Foliovj

lud organū ꝑſpicuum. iſta ſpecies defertur vſqꝫ ad virtutem viſiua et illa ſpē ibi exiſtēte fit viſio. gͦ ſequit̉ ꝙ viſio fit intus ſuſcipiendo. Sꝫ ꝙ organū viſus ſit actu diaphanū ſatis ſuperius ꝓbatum eſt. ꝑ ſignū de vulnerat.in pugnis Sequit̉ Correlarie primo. ꝙ viſio fit ꝑ piramidem radioſam cuius baſis eſt in re viſa ⁊ conus eſtin oculo ⁊ ẜm qͣꝫtitatem illius coni apparet res viſa ī magna diſtantia maior vel minor. qꝛ quāto res viſa plus diſtat ab oculo tanto plus diminuitur conus. Sequit̉ſcd̓o. ꝙ viſus nō fit intus ſuſcipiendo aliquod corporeūqd̓ defluat a re viſa ad oculū. ſicut Empedocles ⁊ Democritus poſuerūt. Tum pͥmo ẜm doctorē ſanctum qꝛſequeret̉ ꝙ ꝑ hmōi defluxū corpora viſa diminuerent̉ qͦuſqꝫ totaliter cōſumerentur. Tum ſcd̓o. qꝛ ſequeret̉ ꝙoculus ex occurſu cōtinuo hmōi corporū effunderetur.Tum tertio. qꝛ nō eſſet poſſibile ꝙ totum corpus ab aliquo videretur. ſed ſolum videret̉ ẜm tantam quātitatēquātum poſſet pupilla capere Sequit̉ tertio. ꝙ viſionon fiat per motum localem. ſꝫ per alterationē que ē motus ad formā. quia ſi ꝑ qualitatem rei viſe adquā medium eſt in potentia inqͣꝫtum eſt lucidū in actu ⁊ diaphanum interminatum. color aūt eſt qualitas diaphani terminati. qd̓ aūt eſt interminatum habet ſe ad terminatuꝫſicut potētia ad actū. qͥa forma eſt qͥdā terminus materie. et ergo ꝓpter aliam rationē diaphaneitatis in medioꝑſpicuo ſequit̉ ꝙ mediū recipiat alio mō ſpēm colores qͣꝫſit in corpore colorato in quo eſt diaphanū terminatumqꝛ actus ſunt in ſuſceptis ẜm modū ip̄oꝝUolēs a remotis videre claudit oculos qd̓repugnat ſuſceptioni. gͦ videtur ꝙ viſio nō fitintus ſuſcipiendo Qd̓m. ꝙ ꝑ illam ꝯſtrictiōem oculorū nō impedit̉ intus ſuſceptio ſꝫ conſeruat̉ oculus neledatur per excellentiam viſibilis Et etiam per iſtamconſtrictionem ſpecies viſibiles magis vnite recipiuntur in oculo Et qn̄ dicitur. oculi fatigant̉ in videndoergo videt̉ ꝙ aliqͥd ab eis emittat̉. Qd̓m ꝙ illa fatigatio accidit ex defectu ſpirituū qui mittebant̉ a cordevel acerebro ꝓpter ꝯſumptōem. humorū oculi vl̓ etiaꝫꝓpter diſgregatōem ip̄oꝝ ab exceſſiuo lumine exteriori.F Qulta aīalia. vt catti et lupi vident in nocteet nō niſi ꝑemiſſionē luminis ab eorū oculis.gͦ videt̉ ꝙ viſio fiat extramittendo Dd̓m. ꝙ ab oculisilloꝝ aīaliū e mittitur lumē vel fulgor ꝓpter cām ſuperiusaſſignatam. ſꝫ viſio tn̄ nō fit īmediate ꝑ illud lumen ſed ꝑhoc ꝙ ſpēs viſibhiles ꝑ illum fulgorē. et ſub illo lumīe recipiātur ad oculū Et qn̄ d̓r de oculis mulieris mēſtruoſe qͥbꝰ inficit ſpeci lū intantū ꝙ ibi relinquat̉ nymbꝰ ſanguineus. Similiter bꝰaſiliſcus ſolo viſu interficit hoīem.ſed illa fiūt ꝑ emiſſionē. Qd̓m ꝙ verū eſt. ꝙ ab oculis iam enumeratorū emitit̉ euaporatio venenoſa hmōieffectus cauſans ſed ꝑ illa emiſſionē nō fit viſio nec fitilla emiſſio ꝟtute viſiua. ſꝫ a corꝑibꝰ illoꝝ ꝑ oculos tanqͣꝫ ꝑ ꝑtes rariores.T. Om̄e agens extrimittit aliquā ꝟtutē in patiēs7 L ſed videns eſt agens cū viſio ſit actio videntisDd̓m ꝙ viſio nō eſt actio ſed paſſio ſaltem quo ad pͥmā īmutatōem ſenſus a ſpē ſenſibili. licet poſt receptōeꝫſpēi ſenſibilis ſit actīa ꝯuerſio ad viſibile. illa tn̄ actio nōeſt tranſiens ſꝫ īmanens. et gͦ ẜm Gilbertū porritanū videre ⁊ audire ſunt paſſibiles actōnes.

