꝙ inter eoſdū viuūt vinculū ꝑmanet cōiugale. ut neuter licet ſe alteri cōpulare. & ut inuicem alter alteri exhibeat qd̓ quiſqꝫ ſibi exhiberideſiderat. ¶ Et ſcias ꝙ qͣmuis pater ſi digniorqͣm mater. tn̄ circa ꝓlem magis officioſa eſt mat̓qm̄ pater. Vnde matrimonium dicit̉ quaſi matris munium .i. officiū. quia feminis maxime incūbit offm̄ educāde ꝓlis. l̓ ideo denominat̉ mat̓monium a matre potius qͣm a patre. quia mulier ad hoc principalit̓ facta eſt vt homī ſit ī adiutorium. non autem propter hoc vir factus ēvnde magis ꝑtinet ad rationem matrimonij mater qͣm pater. ¶ Et nota ꝙ de matrimoīo poſſumus loqui duplicit̓. vno modo quantum adforum cōſciētie. & ſic in rei veritate ca̓nal̓ copula nō hꝫ ꝙ ꝑficiat matrimoniū cuius ſpōſalia pͥceſſerūt ꝑ uerba de futuro. ſi cōſenſus interiordeſit. quia v̓ba etiā de pn̄ti expͥmentia conſenſūſi cōſenſus mentiſdeeſſet nō facerēt matrimōiūContrahit̉ em̄ matrimoniū ſolo ꝯſenſu. qui ſolus ſi defuerit cetera etiā cuꝫ ip̄o coitu celebrata fruſtrant̉. Alio mō poſſumus loqͥ de mat̓monio qͣntū ad iudiciū eccleſie. & quia in exterioriiudico ſcd̓m ea que foris patent iudicatur cunnichil poſſit expreſſius. ſignare conſenſum qͣmcarnalis copula ſcd̓m iudicium eccl̓ie carnalis