F Spēs viſibiles nō poſſunt recipi ad viſuꝫ niſiI ꝑ mediū et eadē rōne qua recipitur ad mediūſpēs vnius ꝯtrarij. etiam recipit̉ ſpēs alterius. ⁊ ꝑ ꝯſequens ꝯtraria erūt in eadē Etiam niſi ſic nō poſſet peridem mediū videri albū et nigrū Dd̓m ẜm doctoreꝫſanctū ꝙ drā eſt inter viſibile et inter ſpeciem viſibilē. qͥaviſibile puta color eſt in corpore colorato ſicut qualitascompleta in ſuo eſſe naturali Sed ſpēs viſibilis eſt in medio ſicut qualitas imcōpleta ẜm quoddā eſſe intentionale. licet ergo cōtraria ẜm eſſe naturale ⁊ ꝯpletum nō poſſint ſimul eſſe in eodem ſubiecto. tamē bene ẜm eſſe incōpletū. qꝛ iſte modus eſſendi. vt inquit doctor ꝓpter ſuaꝫimꝑfectōem appropinquat ad modū quo aliquid eſt inalio in potentia. ſꝫ potentia ſunt oppoſita ſil̓ in eodemIgitur ſi quidē in his accidit ſicut diximusmanifeſtū ꝙ ſi oportet ẜm hunc modum attribuere et aſſignare vnūquodqꝫ ſenſitiuorumvni elementorum oculi quidā viſiuum aque exiſtimandū aeris vero ſonorum ſenſitiuuꝫ. ignisvero odoratm̄. Quod em̄ actu odorat̉ hoc potentia odoratm̄ eſt. Senſibile em̄ facit agereſenſum qͣre neceſſe exiſtere ipſum potētia priusodor vero fumalis euaporatio eſt. fumalis eſtautem euaporatio ab igne. propter quod et circa cerebrum loco odoratus propriū ſenſitiuuꝫeſt Potētia em̄ calida que frigidi materia eſt etoculi aūt generatio eundeꝫ habet modum a cerebro em̄ cōſiſtit. Cerebrū aūt frigidius et humidius om̄ibus partibus corporisDe organis ſenſiuum.Hic conſequenter excluſis falſis opinionibꝰ aliorumaccedit ad principale propoſitum. et primo qͣꝫtum ad organū ſenſuum nō neceſſariorū. Secūdo quātū ad organū ſenſuū neceſſariorū ibi tacͣtiuū aūt terre Dicit ergopͥmo ꝯdeſcēdēdo ātiquis ꝙ ſuppoſitꝭ his q̄ dictū ſuntde viſu et etiaꝫ ſuppoſito ꝙ oporteat ẜm ꝙ alij dicūt vnūquodqꝫ ſenſitiuorū id eſt organorū ſenſus attribuere alicui vni elemētorū tunc exiſtimandū eſt ꝙ viſiuum oculiattribuendū ſit aque. ſenſitiuū aūt ſonorū ſit attribuendū aeri. igni vero odoratum. Tūc ibi. quod em̄ actu ꝓbat qd̓ dixerat de organo odoratus. Dicens. ꝙ odoratiuum id eſt organū hn̄s virtutē odorandi eſt tale in potetia quale eſt illud qd̓ odoratur actu Quod manifeſtat ꝑhoc ꝙ ſenſibile facit ſenſum agere. id eſt eē in actu vl̓ etiāoꝑari. gͦ oꝫ ꝙ ſenſitm̄ ſit in potētia ad ſenſibile alias nonpateret̉ ab ipſo. Sed odor eſt fumalis euaporatio eo ꝙfumalis euaporatio ē cauſa ꝙ odor ſentiatur. ⁊ fumaliseuaporatio eſt. ab igne vel a qͦcūqꝫ calido. gͦ odoratꝰ ī actu fit per calidū qd̓ principaliter eſt in igne. Et ideo intꝑibꝰ et locis calidis flores ſunt maioris odoris Ex ill̓cōcludit ph̓s ibi. ꝓpter qd̓ et circa. ꝙ organum offactꝰdebet eſſe in loco qui eſt circa cerebrū. qꝛ organū odoratus eſt in potentia odor in actu qd̓ eſt ꝑ calore vel ignemqͣre oportet ꝙ ſit potentia calidum ſed potentia caliduꝫeſt materia frigidi qͥa eadem eſt materia contrariorumnec pōt eſſe in potētia ad vnū cōtrariorum niſi ẜm ꝙ eſt